Beste ikastaroak mailako Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

CIE-10 kodifikazioaren gida orokorra

CIE kodifikazioan botoiak honela laburtzen dira: D: diagnostikoak; E: kausa esternoak; F: farmakoak; P: prozedurak; M: neoplasiak.

Kapituluak

• 1 (A00-B99): Gaixotasun infekzioso eta parasitario batzuk.
• 2 (C00-D49): Neoplasiak.
• 3 (D50-D89): Odol eta organo hematopoyetikoen gaixotasunak, eta mekanismo inmunologikoei eragiten dien trastornoak.
• 4 (E00-E89): Gaixotasun endokrino, nutrizional eta metabolikoak.
• 5 (F01-F99): Nahasmendu mentalak eta portaerazkoak.
• 6 (G00-G99): Nerbio-sistemako gaixotasunak.
• 7 (H00-H59): Begiko eta haren eranskinetako gaixotasunak.
• 8 (H60-H95): Entzumenaren gaixotasunak.
• 9 (I00-I99): Zirkulazio-aparatuko gaixotasunak.
• 10 (J00-J99): Arnas-aparatuko gaixotasunak.
• 11 (K00-K95): Digestio-aparatuko

Diagnostikoa

Diagnostikoa, latinez, "Conocer a través de" (Ezagutu bidez) esan nahi du. Sintomak eta zeinuak aztertuz, gaixotasuna zehaztea eta beste patologia batzuetatik bereiztea du helburu. Informazioa jaso eta aztertuz, gaixotasuna egoki diagnostikatu, tratatu eta sendatu daiteke.

Diagnostiko Motak

• Hipotetikoa: Anamnesia eta azterketa fisikoak eginez lortzen dena (proba gehigarririk gabe).
• Definitiboa: Hipotetikoa proba gehigarriekin konfirmatu ondoren.
• Goiztiarra: Gaixotasuna zeinu eta sintomak hasi baino lehen detektatzeko erabiltzen dena.
• Bereizgarria: Patologia zehatza zehazteko, antzeko ezaugarriak dituzten beste batzuk baztertuz.
• Anatomopatologikoa: Laborategian mikroskopiopean egiten dena.
• Nagusia: Gaixotasun edo kausa nagusia.
• Sekundarioa:

Estimuluak eta jokabidea

Jokabidea bizitzaren arlo ezberdinetan pertsonak duen portaera-eredu iraunkorra da.

Estimulu motak

• Kanpo-estimuluak: Inguruneak eragindako aldaketak (adibidez: irainak, publizitatea, txiste batekin barre egitea).
• Barne-estimuluak: Organismoaren barneko aldaketak (adibidez: gosea, logalea, antsietatea).
• Fisiologikoak: Gorputz-funtzioetan eragina (bihotz-taupadak, izerdia).
• Psikologikoak: Pertsonaren osagai psikikoan eragina (pentsamenduak, publizitatearen eragina).

Jokabidearen osagaiak

• Jokabidezkoa: Erantzun behagarria eta neurgarria (hitzezkoa, ez-hitzezkoa, paralinguistikoa).
• Fisiologikoa: Gorputzaren erreakzioak (tentsioa, izerditzea, bihotz-taupadak).
• Kognitiboa: Pentsamenduak eta egoeraren interpretazioa.

Jokabide motak

• Ondorioen

Adinekoen segurtasuna bermatzeko neurriak

• Eraikuntza-oztopoetan arreta berezia jarri istripuak saihesteko.
• Botiken kontrola: Nahasteak eta okerreko hartzeak saihestu. Kontuan hartu sendagaien efektu sekundarioak (zorabioak, etab.).
• Elikadura: Desnutrizioa ekiditeko zaindu.
• Behaketa: Higienean, aldartean eta arretan gerta daitezkeen aldaketak detektatu.

Laguntza-erlazioaren 1. fasea

Elkar ezagutzen ez duten bi pertsonen arteko harremana ezartzen denean hasten da. Fase honetan, laguntza-erlazioaren oinarriak finkatzen dira eta arazoak identifikatzen dira. Pazienteari segurtasuna eta konfiantza eskaintzea funtsezkoa da. Ospitalean, pazientea plantan hartzea barne hartzen du.

Osasun-langilearen eta pazientearen arteko oinarriak

Errespetuan oinarrituko...

Lan Arrisku-Faktoreak, Eratorritako Kalteak eta Ondorioak

Arrisku-Faktoreak

• Egiturazkoak: Instalazioak.
• Makineria eta Tresnak: Makinak, tresnak, babes-lana eta ekipamendua erabiltzea.
• Ingurune Baldintzak: Fisikoak (zarata, bibrazioak...), Kimikoak (gasak, lurrinak...), Biologikoak (bakterioak, birusak...).
• Psikofisikoak: Arrisku ergonomikoak, pisu handia.
• Psikosozialak: Antolaketa, aginte-estiloa, laneko giroa, autonomia, erantzukizuna, lanaldia, ordutegia eta lan-baldintzak.
• Egoera Pertsonala: Genetika, adina, prestakuntza, esperientzia.

