Gizarteratzea: Definizioa eta Oinarriak

Gizarteratzea deitzen zaio gizakia gizartearen oinarrizko elementuak ikasiz eta barneratuz (hizkuntza, ohiturak,…) eta elementu horiek beren nortasunaren egituraren osagai bihurtuz identitate zehatzeko pertsona autokontziente bilakatzen den prozesuari. Horrela, bizi diren gizarteko kultura bereganatuz bihurtzen dira gizabanakoak gizartekide eta beren nortasuna osatzen dute aldi berean.

Soziologo askok adierazi dute funtsezko gertakari biologiko bat dagoela prozesu honen oinarrian.

Oinarri Biologikoa eta Giza Dependentzia

Sortzen denean, inolako babesik gabe eta hartzen duen taldearen mendean dago guztiz gizakia. Gizakiaren dependentzia-aldia, jaiotzatik gutxi gorabehera lehen urtemugara arte luzatzen dena,...

Garapenaren Psikologia: Sarrera

Definizioa

Garapenaren psikologia ernalketatik heriotzaraino giza bizitzan gertatzen diren aldaketa-prozesuak aztertzen dituen diziplina da.

Helburu Nagusiak

• Identifikatu eta deskribatu: Zer gertatzen den eta nola adierazten den.
• Azaldu: Aldaketen kausak eta eragileak.
• Aurreikusi: Esku-hartze eraginkorrak proposatu.

Garapenaren Arloak

• Psikosoziala (afektiboa): Emozioei eta harremanei lotutakoa.
• Kognitiboa: Ezagutza-prozesuak eta ikasketa.
• Fisikoa eta motorea: Gorputzaren eta mugimenduaren garapena.

Garapenaren Eraginak eta Faktoreak

Faktore Normatiboak

• Definizioa: Denboraldi edo eremu jakinetan pertsona gehienek partekatzen dituzten esperientziak.
• Biologikoak: Heldueraren egutegia.
• Kulturalak eta sozialak: Garai historikoek

Erreflexuak eta zirkular erreakzioak (0–8 hilabete)

Erreflexuen jarduna (0–1 hilabete)

Haurrak jaiotzean erreflexu, jarrera eta sentsazioek osatutako hereditario muntaia bat dakar. Hau da, jaiotzetik dakar haurrak errepertorio bat.

Zurrupatze-erreflexua eta beste erreakzioak

Zurrupatze-erreflexua: hasieran estimulurik gabe ere agertzen den erreflexua da; hainbat hurbilketa egiten ditu amaren titiburura. Begien erreflexua eta bestelako sentsazio erantzunak ere badaude.

Piageten ikuspegia

Piagetek jaioberriaren gaitasunez ikusmolde ezkorra isladatzen du: bere ikuspegitik, haurraren egokitze-errepertorioa biologikoki erabakitako erreflexu sinpleetara mugatzen dela uste du. Jokamolde horiek ingurumeneko estimulu zehatzekiko erantzun automatikoak...

Adimena: ingurunean gertatzen diren aldaketen aurrean bizirik irauten duten izaki bizidunen egokitze-ahalmena.

Funtzio Kognitiboak

Funtzio kognitiboak: pertsonak dituen gaitasunen bidez egiten diren jarduerak burutzea ahalbideratzen dutenak dira.

Oinarrizko Funtzio Kognitiboak

Oinarrizko f.kognitiboak: memoria, eskuratu, biltegiratu eta berreskuratu.

Goi Mailako Funtzio Kognitiboak

F. kognitibo gorenak: pentsamendua, hizkuntza, sinbolizazioa.

Memoria

Memoria: aurrean ez dauden pertsona, animalia edo objektuak eta iraganeko gertaerak gogoratzeko gaitasuna. 3 prozesu; eskuratzeak, biltegiratzea eta berreskuratzea.

Eskuratzea

Eskuratzea: informazioa sartzeko prozesua da. Arreta, hautematea gertatzeko lehen urratsa. Buruak egiten ari den gauza baten gainean...

Emozioak eta erabakiak

Emozioak funtsezko elementuak dira pertsonak bizitzan hartzen dituen erabakietan. Arrazoia ez da gizakia une jakin batean aukera jakin bat hartzera bultzatzen duen gauza bakarra; askotan, emozioek eragin erabakigarria dute. Hona hemen adibide bat: “Lotsa ematen dit jendaurrean hitz egiteak. Aurre egin beharko nioke, baina onena horrelakorik behar ez duen lanen bat bilatzea dela uste dut.”

