ATParen sintesia: Fosforilazio motak

ATPa sortzen da ADP molekulari fosfato bat lotzean; prozesu hau endergonikoa da, hau da, energia behar du. Bi motatakoa izan daiteke:

Substratu mailako fosforilazioa

Erreakzio exergonikoei akoplatuta gertatzen da: fosforilatuta dagoen molekula batek transferitzen dio fosfato taldea ADPari, eta hidrolizazio horretan askatzen den energia erabiltzen da fosforilazioa egiteko. Kinasa entzimek katalizatzen dituzte mota honetako erreakzioak; adibidez, glukolisian gertatzen direnak.

Fosforilazio oxidatiboa

Elektroien garraio-kateari uztartuta gertatzen da eta ATP sintetasa entzimek katalizatzen dute. H⁺-en fluxuak gradientearen alde zeharkatzean askatzen den energia baliatzen dute ADPa fosforilatzeko. Mitokondrioetan...

1. Lehen Industria Iraultza

XVII. mendearen amaieratik lantegiak desagertzen hasi ziren eta fabrikak agertu ziren.

Bertan langileek makinak erabiltzen zituzten lan egiteko. Honek funtzionatzeko, lurruna, ikatz minerala erretako energia erabiliz, beharrezkoa zen.

1769an James Wattek lurrun makina sortu zuen.

Fabriken Sorreraren Ondorioak

Fabriken sorrerak bi ondorio nagusi izan zituen:

1. Industria jarduerak leku jakin batean kontzentratzen ziren.
2. Lanaren antolaketa aldatu zen: Langile bakoitzak gauza zehatz bat egiten zuen (lanaren banaketa).

Lanaren banaketaren ondorioz, produktibitateak gora egin zuen. Langile bakoitzak eskulangileak baino produktu gehiago egiten zituen, eta horregatik produktuen prezioak jaisten hasi ziren.

B.H.: Lehen Industrializazioaren

Bizitzaren Zentzua: Hiru Ikuspegi Nagusi

1.1. Helburu/Noranzko Gisa

Nora noa?

• Giza ekintzek zentzua dute, guk pertsona moduan helburu bat dugunean, eta ekintza horiek helburu hori lortzeko egokiak direnean. Ez dute zentzurik helburu hori lortzera bideratuta ez dauden ekintzek.
• Zentzuari buruzko galderak hausnartzen du egiten ditugun ekintzak eta daukagun izaera helburu hori lortzera bideratuta dauden ala ez.
• Sustrai erlijiosoa du. Hainbat erlijiok defendatzen dute gertatzen den guztiak azken helburu finko bat duela: Jainkotik hurbil egotea.

Nola erabili dezaket nire bizitzan?

Gure bizitzari zentzua emateko, etorkizunerako plana ezarri behar dugu. Horrek lagunduko gaitu erabakiak hartzen eta bidean agertzen zaizkigun oztopoak gainditzen, gure bizi-...

Joxean Artze Agirre

Joxean Artze Agirre,[1] zenbaitetan JosAnton edo Joxe Anton izenekin edo Hartzut eta Hartzabal ezizenekin ere ageri dena (Usurbil, Gipuzkoa, 1939ko apirilaren 6a), euskal idazlea eta txalapartaria da, Artze anaietako bat.

Bizitza

Batxilerra amaitu ondoren, Ingalaterrara joan zen, eta zenbait urtez Euskal Herritik kanpo bizi izan zen. Harakin moduan lan egin ondoren, 1966an Euskal Kantagintza Berria mugimenduaren baitan Ez Dok Amairu taldearen sortzaileetako bat izan zen, Mikel Laboa, Xabier Lete, Benito Lertxundi, Lourdes Iriondorekin batera. Bere anaia Jesus Marirekin txalaparta jo zuen. 1969an, Ez Dok Amairu taldeko hainbat kiderekin Baga, Biga, Higa ikuskaria prestatu zuen. Horrez gain, ikus-entzunezko ekitaldiak ere prestatu...

Inpresionismoa

Testuinguru historikoa

• XIX. mendearen azken laurdena, Frantzian (Paris).
• Kapitalismoak eragindako aldaketa tekniko, ekonomiko eta sozialen emaitza da.
• Inpresionistek talde-kontzientzia zuten.
• Argazkigintzaren agerpenak krisi bat eragin zuen pinturan. Horrek ikerketa berriak eta pintura tradizionalarekiko haustura ekarri zituen.
• Abangoardia historikoei atea ireki zien mugimendua izan zen.
• 1874an, lehen erakusketa egin zuten Nadar argazkilariaren estudioan. Akademiak haien koadroak gustuko ez zituenez, beste areto batzuetan aurkezten zituzten lanak. 1874tik 1879ra bitartean, zortzi erakusketa egin zituzten.

