Botere Politikoaren Azterketa: Indarkeria, Giza Eskubideak eta Herritarren Borondatea
1.2.3 Botere Politikoa: Autoritarismoa eta Indarkeria
Herritarren Eskubideak
Botere politikoak herritarren eskubideak errespetatu eta praktikan jarri behar ditu. Gizarte antolaketan arauak beharrezkoak dira, baina herritarren onespena izan behar dute. Erabakiak hartzerakoan, botereak ezin du gutxi batzuen eskutan egon.
Botere Banaketa
Filosofiaren historian, Montesquieu filosofo ilustratu frantziarra izan zen botere banaketaren beharra adierazi zuen lehena.
Giza Eskubideak eta Estatuen Funtzionamendua
Estatuen funtzionamendua aztertzeko, giza eskubideak nola errespetatzen diren neurtu daiteke.
Max Weber eta Estatu Biolentzia
Max Weber soziologo alemaniarrak estatu biolentzia ikertu zuen. Estatuak askotan biolentzia erabiltzen du herritargoa kontrolatu, mehatxatu eta menperatzeko. Estatuak indarkeriaren monopolioa du herritarrak zigortzeko. Weberen iritziz, gizarte bat biolentzian oinarrituta kudeatzen bada, ondorioak zailtsuak izango dira.
Johan Galtung eta Biolentzia Egiturazkoa
Johan Galtung, XX. mendeko filosofo eta soziologo norvegiarraren ustez, biolentzia fisikoaz gain, badago zeharkako biolentzia. Biolentzia mota hau ez da fisikoa, egiturazkoa baizik. Hau da, badaude jarduteko modu batzuk jendearen sufrimendua, bazterketa edo etsipena eragiten dutenak.
Rousseau-ren Pentsamendua
Gizadiaren Nortasun Naturala
Rousseau-rentzat, pertsonak berez onak edo zintzoak gara. Naturarekin harreman zuzena genuenean, askeak, zoriontsuak eta independenteak ginen. Bizitza errespetatzen genuen eta izaki bizidunak ez genituen suntsitzen. Gizartea antolatzen hasi ginenean, batak besteari bere arauak inposatu zizkion. Antolaketa diskriminatzaile, biolento eta artifizial bat sortu genuen. Pertsona zoriontsu izatetik injustizia jasatera pasa zen. Berez zintzoak eta onak izatetik, gaizto eta maltzurrak izatera pasa ginen. Gizarte antolaketak ez duelako ongi funtzionatu, pertsona gaiztoak sortu dira.
Kontratu Soziala
Rousseau-ren iritziz, agintean dauden eliteek ez dute herriaren gainean beren borondatea inposatzeko eskubiderik. Gizarte antolaketaren abiapuntua herritarrak dira. Pertsonei dagokie beren erabakiak hartzea eta gizartea antolatzea. Filosofo ilustratuak konfiantza handia du gizarte zibilean. Jendeak elkarrekin hitz egin behar du, eztabaidatu, baina azkenean akordioetara heldu. Gizarteak paktuak eta adostasunak behar ditu, eta adostasun horien protagonistak herritarrak dira.