DBH mailako Medikuntza eta osasun zientziak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Liberalismoa eta nazionalismoa

Frantziako Iraultzak zabaldutako printzipioek liberalismoaren oinarri ideologikoak osatu zituzten: gizaki bakoitzaren askatasuna eta pentsamendu-, adierazpen-, bilera- eta elkarte-askatasuna. Liberalismoa doktrina politiko baten gisara finkatu zen, ezaugarri hauekin: parlamentuzko sistema, errege-erregimenaren botere mugatzea, botere-banaketa, boto-eskubidea eta konstituzioak egitea.

Bi ideia zabaldu ziren: nazio-subiranotasuna, hau da, nazioa legez berdinak diren herritarrek osatzen dutela, eta nazionalismoa. Bilbarrak printzipio horiek guztiak errefusatu zituzten. Xede liberal-nazionalek etengabe hedatzen jarraitu zuten irailo-boladetan, herriak eta nazioak antzinako erregimena amaitzeko borrokatu zirelarik.

1848ko

Garraioa

Garraioa deritzo pertsonak, lehengaiak, energia eta landutako produktuak alde batetik bestera eramateari. Joan-etorriak non egiten diren, hainbat garraio sistema daude: lehorrekoa, itsasokoa, ibaietakoa, airekoa eta hodi nahiz kable bidezkoa.

• Garraiobideak: gizakiak gauzak garraiatzeko erabiltzen dituen ibilgailu mekanikoak: automobila, kamioia, trena, itsasontzia, etab.
• Azpiegiturak: gauzak garraiatzeko behar diren ekipamenduak: errepideak, autobideak, trenbideak, portuak, aireportuak, etab.

Garraio mota nagusiak

• Aire garraioa: hegazkina eta aireportua.
• Errepideko garraioa: kotxea eta autobidea.
• Trenbideko garraioa: trena eta geltokia.
• Hodi eta kable bidezko garraioa: petrolio-hodia eta kableak.
• Ibaietako garraioa: barkua eta portua.
• Itsas

1. Sarrera

Ondarearen gaineko Zergaren helburua ahalmen ekonomikoaren indize bat kargatzea da, zehazki ondarea. Zerga hau 1967an sortu zen, eta bere helburua informazioa lortzea eta maula ekiditea zen. Kontrol izaera bat izan zuen; ez zuen bilketa funtzio handirik izan, karga tasa txikiak ezarri zitzaizkiolako eta salbuetsitako gutxieneko handi bat zegoelako.

2008. urtean, bere karga kendu zen, baina, Ondarearen gaineko Zergaren legea indargabetu gabe. Honen arrazoia zen Estatuak ez zuela nahi, hau indargabetuz gero, Autonomia Erkidegoek hartu eta beren egitea. Hala ere, ez zegoen obligaziorik aitorpena egiteko, ezta ordainketa egiteko ere.

2011. urtean, berriz ere karga tasa indarrean jarri zen, baina, denboran mugatua.

2. Egitate Zergagarria

Nazioarteko zuzenbidearen egituran duen lekua

Era linealean aztertzea gauza bat da. Baina kontuan izan behar da haren harremana gainerako egiturazko printzipioekin.

Adibidea: bestelako egiturazko printzipioak ditugu aurrean, esaterako, barne arazoen sartze eza. Errealitatean nola eman zen ikusi behar da printzipio honen sendotzea.

Printzipioen arteko harremanak

• Autodeterminazioa eta barne eskuduntzaren edukiaren arteko harremana
• Autodeterminazio eskubideak nazioarteko ordenamenduan duen maila juridikoa
• Herrien libre determinazioak nazioarteko sanzioak ekar ditzake
• Libre determinazioaren eta estatu lurralde osotasunaren arteko harremana
• Libre determinazioa eta indarraren erabileraren debekuaren arteko harremana

Askapen mugimendu nazionalen oinarria

2625ek

Antolakuntza Eredu Berriaren Beharrak

Eredu Taylorista-Departamentalaren Emaitzak

• Informazio/erantzun bukleen existentzia.
• "Desinformazio espiralen" existentzia.
• Eslaboi baten erantzukizun ia osoa.
• Arazoa detektatzen den eta irtenbidea erabakitzen den arteko distantzia luzea.
• Departamentuak emaitzetan ez dira inplikatzen.
• Berrelikadura falta da.