Ezaugarri nagusiak

Helburua

• Naturaren aurrean sentitutako zirrara adieraztea; bat-bateko inpresioak atzematea.

Kolorea

• Pigmentu berriak

Zientzia: Definizioa eta Ezaugarri Nagusiak

Naturaren eta gogamenaren gertakarien prozesuen ezagutza arrazionala da.

Zientziaren Ezaugarriak

• Arrazionala
• Sistematikoa (ordenatua)
• Metodikoa, metodoa erabiltzen baitu.
• Egiaztagarria: Frogapenak erabiltzen direlako. Bi frogapen mota daude:
  • Logikoa (dedukzioa)
  • Enpirikoa (indukzioa, dedukzioa, behaketa, esperimentazioa)

Zientzia Motak

• Zientzia Formalak

  Matematika eta Logika. Prozesu mental, logikoez eta matematikoez arduratzen dira.

• Zientzia Enpirikoak

  Natura-zientziak eta Gizarte-zientziak. Errealitateko gertakariak eta prozesuak azaltzen dituzte.

  Aurreko ezaugarriez gain, hauek ere badituzte:

  • Objektiboak: Naturaren eta gizakiaren gertakariez arduratzen dira, haien kausak zuzentzen dituzten legeak eta ondorioak

Gatz Mineralak

Gatz mineralak izaki bizidunen funtsezko osagai inorganikoak dira, eta bi motatan sailkatzen dira:

Gatz Disolbaezinak

• Egoera solidoan aurkitzen dira eta egitura-funtzioa dute.
• Funtzioa: Kanpo eta barne eskeletoa eratzea.
• Adibidez: Kaltzio karbonatoa, kaltzio fosfatoa eta silizea.

Gatz Disolbagarriak

• Uretan disolbatuta, euren ioietan banatuta erabiltzen dira.
• Funtzio orokorra: Zelularen oreka osmotikoa eta pH-a kontrolatzen dute.
• Funtzio espezifikoa: Gatz bakoitzak bere funtzio espezifikoa du prozesu metabolikoetan.

Ura

Ura izaki bizidunen osagai nagusia da, eta bere molekula txikia, polarra eta erraz eratzen ditu molekulen arteko loturak, bereziki hidrogeno zubiak.

Uraren Propietateak eta Bizidunetan Ondorioak

1. Disolbatzaile unibertsala: Substantzia

Kanpo Merkataritza: Definizioa eta Oinarriak

Kanpo merkataritza herrialdeen artean egiten den ondasun eta zerbitzuen trukea da. Ondasunak atzerrian erosteari inportazio esaten zaio, eta ondasunak atzerrian saltzeari esportazio. Biak merkataritza-balantza izeneko dokumentuan erregistratzen dira.

Antolakuntza eta Eragileak

• Munduko Merkataritza Antolakundea (MMA)

  Munduko Merkataritza Antolakundea (MMA) hainbat helburu ditu: merkataritza-zergak ezabatzea edo murriztea, merkataritza desleiala zigortzea, eta antolakundeko kideen arteko eztabaidak arbitratzea. Horrela, merkataritza askatasuna handitzen da. 2008ko krisialdiak, ordea, kanpo-merkataritza babesteko neurriak hartzera behartu ditu herrialdeak.

• Merkataritza-Blokeak

  Merkataritza-blokeak herrialde

2010-Ekaina; 3B galdera

DNAren erreplikazioaren funtsezko ezaugarriak hauek dira, besteak beste: noranzko bikoa eta erdikontserbakorra da, eta 5´ 3´ zentzuan egiten du aurrera.

a) Zeure hitzak erabiliz, azladu ezaugarri horietako bakoitzaren esanahia.

No

ranzko bikoitza: ADNren bi kateetan aldi berean aldi berean gertaten da bikoizketa. Bikoizketa puntu jakin batena hasten da ;bikoizketa jatorrian.Puntu horretan , bi kateak banatzen dira, bikoizketak aurrera jarraitzen du eta harizpiak aldi berean kopiatzen dira ; hau da bikoizketak bi noranzko ditu

Erdikontserbakorra: DNA_kateka banandu egiten dira, eta horietako bakoitza kate berri bat eratzeko molde gisa erabil daiteke. Molekulakume bakoitzak ukitu gabeko molde -kate bat eta bikoiztu berria