Kanpo merkataritza: definizioa, antolakuntza eta nazioarteko merkataritza eremuak

Kanpo Merkataritza: Definizioa eta Oinarriak

Kanpo merkataritza herrialdeen artean egiten den ondasun eta zerbitzuen trukea da. Ondasunak atzerrian erosteari inportazio esaten zaio, eta ondasunak atzerrian saltzeari esportazio. Biak merkataritza-balantza izeneko dokumentuan erregistratzen dira.

Antolakuntza eta Eragileak

• Munduko Merkataritza Antolakundea (MMA)

  Munduko Merkataritza Antolakundea (MMA) hainbat helburu ditu: merkataritza-zergak ezabatzea edo murriztea, merkataritza desleiala zigortzea, eta antolakundeko kideen arteko eztabaidak arbitratzea. Horrela, merkataritza askatasuna handitzen da. 2008ko krisialdiak, ordea, kanpo-merkataritza babesteko neurriak hartzera behartu ditu herrialdeak.

• Merkataritza-Blokeak

  Merkataritza-blokeak herrialde taldeak dira, kideen arteko merkataritza sustatzeko helburuarekin sortuak. Batzuk merkataritza askeko eremuak dira (adibidez, Ipar Amerikako Merkataritza Askeko Ituna - NAFTA/USMCA) eta beste batzuk aduana-elkarteak (adibidez, Europar Batasuneko Merkatu Bakarra).

Nazioarteko Merkataritza Eremu Nagusiak

• Europar Batasuna eta Estatu Batuak

  Europar Batasuna eta Estatu Batuak munduko salgaien eta zerbitzuen esportazio gehienak kontrolatzen dituzte (50-75%). Nazioarteko merkataritza manufakturen eta teknologiaren esportazioan, eta lehengaien eta energiaren inportazioan oinarritzen da. Gero eta produktu gehiago esportatzen dira garapen-bidean dauden herrialdeetara, ondoren inportatuko diren azken produktuak ekoiztu ditzaten.

• Garapen Bidean dauden Herrialdeak

  Garapen Bidean dauden Herrialdeak (Txina, India eta Brasil, besteak beste) partaidetzak gora egin du munduko merkataritzan. Herrialde aurreratuagoekin merkataritza manufakturak eta teknologia inportatzean, eta balio erantsi gutxiko azken produktu merkeak esportatzean oinarritzen da. Gutxiago garatutako herrialdeekin, berriz, merkataritza prezio baxuko teknologia-produktuak eta manufakturak esportatzean, eta lehengaiak inportatzean oinarritzen da.

• Gainerako Herrialdeak

  Gainerako Herrialdeak partaidetza txikia dute. Horien artean daude Errusia eta Estatu Independenteen Erkidegoa (EIE), Latinoamerikako herrialde atzeratu batzuk, Ozeaniako herrialdeak (geografikoki urrun egoteagatik) eta Hegoaldeko Afrikako herrialdeak (pobreziaren ondorioz). Energiako eta elikadurako lehengaiak esportatzen dituzte, eta manufakturak inportatzen dituzte.