Oposizioak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Informazio Sistemak (IS)

Informazio sistema (IS) bat beraien artean erlazionatutako elementu multzoa da, helburutzat datuak bildu, biltegiratu, era egokian eraldatu eta kudeatzea dituena, lorturiko informazioa banatuz.

Helburuak:

• Enpresaren eguneroko eragiketei lagundu eta hobetu.
• Arazoak ebatzi.
• Erabakiak hartzeko beharrezko informazioa eskaini.
• Enpresaren "nerbio sistema" izan: atal ezberdinei behar duten informazioa une egokian helarazi.
• Funtsezko osagaiak barneratu: pertsonak, jarduerak, datuak...

Interdependentzia bat egongo da enpresaren (estrategia, arauak, prozedurak) eta informazio sistemen artean (software, hardware, datu-basea, telekomunikazioak). IS-ak ezagupena kudeatzeko tresna erabilgarriak dira: Datuak > Informazioa > Ezagupena...

XIX. Mendeko Gertaera Nagusien Lexikoa

Testuinguru historiko honetan aipatzekoak diren termino eta pertsonaia garrantzitsuenak:

• Isabel II.a: Fernando VII.aren alaba, adingabekoa zen.
• Maria Kristina: Isabel II.a adingabea zenez, erreginordea izan zen.
• Gorteak: Herritarren ordezkariek osatzen duten botere legegilea duen erakundea.
• Foruak: Lurralde baten bizitza antolatzen zuten ohiturak lege bihurtuta.

Foruen Aldaketak eta Lege-Testuen Gakoak

Bigarren mailako ideia gisa, foruen inguruko lege-testu garrantzitsuak ditugu:

• 1. artikulua: Foruak berrestea, baina 1837ko Konstituzioak ezarritako batasun konstituzionalari kalterik egin gabe.
• 2. artikulua: Gobernuak, euskal lurraldeei eta Nafarroari entzun ondoren, aldaketa proposatuko die Gorteei, eta hauek foruak

ZELULAREN EZAUGARRIAK:

• - Zelula izaki bizidunaren egitura unitatea da, hau da, bizia duen unitate txikiena da.
• - Bizi funtzioak gauzatzen ditu: nutrizioa, harremana, ugalketa.
• - Jatorri unitatea: zelula oro aurreko beste zelula batetatik sortuta dago.

ZELULA EUKARIOTOEN OINARRIZKO EGITURAK:

• MINTZ PLASMATIKOA: Zelula eta kanpoko ingurunetik bereizten duen lipido eta proteinaz osatutako geruza da. Funtzioa: substantziak eta hondakinak trukatzen ditu zelularen ingurunearekin.
• ZITOPLASMA: Mintz plasmatikoa eta nukleoaren artean dagoen espazioa da - ur disoluzioak + organuluak.
• NUKLEOA: Zelularen erdian dagoen esfera. Funtzioa: DNA gordetzea.

NUKLEOAREN EGITURA:

• Nukleo mintza: Mintz bikoitza da, substantziak nukleotik zitoplasmara pasatzea kontrolatzen du.

Faxismoaren amaiera eta ekonomiaren norabide aldaketa

Nazioarteko egoera berriak gobernuan aldaketa egitera bultzatu zuen Franco. Falangistek ez zuten lehen adinako eragina. FET Mugimendu Nazionala izena hartu zuen. Asturiasen eta Katalunian langileek grebak egin zituzten. 1950eko hamarkadan, hazkunde ekonomiko arin bat hasi zen, eta errazionamendua kendu ahal izan zuten. Hala ere, Europan gutxien garatutako herrialdeetako bat izaten jarraitzen zuen Espainiak. Autarkia bertan behera utzi eta Espainiako ekonomia sistema kapitalistara hurbildu zen.

