Augustoren Estatua Prima Portakoa: Erromatar Eskultura Politikoaren Adibide Paregabea

PPA

Prima Porta-ko Augustoren estatua

Aurkikuntza eta kokapena

Eskultura erromatarra, 1863an aurkitu zen Erromako Prima Porta auzoaren ondoan. Egilea anonimoa da. Gaur egun Vatikanoko Museoan dago, eta K.o. 20. urtekoa dela uste da (Augustoren garaia).

Testuingurua: Erroma, hiriburu inperiala

Erroma Lazioko hiriburua izatetik inperioaren hiriburua izatera pasa zen, Europa, Afrika eta Asia barne hartzen zituen inperioarena. Hizkuntza, artea eta ekonomia garatu ziren.

Erromatar periodizazioa

• Erregetza (K.a. VIII-VI. mendeak)
• Errepublika (K.a. 509-27)
• Inperioa (K.a. 27-K.o. 476)

Irudikapena eta ikonografia

Enperadorearen erretratua

• Soldadu-jantzia, halakretak (bular-babesa) eta aginte-makila erabiliz.
• Oinutsik agertzen da, heroi klasikoen antzera.
• Halakretak erliebea dauka, bertan Pax Romana irudikatzen da: gerra gabeko unea.
• Simetria ardatza: goian zerua, behean lurra.
• Alboetan Hispania eta Galiaren alegoriak.
• Aurrekoaren azpian Apolo eta Diana.
• Erdian, soldadu barbaro batek Marteari eskaintza egiten dio.
• Enperadorearen oinetan putto (umetxoa) bat dago, izurde baten gainean: Kupido, Marte eta Benusen semea, Augustoren familiaren jatorria adierazteko.
• Luzatutako eskuan erramu-koroa eramaten du.

Helburu propagandistikoa

Estatuaren helburua propagandistikoa da: enperadorearen irudi maiestatikoa goraipatzea, bere jatorri berezia eta konkista militarrak gogoratzea.

Teknika eta estiloa

Mukulu biribileko eskultura da, erretratu gisa. Ezaugarri nagusiak:

• Erromatar jatorria, baina teknika helenistikoa eta izpiritu etruriarra nabarmenak.
• Argizarizko maskaretatik harrizko erretratura igaro da.
• Gorputz osoko erretratua, erliebe historikoekin.
• Augustoren fakzioak idealizatu eta suabizatu egin ziren, nahi politikoarengatik.

Materiala eta berrerabilpena

Marmolezkoa da, eta zati batzuek polikromiaren arrastoak mantentzen dituzte. Jatorrizko bertsioa brontzezkoa izan zen, eta geroago berrerabili zen.

Jarrera, konposizioa eta anatomia

• Zutik dago, eskubiko eskua altxatuta, keinu kalipustu batekin, agindu bat emanez (aginte-makilarekin batera).
• Konposizio nahiko irekia.
• Jarrera naturala, contrapostoa eta lerro ondo orekatuak.
• Anatomiaren ezagutza ona.
• Arropen tratamendu ona: tunika, mugimenduak eta tolesdurak. Kalitate handikoa, testurak ondo adierazita.
• Pedestal gainean kokatua, tamaina pixka bat handiagoarekin, duintasuna areagotzeko.
• Frontala da: begiradak eta eskuak ikusleari zuzenduta daude.
• Irudi apolineoak gogorarazten ditu; Polikletoren Doriforoaren antzekoa da.

Ondorioa

Prima Porta-ko Augusto tradizio klasiko luze eta aberatsaren ondorioa da, eta erretratu politikoaren adibide nabarmena. Erliebe historikoaren eta erretratuaren nahasketa baliatuz, agintariaren irudi natural bat lortzen du, duintasun eta maiestatez beteta.