1931ko Espainiako Konstituzioa: Ezaugarri Nagusiak

1931ko Konstituzio Errepublikarra

Ekainean egindako Gorte Konstituziogilerako hauteskundeek garaipena eman zioten errepublikazale ezkertiarren eta sozialisten koalizioari. Hauek, demokratikoa eta ezkertiarra zen 1931ko Konstituzioa idatzi zuten. Hala ere, ez zen adostasunaren emaitza izan; nazionalitateen autonomiaren eta Elizaren eta Estatuaren arteko harremanen inguruan, ezkerraren eta eskuinaren arteko aldea oso nabarmena zen. Azañaren jarrera nagusitu zenez, Gobernuko kide katoliko askok dimititu egin zuten (Alcalá Zamora eta Miguel Maura).

Konstituzioaren ezaugarri nagusiak

• Izaera: Errepublika klase guztietako langileen elkartea zen, demokratikoa, progresista eta deszentralizatua. Estatu integrala edo bateratua aldarrikatzen zuen.
• Gorteak: Senaturik gabeko sistema; Diputatuen Kongresua soilik zegoen. Ordezkariak emakumezko sufragio unibertsalaren bidez aukeratzen ziren.
• Aginte banaketa:
  • Legegilea: Gorteena, Estatu burua aukeratzen zuten.
  • Exekutiboa: Gobernuaren esku; presidenteak edo gobernu buruak eta bere ministroek osatzen zuten.
  • Judiziala: Auzitegiena.
• Autonomia: Udalen autonomia eta eskualdeentzako estatutuak onartzen zituen. Estatutua sortzeko, udal gehienek proposatu behar zuten, eta hautesleen bi herenek eta Gorteek onartu behar zuten.
• Eskubideak: Espainiarren eskubideak aldarrikatzen zituen: legearen aurreko berdintasuna, gurtza askatasuna, biltzeko eskubidea eta eskubide sozialak.
• Estatu-Eliza harremanak: Estatua eta Eliza bereiztea zen helburu nagusia. Estatuak kleroaren mantenurako laguntza ekonomikoa eten zuen, ordena erlijiosoak mugatu zituen eta irakaskuntza erlijiosoa ezabatu zuen. Horrek katolikoen oposizioa eragin zuen.
• Ekonomia: Estatuak desjabetzeko eta ondasun eta zerbitzu publikoak sozializatzeko aukera zuen.
• Bermeak: Konstituzioaren Berme Auzitegia sortu zen.
• Hezkuntza: Hezkuntza oinarrizkoa, doakoa eta mistoa ezarri zen, katolikoen aurkakotasuna piztuz.