Ekonomia Ariketak: Enplegua, Zerga Politika eta Estatistikak
1. Ariketa: Egia ala Gezurra?
- Gezurra. Lan eskarian eragina du.
- Gezurra. Betetzen ari den funtzioa errenta birbanatzearena da.
- Gezurra. Estatuaren administrazio zentralak ez.
- Gezurra. Emakume gehienak estatuaren administrazio zentralak ditu.
- Gezurra. Sarrerak gastuak baino txikiagoak direnean defizita egongo da, eta zor publikoa aurreko urteetako defizitaren ondorioz estatuak zor duen kantitatea da.
- Gezurra. Batzuetan ez dira derrigorrezkoak.
- Gezurra. Zerga zuzena da.
- Egia. Zergadunek estatuari ordaintzeko erabiltzen duten BPGren zatia da.
- Gezurra. Jubilatuak ez (biztanleria osoa).
- Gezurra. Biztanleria aktiboko langabetuei buruzko estatistikak egiten ditu.
2. Ariketa: Enplegu Politiken Neurriak
Eskaintzan eragina duten neurriak
Lan eskaintza murrizteko, jubilazioak aurreratzen dira, horrela, beste batzuek lana izango dute. Derrigorrezko hezkuntza luzatzean edo lan egiteko adina atzeratzean, ez da enplegu gehiagorik sortuko.
Eskarian eragina duten neurriak
Produkzioa bultzatzen saiatu, enplegua sortzeko:
- Inbertsio publikoak: Lanpostuak sortu, ETEak sortu eta garatzeko diru-laguntzak, lanpostu berriak sortu (zergak murriztu edo pizgarriak enpresei), gazteak edo emakumeak kontratatu (pizgarriak enpresei).
- Informazio eta prestakuntzarako neurriak: Langileen prestakuntza hobetzea, merkatuak eskatzen duenera egokitzeko (laguntza teknikoak, informazioa, etab.).
- Langabetuei emandako diru-laguntzak: Langabetuek lana aurkitzen ez duten bitartean, diru-laguntzak jasotzen dituzte.
3. Ariketa: Biztanleriaren Estatistikak Kalkulatzea
Datuak
- Biztanleria Aktiboa (BA): 25.000
- Langabetuak (L): 6.000
- Biztanleria Ez Aktiboa (BEA): 16.500
Kalkuluak
1. Jarduera Tasa (Jt)
Lan egiteko adina = BA + BEA = 25.000 + 16.500 = 41.500
Jt = (Biztanleria Aktiboa / Lan egiteko adina) x 100
Jt = (25.000 / 41.500) x 100 = %60,24
2. Langabezia Tasa (Lt)
Lt = (Langabetuak / Biztanleria Aktiboa) x 100
Lt = (6.000 / 25.000) x 100 = %24
3. Okupazio Tasa (Ot)
Biztanleria Okupatua (O) = BA - L = 25.000 - 6.000 = 19.000
Ot = (Biztanleria Okupatua / Biztanleria Aktiboa) x 100
Ot = (19.000 / 25.000) x 100 = %76
4. Ariketa: Zerga-Politika Hedakorraren Tresnak
Zerga-politika hedakorra jarduera ekonomikoaren beherakada eta langabezia tasa handiaren egoeran aplikatzen da. Helburua ekonomia bultzatzea da, hau da, eskaria eta enplegua handitzea. Bi tresna erabiltzen dira:
- Gastu publikoa areagotzea: Eskarian eragina du. Enpresek produkzioa areagotuko dute eta langile gehiago kontratatuko dituzte.
- Zergen murrizketa: Kontsumoa eta inbertsioa handitzearen ondorioz, eskaria handituko da eta enpresek produkzioa eta enplegua handituko dituzte.
5. Ariketa: Politika Neoliberalaren Ikuspegia
Politika Neoliberala: Defizit publikoak inflazioa eragiten duela esaten dute. Ikuspegi honen arabera, zerga-politika ez da beharrezkoa. Estatuaren zorpetzea kritikatzen dute.
6. Ariketa: Gastu Publikoaren Sailkapena
- Gastu arruntak: Langileen ordainsariak, ondasunak eta zerbitzuak erostea, zorren interesak.
- Inbertsio gastuak: Azpiegiturak mantentzeko edo hobetzeko (aireportuak, ospitaleak...). Biztanleek zerbitzu bat jasotzen dute.