1978ko Konstituzioa eta Adolfo Suárezen Gobernua
1978ko Konstituzioa
Erreforma osatzeko, beharrezkoa zen gobernu-sistema berria onartzea. 1978an idatzi zen aipatutako Konstituzioa, eta honen oinarriak hauek izan ziren: monarkia, erregimen parlamentarioa ezartzea eta estatu deszentralizatuaren kontzeptua. Konstituzioa idatzi eta indarrean jartzeko eman ziren urratsak hauexek izan ziren:
Konstituzioaren idazketa eta indarrez jartzea
- Aurreproiektu bat egin zen. Horretarako, batzorde bat eratu zen UCDko hiru kideren eta boto gehien jasotako gainerako lau alderdietako kide baten partaidetzarekin.
- Testua idatzi eta bi ganberatan aurkeztu zen onar zezaten; baiezkoa eman zen.
- Herritarrek baiezkoa eman zuten 1978ko abenduan.
Konstituzioaren egitura eta zatiak
Antolaketari dagokionez, 1978ko Konstituzioak bi zati ditu:
- Zati dogmatikoa: Oinarrizko printzipioak definitzen eta beteko direla ziurtatzeko mekanismoak finkatzen dira.
- Zati organikoa: Konstituzioaren hiru lerro nagusiak egituratzen dituen atala da:
- Eskubideak: sufragio unibertsala, norbanakoaren eskubideak...
- Erakundeak: Lau ardatz ezartzen dira:
- Monarkia: Estatuaren buruzagitza lana betetzen du.
- Parlamentua: Legeak egiteko eta gobernuaren jarduerak kontrolatzeko funtzioa du.
- Gobernua: Parlamentuak kontrolatzen du; presidente batek eta hark hautatutako ministroek osatzen dute.
- Auzitegi Konstituzionala: Konstituzioa betetzen dela kontrolatzen du.
- Lurralde-antolaketa: Deszentralizatua, autonomia-erkidegotan antolatua.
Adolfo Suárezen Bigarren Gobernua (1979-1981)
Konstituzioa indarrean jarri ondoren, beste hauteskunde orokor batzuk antolatu ziren. Suárezen helburua herritarren babes handiagoa lortzea zen, gehiengoarekin gobernatu ahal izateko. Hauteskundeak egin ziren eta Suárez izan zen garaile; honek, beste pertsonen laguntzarekin, lehen gobernu konstituzionala osatu zuen, 1979tik 1981era iraun zuena.
Estatu berriaren bilakaera
1979ko apirilean, demokrazia garaiko lehen udal hauteskundeak antolatu ziren. Hauteskunde horietan, UCDk irabazi zuen berriz ere, baina ezkerreko alderdien koalizioek lortu zituzten alkatetza garrantzitsuenak. Emaitza horiek agerian utzi zuten tokian tokiko eta estatuko botereen arteko kontrakotasuna, eta ezegonkortasun politiko handia sortu zuten.
UCDren gobernuen zailtasunak
UCDren gobernuek zailtasun latzak izan zituzten, besteak beste, arrazoi hauengatik:
- Ekonomia-krisia gordindu egin zelako: Batetik, gobernuak ez zeukan beharrezkoak ziren egitura-aldaketak aurrera eramateko aukerarik; eta, bestetik, sindikatuek ez zioten laguntzarik eman.
- UCDren barneko ika-mika eta borrokak: Suárezen lidergoa etengabe ezbaian jartzen hasi ziren alderdiko sektore batzuek.
- Ultraeskuinaren eta ETAren indarkeriazko ekintzak: ETAk, bereziki, atentatu ugari egin zituen urte horietan.
- Armadaren presioa: Sektore kontserbadoreenek eta atzerakoienek etengabe jardun zuten gobernuko presidentea kargutik ken zezaten.