Arnas Aparatua: Anatomia, Gas Trukea eta Aireztapena
Arnas Aparatuaren Anatomia
- Laringea: Hodi laburra da eta ahots-kordak ditu. Ahots-kordek, bibratzean, ahotsa sortzen dute.
- Trakea: Airea birikietaraino eramaten du. C itxurako zenbait kartilagok babesten dute.
- Bronkioak: Birikietan sartutako bi hodi dira. Birikien barruan adarkatu egiten dira, bronkiolo izeneko hodi meheagoak sortuz. Bronkioloak adar txikiagotan sakabanatzen dira, eta amaieran, pareta mehe-meheko zakuak dituzte: birika-albeoloak.
- Birikiak: Saihets-hezurrek babestutako bi organo esponjoso dira. Birikien barrualdean gas-trukea egiten da odolarekin. Birika bakoitza pleura izeneko mintz bikoitz batez dago inguratuta; pleura, berriz, pleura-likidoz beteta dago, eta horri esker birikiak arnas mugimenduetara moldatzen dira. Eskuineko birika hiru lobulutan zatituta dago eta ezkerreko birika baino handiagoa da; ezkerrekoak bi lobulu baino ez ditu.
Gas Trukea
Airea, oxigenoz beteta, sudur-hobietan zehar sartzen da arnas-sisteman. Airea berotu eta garbitu egiten da, partikulek sortutako mukiek harrapatuta. Aireak faringean eta laringean zehar jarraitzen du trakerantz, ondoren bronkioetara eta bronkioloetara iristeko. Azkenik, albeoloetara iristen da (odol-kapilarrez inguratuta).
Barru eta kanpoaldearen arteko gas-trukea birika-albeoloetan egiten da, kapilarren eta albeoloen mintz meheetan zehar, difusio bidez:
- Gasak kontzentrazio handieneko gunetik txikieneko gunera hedatzen dira.
- Airea albeoloetara iristean, oxigenoa kapilarretako odolera igarotzen da.
- CO2-ak kontrako bidea egiten du: albeoloen barrualdera igaro eta kanporatu egiten da.
- Oxigenoz betetako odolak oxigenoa organismoko zeluletara eraman eta CO2-a jasotzen du.
Birika-Aireztapena
- Diafragma: Biriken azpialdean dago. Gora eta beheranzko mugimenduen ondorioz, kutxa toraxikoaren edukiera aldatu eta arnas mugimenduak eragiten ditu.
- Saihets-arteko giharrak: Saihets-hezurrak elkarren artean lotzen dituzten giharrak dira. Uzkurtu eta erlaxatzean biriken bolumena aldatzen dute.
Arnas mugimenduak
- Arnasa hartzea: Diafragma uzkurtu eta jaitsi egiten da; saihets-arteko giharrak uzkurtu, saihets-hezurrak gora eta aurrera mugitu, kutxa toraxikoa handitu eta birikak zabaltzen dira. Ondorioz, airea sartzen da.
- Arnasa botatzea: Diafragma bere onera itzultzen da, saihets-arteko giharrak erlaxatu, saihets-hezurrak estutu, kutxa toraxikoa txikitu eta airea kanporatzen da.