Eredu Berriaren Beharrak

Helburua: sail baten erantzukizuna eta hobekuntza beregain hartuko duten pertsona taldeak edukitzea.

Bi entitate nagusi:

• Balio Sortzaile Unitateak (BSU): Bezeroaren asebetetzea helburu.
• Kudeaketa Eredu Elementalak (talde autokudeatuak): Pertsona ororen ahalmenen garapena bultzatzen dute.

Balio Sortzaile Unitateen Kontzeptua (BSU)

Bezeroaren eskaerak betetzera bideratuta daude.

Egitura hierarkikoa

Industria Jarduera

Lehengaiak landuz eta eraldatuz, kontsumo-gaiak ekoiztea helburu duten ekonomia-jardueren multzoa da.

Produktu Erdilanduak

Beste industria-produktu batzuen osagai izateko fabrikatzen dira.

Produktu Landuak

Zuzenean erabiltzeko eta kontsumitzeko dira.

Eskulangintza

Industriaren aurretik, eskulangileek beren tailerretan ehunak, oinetakoak eta beste produktu batzuk egiten zituzten, hau da, jendeak behar zuena. Produktuak eskuz egiten zituzten.

Industrializazioaren Hasierak

Produktuak eskuz egitetik industria-ekoizpenerako pausoa XVIII. mendearen erdian hasi zen. Industriako makina motor batek sortutako energiak mugiarazten zuen. Ordura arte eskuz egindako lan batzuk makinaz egiten hasi ziren (produktibitateak gora egin zuen).

Gaur Egungo

Datuen Begiztapen Prozedura

I. Datuen begiztapen prozedura:

123. artikuluak kudeaketa prozeduren artean kokatzen du. 131, 132 eta 133. artikuluetan arautzen da. 131. artikuluaren arabera, kasu batzuetan bakarrik aplikatzen da. Ezaugarri komun bat da bere garaian aitorpen bat edo autolikidazio bat egin zela.

Kasuak dira:

• Bertan akats formalak edo errakuntza aritmetikoak daudela.
• Administrazioak dituen datuekin bat ez datorrela.
• Modu nabarian arauak gaizki aplikatu zirela.
• Aitortutako datuak argitu edo justifikatu behar direla, betiere jarduera ekonomikoei buruzkoa ez badira.

Beraz, aitortutako datuak egiaztatzen dira. Prozedura honen bidez ezin dira aztertu aitortu ez diren datuak eta egitateak. 132: prozedura eta tramitazioa. 133: nola bukatzen den...

Aurkikuntza Geografiko Handien Kausak

XV. mendean, hainbat faktorek bultzatu zituzten europarrak itsas-bide berriak bilatzera eta mundu ezezagunak esploratzera:

Konstantinoplaren Gainbehera eta Merkataritza Bideak

1453an, turkiarrek Konstantinopla konkistatu zuten, eta Ekialdearekin (Asia) zeuden merkataritza-bide tradizionalak moztu egin zituzten. Horregatik, beharrezkoa zen itsas-bide berriak bilatzea, espeziak eta beste produktu baliotsu batzuk lortzeko.

Kartografiaren Aurrerapenak: Portulanoak

Mapa berriak garatu ziren, hala nola portulanoak, kostaldeak eta portuak zehatzago irudikatzen zituztenak. Horrek nabigazioa erraztu zuen.

Nabigazio Tresna Berriak

Nabigazio-tresna berriak ere garatuta zeuden, hala nola iparrorratza eta astrolabioa, eta...