1978ko Espainiako Konstituzioa: Historia eta Garrantzia
1978ko Espainiako Konstituzioa: Testuingurua eta Analisia
1978ko Espainiako Konstituzioa (1978-12-29) lehen mailako dokumentu historikoa da, izaera juridiko argia duena. Espainiako alderdi politiko nagusien arteko adostasunaren emaitza da.
Onarpen prozesua
- Gorteek onartua: 1978ko urriaren 31n.
- Erreferenduma: 1978ko abenduaren 6an.
- Argitalpena: Estatuko Aldizkari Ofizialean (BOE), 1978ko abenduaren 29an.
Egitura eta printzipioak
Testuaren egitura sarrera batek, 6 artikuluk, xedapen gehigarriek eta xedapen indargabetzaileak osatzen dute. Sarreran, Joan Karlos I.a erregeak konstituzioaren onarpena eta herriaren berrespena jakinarazten ditu.
Espainia zuzenbide-estatu sozial eta demokratiko gisa eratzen da, non askatasuna, justizia, berdintasuna eta pluralismo politikoa diren oinarriak. Subiranotasun nazionala herriari dagokio eta forma politikoa monarkia parlamentarioa da.
Trantsizio politikoa eta testuinguru historikoa
Diktadura frankistaren (1939-1975) ondoren, Joan Karlos I.a errege izendatu zuten. Adolfo Suarezen gobernuak prozesu demokratikoa azkartu zuen:
- Preso politikoentzako amnistia.
- 1977ko ekainaren 15eko hauteskunde orokorrak.
- Moncloako Itunak (1977ko urria).
Konstituzioaren oinarriak monarkia, erregimen parlamentarioa eta Estatu deszentralizatuaren kontzeptua izan ziren.
Garrantzia historikoa
Testu hau funtsezkoa da, gaur egun ere indarrean baitago. Lehen aldiz, alderdi politikoen arteko adostasuna lortu zen, indarkeriaz inposatu beharrean. Konstituzioak lurralde historikoen autonomia-eskubidea bermatu zuen eta gaur egungo gizartearen oinarri demokratikoak finkatu zituen.