Onddoen sailkapena, protistoak eta landareen egokitzapenak

Biologia-n eguneratua2,91 KB

Laburpena

Dokumentu honek onddoen sailkapena aztertzen du (zigomizeteak, deuteromizeteak, askomizeteak, basidiomizeteak eta likenak), ondoren protistoen taldeak (protozooak, onddo-izaerako protistoak eta algak) eta landareen egokitzapenak lehortasunari eta grabitateari aurre egiteko. Azkenean, alga berdeen eta landareen ezaugarri komunak laburbiltzen ditu.

Funtsezko puntuak

  • Zigomizeteek hifa zenozitikoak dituzte eta espora asexualak eta sexualak sortzen dituzte (adibidez, Mucor eta Rhizopus).
  • Deuteromizeteak konidioen bidez ugaltzen dira, sexu gabe (adibidez, Aspergillus eta Candida).
  • Askomizeteak asku esporangioan sortzen dituzten esporekin bereizten dira, eta ogia, garagardoa eta ardoa egiteko erabiltzen diren espezieak barne hartzen dituzte.
  • Likenak alga klorofitoekin elkarte sinbiotikoan bizi diren askomizeteak dira.
  • Mixomizeteak zelula-paretarik gabeko protistoak dira, saprofitoak eta higikorrak.
  • Alga berdeek eta landareek pigmentu fotosintetiko berberak, almidoia eta zelulosazko paretak dituzte.

Frogatu zeure burua

Onddoen sailkapena eta filumak

  • Zigomizeteak

    Hifa zenozitikoak dituzte. Espora asexualak eta sexualak sortzen dituzte. Lizun ezagunenetako batzuk talde honetan daude, adibidez: Mucor eta Rhizopus.

  • Deuteromizeteak

    Zeharka trenkaturiko hifak dituzte. Konidioen bidez ugaltzen dira, sexu gabe. Lizun saprofito batzuk eta bizkarroi batzuk ere badaude, adibidez: Aspergillus eta Candida.

  • Askomizeteak

    Hifa trenkatuak dituzte. Espora asexualak eta sexualak sortzen dituzte, asku esporangioan. Espezie zelulabakarrak (ogia, garagardoa edo ardoa egiteko erabiltzen direnak), bizkarroiak eta fruitu-gorputz jangarriak dituzten sinbionteak aurki daitezke.

  • Basidiomizeteak

    Hifa trenkatuak dituzte. Espora sexualak sortzen dituzte. Talde honetan landare-espezie bizkarroiak eta saprofitoak daude.

  • Likenak

    Alga klorofitoekin elkarte sinbiotikoetan bizi diren askomizeteak dira (organismo fotoautotrofoak fotosintesiaren produktuak ematen ditu, eta onddoak, ura eta mineralak). Ugalketa sexugabekoa dute, zatiketa bidezkoa: taloaren zati txikitxoak askatzen dituzte eta haizeak eramaten ditu. Sexu bidezko ugalketan, esporak osatzen dira. Askatu eta hozitzen direnean, alga egokia aurkitzen badute, liken berri bat osatzen dute.

Protistoak: Sailkapena

  • Protozooak

    Zoomastiginoak, sarkodinoak, ziliatuak eta esporozooak.

  • Onddo-izaerako protistoak

    • Mixomizeteak

      (Lizun lirdingatsuak) zelulabakarrak, higikorrak, ameba-itxurakoak eta zelula-paretarik gabekoak. Saprofitoak dira eta uretan, lurzoru hezeetan edo usteltzen ari diren enborren gainean bizi dira.

    • Oomizeteak

      Hifa harizpi-sortek osaturiko egitura onddoenaren antzekoa da, baina zelula-paretak, onddoenak ez bezala, zelulosa du. Saprofitoak eta landare zein animalien bizkarroiak dira.

  • Algak

    Euglenofitoak, bazilariofizeoak, klorofitoak, feofitoak, errodofitoak.

Landareen egokitzapenak eta baliabideak

  • Lehortasuna

    Gainazal iragazgaitza dute, bai eta izerditzea erregulatzeko sistema ere. Bizilekutzat substratutik ura hartzea ahalbidetzen dieten egiturak garatu dituzte.

  • Grabitatea

    Izaki bizidunek euren egiturei eusteko mekanismoak behar dituzte, eragozpen horri aurre egiteko eta tamaina handia hartu ahal izateko.

Alga berdeen eta landareen ezaugarri komunak

  • Pigmentu fotosintetiko berberak dituzte.
  • Almidoia gordetzen dute.
  • Zelulosaz osaturiko paretak dituzte.
  • Mitosi osteko zitozinesia (fragmoplastoa) osatzen dute.

Deskargatu

PDF Word HTML

Ohiko galderak

Zein dira zigomizeteen ezaugarri nagusiak?

Zigomizeteek hifa zenozitikoak dituzte, eta espora asexualak eta sexualak sortzen dituzte. Mucor eta Rhizopus dira talde honetako lizun ezagunenetako batzuk.

Nola ugaltzen dira deuteromizeteak?

Deuteromizeteak konidioen bidez ugaltzen dira, sexu gabe. Hifak zeharka trenkatuta dituzte.

Zer da likena?

Likena alga klorofitoekin elkarte sinbiotikoan bizi den askomizetea da. Alga fotosintesiaren produktuak ematen ditu, eta onddoak ura eta mineralak.

Frogatu zeure burua

Berrikuspen-txartelak

Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.

Testa

1. Zein talde onddoek hifa zenozitikoak dituzte?
2. Nola ugaltzen dira deuteromizeteak?
3. Zein onddo-talde da ogia, garagardoa edo ardoa egiteko erabiltzen diren espezie zelulabakarrak dituena?
4. Zer dira likenak?
5. Zein ezaugarri dute mixomizeteek?
6. Zer ezaugarri komun dituzte alga berdeek eta landareek?

AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.