Cadizko Konstituzioa eta Independentzia Gerra: Espainiaren Eraldaketa
Cadizko Konstituzioa Espainiako Antzinako Erregimenaren krisi garaian kokatzen da, Independentzia Gerraren garaian, hain zuzen ere (1808-1813), Frantziako armadak, Napoleon buru zela, Cadiz izan ezik beste hiri nagusi guztiak menperatu zituenean. Espainian, Antzinako Erregimenaren krisia Karlos IV.aren azken urteetan eta Fernando VII.aren erregetza-aldian gertatu zen.
Lehen hausturak Fontainebleauko Itunarekin (1807) hasi ziren eta areagotu egin ziren Aranjuezeko Matxinadarekin (1808), Baionako Abdikazioekin eta Madrilgo Maiatzaren 2ko altxamenduarekin. Fusilamenduek (Goyaren margolan historikoetan irudikatuak) erresistentzia mugimendua indartu eta hedatu egin zuten Penintsula osora. Fernando VII.ak utzitako Behin-behineko Gobernuaren eraginkortasun ezaren aurrean, herritarrek udal eta probintzia-mailako batzordeak antolatu zituzten eta, ondoren, hauek, Junta Zentral Gorena, Floridablanca Kondea buru zutela. Horrela hasi zen Independentzia Gerra.
Independentzia Gerraren Aldiak
Gerrak hiru aldi izan zituen:
Menperatze Azkarreko Plana eta Frantziarren Porrota
Bailengo batailan jasan zuten galerarekin.
Napoleonen Sarrera eta Frantziarren Nagusitasuna (1808-1812)
Napoleon, jeneral ospetsuenekin eta 250.000 gudariz osatutako armadarekin, Espainian sartu zen frantziarren posizioak erabat indartuz. Aste gutxiren buruan ia penintsula osoa menperatu zuen. Frantziarrak hirietan izan ziren nagusi, Cadizen izan ezik. Espainiarren erresistentziak herri eta mendiguneetan eutsi zion, gerrilla-estrategia erabiliz borrokatuz. Jose Bonapartek Madrilen ezarri zuen errege-egoitza eta gobernatzeko kutsu liberaleko legeak onartu zituen Baionako Estatutua izeneko konstituzio antzeko "Gutun Emanean", Espainiako liberalak erakarri asmoz. Bestalde, Junta Zentralak Madrildik Cadizera lekualdatu behar izan zuen. Bertan deitu zituzten Cadizko Gorteak eta 1812ko Konstituzioa.
Frantziar Armadaren Gainbehera (1812-13)
Napoleonek Errusiako frontea sendotzeko Espainian zegoen armadaren zatirik handiena lekualdatu behar izan zuen, frantziarren posizioa penintsulan guztiz ahulduz. Hurrengo hilabeteetan, hainbat bataila galdu ondoren, Napoleonek Bake-Hitzarmena sinatu zuen Fernando VII.arekin, koroa itzuli eta tropak Espainiatik erretiratzea adostuz.
Balorazioa: Cadizko Konstituzioaren Garrantzia
Cadizko Konstituzioa Espainiaren historiako lehen konstituzioa da. 1812ko martxoaren 19an onartu zen eta, horregatik, «La Pepa» ezizenez ere ezagutzen da. Haren aurretik, ideia liberalak zituen beste legedi bat dago, Jose Bonapartek 1808an onartu zuen Baionako Estatutua, baina hau ez zen herri ordezkariek onarturiko konstituzioa izan.
Cadizko Konstituzioa Antzinako Erregimena aldatu eta Espainiako gizartea modernizatzeko urrats garrantzitsua izan zen eta, iraupen laburra izan zuen arren, haren eragina nabaria izan da Espainiako ondorengo Konstituzioetan, baita Europako liberalismoaren sorreran eta Amerikako kolonia independentetan ere.