Lanak Eratorritako Kalteak

Lan-Istripuak

Definizioa: "Langileak besteren konturako lanean diharduela edo besteren konturako lanean jardutearen ondorioz izaten duen gorputzeko lesio oro".

Lan-Istripuarekin Parekagarriak

• In

1. Hiruhilekoa (0-12 aste)

Lehen bisita (≤12 aste)

• Historia klinikoa: Miaketa eta anamnesia.

8. astea: Kontsulta ginekologikoa

• Baginako zitologia: Baginako infekzioak aztertzeko.
• Kolposkopia: Umetokiaren tamaina eta forma aztertzeko.

10. astea: Analitikak

• Odol-taldea eta Rh faktorea: Transfusioak egiteko beharra baloratzeko.
• Zeharkako Coombs-en testa: Odol-taldearekin lotutako arazoak detektatzeko.
• Hemograma: Globulu gorriak, zuriak, hemoglobina eta plaketak neurtzeko (anemia baztertzeko).
• Serologia: Agente infekziosoen aurrean immunitate-maila ebaluatzeko.
• Gernu-analitika: Infekzioak eta giltzurrunen funtzionamendua egiaztatzeko.

12. astea: Azterketak

• Ekografia: Haurdunaldiaren adina eta mota (bakarra edo anizkoitza) zehazteko.
• Transluzentzia nukala:

Anamnesiaren kontzeptua

Anamnesia diagnostikoak hasi aurretik egin beharreko prozesu ezinbestekoa da. Pazienteak elkarrizketa klinikoan emandako informazioa jasotzen du, bere egoera aztertzeko.

• Hurbileko anamnesia: une hartako gaixotasunari dagozkion datuak jasotzen ditu.
• Urruneko anamnesia: orokorrean pazientearen aurrekari pertsonal eta familiarrei buruzko informazioa biltzen du.

Diagnostiko motak eta prozesua

Diagnostikoa osasun-egoera jakin bat edo gaixotasun bat identifikatzen duen prozesua da.

Hasierako diagnostikoa

Medikuak egiten duen lehen diagnostikoa da, normalean analisi klinikoaren datuetan bakarrik oinarritua. Batzuetan susmoa deitzen zaio ere. Behin betikoa balitz bezala kodifikatzen da.

Diagnostiko partziala

Diagnostiko bat da, oinarri...

Efektu Farmakologikoa

Efektu farmakologikoa: organismoak sendagaiari ematen dion erantzuna da (adibidez, efektu diuretikoa). Farmakoaren edo bere metabolitoen molekulen eta organismoaren molekulen arteko elkarreraginaren ondorioa da.

Efektu motak

• Efektu terapeutikoa: efektu primarioa eta terapia-adierazpenaren arrazoia da. Lortu nahi den efektua, alegia.
• Nahi ez diren ondorioak: Medikamentu batek dosi terapeutikoetan sortutako edozein efektu, administrazioaren bidez bilatzen den efektuaz bestelakoak. Honela sailka daitezke (lehenengo biak desberdintzea zaila izan ohi da):

1. Albokoa: farmakoaren ekintza farmakologikoak berak eragiten du ondorio hori, baina hura aplikatzean ez da nahi izaten.
2. Bigarren mailakoa: ez da efektu farmakologikoaren zuzeneko

Desgaitasunen Sailkapena eta Kirol Inklusiboa

Desgaitasunen definizioa:

• Desgaitasuna: Edozeinek eduki dezakeen ezaugarri fisiko edo intelektuala, pertsona gisa gaitasunik ez duela esan nahi ez duena.
• Desgaitua: Gaitasun mugatuak dituen pertsona adierazten du, ezaugarriak edozein izanda ere.

Zergatik sailkatu?

Txapelketetan partaidetza baldintza ekitatiboetan ematea da helburua, egoera justu batean lehiatzeko. Horregatik, kirol bakoitzaren arabera kategoria ezberdinak aurkitzen ditugu.

Sailkapen orokorra

• Fisiko funtzionala: Garun-paralisia, lesio medularra, espina bifida...
• Sentsoriala: Entzumen eta ikusmen desgaitasunak.
• Intelektuala: Patroi ezberdinen identifikazioan, sekuentziazioan eta memorian zailtasunak.

Sailkatzeko prozesua

1. Pertsona bakoitzari

Pazientearen arreta eta ospitalizazio-moduak

50 urteko paziente bat ospitalera heldu da gaixotasun kroniko konplexu bat diagnostikatzeko eta kontrol zorrotza ezartzeko. Profesionalek erabaki dute etxean jaso ditzakeela beharrezko arreta espezifikoak.

• Zein ospitaleratze-modu hautatuko litzateke? Etxeko Ospitalizazioa, etxean jaso dezakeelako arreta.
• Zein erakunde-mota izango litzateke egokiena? Ospitaleratzeko, ospitale orokorra; jarraipena egiteko, lehen mailako arreta.

Lehen Mailako Arretako (LMA) baliabideak

Lehen Mailako Arretako talde batek ezin du errehabilitazio-zerbitzu espezializaturik eskaini.

• Zein erakunde-motara bideratuko lituzkete pazienteak? C.2 osasun-zentrora, arreta espezializatua delako.
• Zein izen espezifiko izan dezake unitateak?