Bigarren Errepublikaren garaia: emakumeen botoa, gerra zibila eta diktadura
Bigarren Errepublikaren garaia
Clara Campoamor: 1. mailakoa, forma zirkunstantziala, jatorri publikoa, eduki politiko soziala. Diputatuei (Kongresuan bilduta daudenei) Bigarren Errepublikaren garaian, bi bin-bino gobernuan, emakumeen sufragioa aldarrikatzen zuen.
Laburpena
Laburpena: Gai nagusia emakumeen boto-eskubidea eta parte-hartze politikoaren aldeko aldarrikapena da. Bigarren paragrafoan, indarrean jarriko den 31. artikuluari buruzko iritzia ematen du.
Iritzia
Iritzia: Berak defendatzen duen Konstituzioak aurrerapen handiak ekarri zituen. Oinarrizkoa da boto-eskubidea. Nire ustez, Espainiako gobernua askatasunaren ikusgarri izan zen, eta eskubide guztiak bermatu behar lirateke.
Frente Popular
Frente: 1. mailakoa, forma historiko narratiboa, eduki politikoa, jatorri publikoa, herritarrei. Bigarren Errepublikan kontrairaultza-gobernua desagerrarazi ondoren, 1936ko hauteskundeak egin zituzten, haien aldeko botoa eskatuz.
Laburpena: Sarrera, programan adostutako helburuak: amnistia, Konstituzioa, koalizioan zeuden bi indar politiko nagusien arteko desberdintasun ideologikoak.
Iritzia: Gerra zibila aurreko urtetako gatazkak izan ziren, baina Espainiako Errepublikak Herri Frontea eratuz eta aldarrikapenak plazaratuz erantzun zuen. Ala ere, eskuindarrak militarrak eta burgesak babesarekin Espainiako jaberriaren gaineko gaitasuna ez zait iruditzen.
Euskal autonomia
Euskal autonomia: 1. maila, juridikoa (funtzionamendua onartu), publikoa, politikoa. Errepublikako Kongresuan galdu zen, Espainiarri zuzenduta. Berehala Gipuzkoako eta Bizkaiko gerra zibila hasi eta gero euskal gobernu autonomoa antolatzea.
Bizkaia-Gipuzkoa: 1. mailakoa, juridikoa (itun ekonomikoa), politiko-ekonomikoa arau bat delako, publikoa. Frankok herritarrei zuzendua, gerra zibila bukatuta herritarren jarrera ikusita, Gipuzkoa eta Bizkaia zigortzea.
Errepresioaren legea
Erantzun politikoa: 1. mailakoa, forma juridikoa (Frankok indarrean jarri zuelako), eduki politikoa, jatorri publikoa. Gerra bukatu eta diktadura juridikoki antolatzen ari zela, garaituen kontrako errepresioaren erabilpena justifikatzeko legea.
Laburpena: Itzaurra ondoren arautuko denaren justifikazio bat da. Lege hau indarrean jartzeko arrazoiak ematen ditu, eta artikuluetan berriz erantzukizun politikoak zein izangoziren eta horien aurka hartuko ziren neurriak zehazten dira.
Nazio interesa
Nazio interesa: 1. mailakoa, juridiko (legez onartua), publikoa, ekonomikoa. Espainiarri batez ere ekonomia interesa, gerra zibila eta gerokoa, laguntza ekonomikoak eta inbertsioak bultzatzeko.
Laburpena: Itzaurra ondoren arautuko denaren justifikazio bat da. Lege hau indarrean jartzeko arrazoiak ematen ditu eta, orokorrean, diktaduraren lehen aldian bultzatutako politika ekonomikoa, autarkia, justifikatzen du. Artikuluetan nazio interesekoak diren industriak identifikatu eta horiei eman beharreko laguntza ekonomikoak eta industria horiek bete beharreko baldintzak arautzen dira.