Afektibitatea eta emozioak

Afektibitatea: Gizakiak bere buruarenganako, inguru fisikoarekiko eta, batez ere, gizarte-inguruarekiko bizi eta adierazten dituen afektu-egoerak dira.

Emozioak: Kanpoko estimulu bati erantzuteko sortzen den asaldura-egoera fisiologikoa da. Emozioa, beraz, estimuluaren ondorioz sortzen den bat-bateko erreakzio...

Nerbio Sistema: Oinarriak eta Funtzioak

Nerbio Sistemaren Egitura Nagusiak

Emozioak eboluzioan eta bizitzan

Informazioa prozesatzea, komunikazioa garatzea, atxikimendua antolatzea, moralki garatzea eta gizarte-ezagutza, besteak beste, eboluzio-prozesuak dira. Emozioek eragina dute eboluzio-prozesu guztietan eta bizitza osoan zehar hartzen ditugun erabakien oinarri nagusiak dira.

Emozioen definizioa

Psikologia ebolutiboan garapen emozionalaren ikerkuntza berpiztu egin da, eta ikuspegi etiologikoa (kausak aztertzen dituena) da nagusi. Emozioak dagoeneko ez dira barne-esperientzia subjektibo gisa aztertzen; aitzitik, emozioek jarduera zehatzak eragiten dituztela pentsatzen da.

Campos-ek eta laguntzaileek diotenez, emozioak, barne-egoera psikikoak izateaz gain, gertaera jakin batzuei aurre egiteko erreakzio-ereduak ere badira....

1. Dokumentu klinikoak

1.- Dokumentu klinikoak, zeri buruzkoak dira? Horien artean, zein da adibiderik argiena? Zer informazio du?

Pazientearen osasunarekin eta jasotzen duen arretarekin lotuta daude. Adibiderik argiena historia klinikoa da. Bertan anamnesia, azterketak, probak, diagnostikoak, tratamenduak, ebakuntzak eta pronostikoak jasotzen dira.

2. Osasun-dokumentu administratiboak

2.- Zer dira osasun-dokumentu administratiboak? Zer lau bloketan sailkatzen dira dokumentu horiek?

Osasun-zentroaren kudeaketa eta funtzionamendurako erabiltzen diren dokumentuak dira. Lau bloketan sailkatzen dira:

1. Pazienteak: ospitaleratzeak, lekualdatzeak, altak eta heriotzak.
2. Baliabide materialen dokumentuak: materialaren inbentarioa eta kontrola.
3. Giza baliabideen

DEFINIZIOAK / DEFINIZIOAK

Dokumentua: Instituzioek edo pertsona fisikoek, juridikoek, publikoek edo pribatuek funtzioetan egindako egitate edo egintza baten testigantza materiala, informazio-unitate batean edozein euskarritan erregistratua. Adibidez: jaiotza-aktak.

Artxiboa: Erakunde batek bere eginkizunak edo jarduerak gauzatzean sortzen dituen dokumentu ordenatu eta sailkatuak gordetzen diren eraikin edo lokala. Adibidez: ospitaleko txosten klinikoa.

Formularioa: Dokumentu fisiko edo digital bat, informazioa modu egituratuan biltzeko balio duena, ondoren gordetzeko eta helburu berezi batekin erabiltzeko. Adibidez: kontaktuak aurkitzeko formularioa.

Txostena eta erabiltzailea

Txostena: Azalpenezko eta argudiozko testua, informazioa transmititzen...

1. Gaia: Osasun Sistema eta Deontologia

1. SNS (Sistema Nazionala de Osasuna): pertsonen osasunerako eskubidea bermatzen du. Publikoa, doakoa, unibertsala eta konpetentzia indibiduala du oinarri. Atentzio integrala eskaintzen du eta deszentralizatua da, gobernu autonomikoen eskuetan kudeatzeko aukera duelarik.

Osasun barrutiak: EAE

3. ESI (Erakunde Sanitario Integratuak): Gipuzkoa 6 (SS, Bidasoa, Tolosaldea, Goierri, Alto Urola, Debagoiena). Gutxienez ospitale 1 eta txikiagoak diren PAC/kontsultategiak daude, arreta jarraitua bermatzeko.

2. Talde lana

Talde lana (trabajo en equipo) eta lankidetza (compañerismo) funtsezkoak dira.

• Multidisziplinarra: independentea, paraleloa, komunikazio minimoa; profesioa = edo ez.
• Interdisziplinarra: batera, komunikazio