Pteridofitoen, briofitoen eta koniferoen ugalketa-zikloak
Laburpena
Dokumentuak landare-talde nagusien ugalketa-zikloak azaltzen ditu: pteridofitoak, briofitoak (goroldioak) eta koniferoak. Belaunaldien txandaketa, gametofitoaren eta esporofitoaren arteko aldea eta ernalketa-prozesua ikasiko dituzu. Koniferoen loreen, konoen, obuluen eta polinizazioaren berezitasunak ere jorratzen dira.
Funtsezko puntuak
- Pteridofitoen ziklo biologikoan esporofitoa da fase nagusia.
- Briofitoetan gametofitoak nagusitzen dio esporofitoari belaunaldi-txandaketan.
- Goroldioen gametoak arkegonioetan eta anteridioetan sortzen dira, eta ernalketak ura behar du.
- Esporak meiosiz sortzen dira esporangioan, eta ernatu ondoren protonema eratzen dute.
- Koniferoen loreek ez dute kalizik ez korolarik, eta estrobiloak (konoak) osatzen dituzte.
- Koniferoen polinizazioa anemofiloa da, eta ernalketak polen-hodi bat behar du.
Pteridofitoen Ugalketa
Pteridofitoak hazirik gabeko landareak dira. Sustraia, zurtoina eta hostoak dituzte, baita ura, mineralak eta elikagaiak garraiatzeko baso-sistemak ere. Landare horien ziklo biologikoan belaunaldien txandaketa dago, eta esporofitoa da fase nagusia.
Briofitoen Ugalketa
Briofitoak baso gabeko landareak dira, eta giro hezea behar dute hazteko eta ugaltzeko. Belaunaldi-txandaketan, gametofitoa nagusitzen zaio esporofitoari. Sexu gabe eta sexu bidez ugaltzen dira.
Goroldioen Ziklo Biologikoa
Gametofitoa errizoideak eta filoideak dituen sasizurtoinak osatzen du. Gameto ar edo anterozoideak flagelodunak dira eta anteridio barruan eratzen dira. Gameto eme edo oosferak botila-itxurako arkegonioetan sortzen dira. Ernalketa gertatzeko, ura beharrezkoa da. Ernalketa ostean, zigoto diploidea mitosi bidez zatitzen da, zelula anitzeko enbrioi bat sortuz.
Esporofitoa gametofitoaren gainean hazten da. Hasieran berdea da, baina geroago, oin batek eta esporen zelula amak dituen kapsula batek osatzen dute, eta marroi bilakatzen da. Zelula horiek meiosiz zatitu eta espora haploideak sortzen dituzte. Esporak heltzen direnean, kapsulatik askatzen dira. Leku egokian eroriz gero eta inguruko baldintzak aproposak badira, ernatu egiten dira, eta protonema izeneko mataza harikara eratzen dute, gametofito berria osatzeko.
Ugalketa-Zikloei Buruzko Laburpena: Koniferoen Zikloaren Berezitasunak
- Loreek ez dute ez kalizarik ez korolarik; estrobilo edo kono arrak eta emeak osatzen dituzte. Batzuk monoikoak dira, eta besteak, dioikoak.
- Kono arrak txikiagoak dira, eta ezkata hazi-emaileak dituzte. Behealdean, bi mikrosporangio daude, eta horien barruan, mikrosporen zelula amak. Meiosiaren ostean, polen aleak eratzen dituzte.
- Kono emeetan, ezkata obuludunak daude barruan, braktea banak eutsirik. Megasporangioaren barruan, zelula bakarra garatzen da, eta meiosiz, lau megaspora haploide sortzen ditu. Lau horietatik, bakarrak iraungo du.
- Megaspora bakoitza mitosi bidez zatitzen da, nukleo haploide ugari sortzeko, eta horrela, gametofito eme zelulanitza osatzen da. Gametofito emea esporangioaren paretak, nuzelak eta tegumentuan bilduta dago. Tegumentuak, esporangioaren paretak eta gametofitoak obulua osatzen dute. Hainbat arkegoniok oosfera haploide bana eratzen dute. Oosfera da benetako obulua.
- Polinizazioa beti anemofiloa da.
- Ernalketa prozesu sinplea da: polen ale bakoitzetik, polen-hodi bat sortzen da, arkegonioaren lepoa zeharkatu eta bi gameto askatzen dituena. Askatutako gametoetako bat hondatu egiten da, eta besteak obozelularekin bat egiten du, zigotoa osatzeko.
Deskargatu
PDF Word HTMLOhiko galderak
Zer da esporofitoa goroldioetan?
Esporofitoa gametofitoaren gainean hazten da, eta oin batek eta espora-kapsula batek osatzen dute. Kapsulan espora haploideak sortzen dira meiosiz.
Zein da koniferoen obuluaren benetako oosfera?
Arkegonio bakoitzak oosfera haploide bat eratzen du, eta hori da benetako obulua. Tegumentuak, esporangioaren paretak eta gametofitoak obulua osatzen dute.
Frogatu zeure burua
Berrikuspen-txartelak
Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.
Testa
AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.