Hirurogeiko hamarkadako aldaketa ekonomikoak

1960. urtetik 1973ra bitartean hazkunde ekonomiko handia izan zen. Hauek izan ziren hazkunde haren oinarriak:

• Turismoa nabarmendu zen zerbitzuen sektorean;

Estatuko Aurrekontu Orokorrak

Aurrekontuen bidez adierazten dira gastuei eta diru sarrerei dagokienez dauden asmoak. Hauek dira adibide batzuk: osasun gastuak, hezkuntza gastuak, babes soziala, zerbitzu orokorrak, inbertsioak, orden publikoa eta defentsa.

Estatu Aurrekontu Orokorretako Diru Sarrera Publikoak

Sektore publikoak, bere funtzioak betetzeko, baliabideak behar ditu, diru sarrera publikoak deritzenak. Estatuak sarrera horiek lortzeko dituen bitarteko nagusiak honako hauek dira:

Gizarte Kotizazioak

Gizarte Segurantzan afiliatutako langileek egiten dituzten ekarpenak dira. Hauek, beharra sortzen denean, langileei eta haien familiei laguntza emateko balio dute, hala nola gaixotuz gero edo erretiroa hartuz gero.

Tributuak

Aurrekontuetako diru...

Gizakia bi errealitate desberdinen batasuna da (harreman akzidentala):

Gorputza

Arimarentzat kartzela da, arimari ergozpenak jartzen dizkio. Gorputza zama da, helburua gorputzaren kartzelatik askatzea da. Arima behartzen du gauza materialez jabetzera.

Arima

Gorputza baino goragokoa da, gure nia eratzen duena, benetako gizakia. Bakoitzaren izatea da. Gorputza mugatu eta zuzendu egiten du. Bere ezagutza eta ideia guztiak aurre-existentzian hartzen ditu. Arima (jainkoek egindakoa) mundura jaisten da eta ausaz gorputz bati lotzen zaio.

Platonek bere ideien teoria gizakiaren errealitatearen barruan kokatzen du. Horrela, arima eta gorputzaren doktrina sortu zuen, materialen eta espiritualaren batasuna. Arima ona da, eta gorputza saiatuko da arima egia...

Gaur egungo industria-kokapena

Kokapenerako gaur egungo faktoreak

Hirugarren Industria Iraultzaren aldaketen eraginez, beste faktore batzuek pisua hartu dute:

• Baliabide naturaletatik hurbil egoteak garrantzia galdu du, lehengaiak garraiatzea merkea delako eta energia elektrikoa garraiatzea erraza delako. Era berean, kontsumo-merkatutik hurbil egoteak garrantzia galdu du, garraioak eta komunikazioak hobetu direlako eta globalizazioaren barruan salmenta-inguruak zabaldu direlako.
• Garraio eta komunikazio-sistema onak eta eskulana izatea garrantzitsua da, bi motatakoak: prestakuntza txikikoa eta profesional kualifikatuak.
• Gaur egungo kokapen-faktore nagusiak berrikuntzara eta informaziora sarbidea izatea dira. Berrikuntzara eta informaziora sarbidea

gaia: Diktadura Frankistaren Finkapena eta Krisialdia

Frankismoa Franko jeneralaren Guda Zibila irabazi eta 1975ean ohean hil zen arteko aldiari deritzo. Sistema diktatoriala ezarri zuen, botere osoa bereganatuz.

Frankismoaren Zutabeak

• Oinarri ideologikoak: Nazionalkatolizismoa, militarismoa, nazionalismo espainiarra eta korporatibismoa.
• Oinarri soziala:
  • Falangea: alderdi bakarra, gizarte-mailako arlo guztien kontrola bere eskuetan zuena.
  • Eliza katolikoa: erregimena moralki legitimatu zuena.
  • Armada eta botere oligarkikoak: baita klase ertainaren eta langileriaren zati bat, “apolitikoak” deiturikoak.
• Oinarri politikoa: Liberalismo politikoaren aurkakoa. Frankok ez zuen konstituziorik idatzi. Frankismo osoan zehar ez zen botere banaketarik eman;