Diru-sarreren Kontsumoa eta Ondarea: Finantza-terminologia
AURREZKIA
: Gure diru-sarreretatik kontsumitzen ez dugun zatia da, gaur egungo diru-sarreren kontura etorkizunen egin dezakegun kontsumoa da. (Larrialdiei aurre egiteko, etorkizunerako planak egiteko, zorrik ez izateko, inbertsioak hala moduz saldu behar ez izateko, gogokoak ez diren lan-egoerari aurre egiteko)
ZORRA
: Etorkizuneko diru-sarreren kontura gaur egun egiten den kontsumoa da.
ONDAREA
: Pertsona baten ondasunen, eskubidedeen eta betebeharren multzoa.
AURREKONTUA
: Finantza-plan pertsonalizatu bat da, (gastuak eta diru sarrerak identifikatzea, gastu-lehentasuna zehaztea, idaztea eta aurreztea, aztertzea eta doitzea)
GASTU EZ ORDAINDU
: Zorra handitzea, epaiketei edo auziei aurre egin behar izatea, enbargoak edo jabetzak galtzea, kreditu-historikoa okertzea.
BERANDUTZA-interesa
: Ordainketa edo betebehar batean atzeratzeagatik aplikatzen diren interesak dira.
KREDITU-historioa
: Pertsona baten zorren ordainketei buruzko informazio garrantzitsua.
BERANKORRA
: Zor baten ordainketan atzeratzen ari den pertsona.
HARTZEKODUNA
: Zor bat kobratzeko eskubide duen pertsona.
PENTSIO-plana
: Ekarpen malguen bidez aratzen diren aurrezki-planak dira (malgutasuna, fiskalitatea, balioaniztasuna) pentsio-publiko
KOPURUA kalkulatzeko
: Kotizazio-urteak, gutxieneko kotizazio-aldia, oiarri araultzaileak.
INBERTSIOA
: Etorkizunean diru gehiago lortzeko asmoz diruari ematen zaion erabilera da. (H: Aurrezkia eta errentagarritasuna uztartzea, A: Aukera asko, Inbertsailaren profila kontuan hartuta E: Arriskuak ditu)
INBERTSIOAK
SAILKATZEKO
IRIZPIDEAK: Likidezia (inbertsio batek diru bihurtzeko duen gaitasuna da), segurtasuna: Arriskua zenbat eta txikiago izan, orduan eta seguruago da produktua, eta alderantziz. Errentagarritasuna; Hasierako inbertsioaren gainean etekin gehigarriak lortzeko gaitasuna da.
ERRENTA
finko
baloreak: Errenta finkoko produktuek aurrez ezarritako errentagarritasuna ematen dute, eta inbertitutako dirua epe jakin batean itzultzen dute, zor publiko deritze, jaulkipen gehienak erakunde publikoak egiten dituztelako.
ERRENTA
aldakorreko
baloreak: Errenta aladakorrak ez du aurrez finkatutako errentagarritasunik ematen eta inbertsio epea zehaztu barik egoten da.
INBERTSIO
funtzak: Arriskua txikiagotzen saiatzen dira, dirua errentan finkoko eta aldakorreko inbertsioetan konbintuz.
ZORRA
: Oraingo kontsumoari etorkizuneko sarrerei esker aurre egiteko asmoz hartzen den ordainketa-obligazioa da.
INTERESA
: Besteren dirua alokatzearen kostua da.
INTERES
NOMINALA
: Mailegu baten interés tasari interés nominala esaten zaio, finko zeian aldakorra izan.
UTB
: Mailegu baten kostu osoa neurtzen duen adierazlea da.
EURIBORRA
: Europako banku garrantzitsuenek elkarri mailagatzen dieten diruaren interés-tasa.
MAILEGU
: Mailegu-emaileak diru kantitate bat jartzen du mailegu-hartzaile baten esku, eta baldintza batzuk jarraituz itzuliko du hark dirua.
BANKU
komisioak: Zerbitzuak ematearen, kontuak administratzearen eta mantentzearen truke bankuek kobratzen duten kopurua.
ZOR
motak: Hipoteka maileguak, mailegu pertsonalak eta kontsumorakoak, kreditu-txartelak, beste saltoki batzuen txartela, banku-kontuko zorpekoak, kreditu azkarrak.
ASEGURU
: Kontratu bat da, eta haren bidez, aseguru-etxeak hirugarren bati kalte-ordainak emateko konpromisoa hartzen du kontingentzia (prima, poliza, aseguratzailea, aseguratua, hartzailea, onuraduna, aseguratutako kopurua kontingentzia, estaldura)
PERTSONA
asegurua: Bizitza-asegurua (pertsonen bizitzetan izaten diren zenbait gertaeraren ondorio ekonomikoak leuntzeko kontratatzen dira. Beste pertsona aseguru: Gorputz eta osasun egoerari eragiten dioten zenbait egoerari loututako gastuak estaltzen dituzte. Kalteen aurkako aseguruak: Pertsonen ondasunen eta ondarearen gainekoak dira. (Etxebizitza asegurua, motordun ibilgailuen, nahitaezko asegurua, erantzukizun zibileko asegurua.