Lanbide heziketa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Trebetasun Sozialak eta Asertibitatea: Oinarriak eta Ebaluazioa

Trebetasun Sozialen Definizioak

V. Caballeroren Trebetasun Sozialen Definizioa (TS): Indibiduo batek pertsonen arteko testuinguruan erabiltzen dituen portaera multzoa da. Testuinguru horretan, norbanako horrek sentimenduak, jarrerak, desioak, iritziak eta eskubideak era egokian adierazten ditu, besteak errespetatuz. Normalean sortzen diren berehalako arazoak konpondu egiten ditu eta etorkizunean gerta daitezkeen arazoen probabilitatea gutxitu egiten du.

Johariren Leihoa: Pertsonen arteko komunikazioa eta honek pertsonengan duen eragina azaltzeko eta aurkezteko baliagarria den ebaluazio tresna bat da. Bi esparru ditu: pertsona eta talde soziala. Hauek 4 leiho dituzte:

• Alde irekia
• Alde

Definizioa: Haur literatura ez da helduen ikuspuntutik umeen mundua irudikatu nahi duena bakarrik; haren garapen-sasoira egokitzen dena eta propio bezala onartzen duena ere bada, edozein izanda ere hasierako asmoa.

Haur Literaturako Generoak

Generorik tradizionalenak hauek dira: poesia, narratiba eta antzerkia. Hala ere, zerrenda honi gehitu behar zaizkio komikia, material didaktikoa eta teknologia berriak.

Poesia

• Erritmo eta errimaz baliatzen da, haurrak musikaltasunagatik erakartzen baititu.
• Oso askotarikoa da: sehaskako kantak, jolas-kantak, magaleko kantak, etab.

Narratiba

• Ipuinak: 0-6 urte bitarteko haurrei zuzenduak.
• Nobelak: Bigarren haurtzaroko edo nerabeentzako pentsatuak.

Antzerkia

Hitza, keinuak eta antzezpenak laguntzen diote antzerkiari....

Aztergai dugun testua lehen mailako iturria da. Dokumentuak, mitin bat izanik, forma narratiboa du eta edukiaren arabera ekonomikoa da. Hartzaileak enpresaburuak eta Gobernua dira, beraz, testua publikoa da. Egilea Federico Echevarria euskal enpresaria izan zen.

Bilbon 1893ko abenduaren 9an emandako mitin-protesta batean protekzionismoaren alde egin zuen hitzaldi baten zatia dugu. Echevarriaren helburu nagusia merkataritza-itun librekanbistak ezabatzeko Gobernuari presio egitea da. Testua Errestaurazio garaian kokatzen da eta Bizkaiko industrializazio prozesuaren testuinguruarekin lotuta dago, konkretuki enpresaburuek protekzionismoaren alde garatutako borrokarekin.

Ideia Nagusiak eta Paragrafoen Analisia

Dokumentuaren ideia nagusiak Espainia...

Landutako nekazaritzako eremuaren hedapenak (batez ere, Madozen desamortizazioan) nekazaritza-produkzioaren bolumena handitzen lagundu zuen.

Eragin nagusiak

• Ekonomikoak: landutako nekazaritzako eremuaren hedapenak nekazaritza-produkzioaren bolumena handitzen lagundu zuen.
• Kulturalak: Ondare artistikoaren parte bat galdu eta beste bat arduragabeko esku pribatuetan gelditzea izan zen. Beste batzuk: Mendizabalen desamortizazioak Vatikanoarekiko harreman diplomatikoak haustea.

Desamortizazioen balantzea

Desamortizazio-erak desagertzean, ondasunak jabetza pribatu eta indibidual bilakatu ziren, baina ez ziren bete ilustratuen nahiak; hau da, ez zen sortu jabe txiki eta ertainen masa handiegirik eta, beraz, ez zen nabarmen igo produktibitatea.

Zergatik

Zentzumenezko Ezagutza

Tradizionalki, bost zentzumenei exterozeptoreak deritze. Zentzumenezko ezagutza sentipenarekin eta pertzepzioarekin lotu daiteke.

• Sentipena zentzumen organoan estimuluak eragiten duen kitzikapena da. Beraz, gauza fisiko edo fisiologiko soila da, eta oraindik ez da ezagutza.
• Pertzepzioa, aldiz, ezagutza da: ikusten den objektu singularra begientzat argia besterik ez da, baina subjektuak badaki mahai bat edo beste edozein objektu dela.

Sentipena pertzepzio bihurtzen da, eta fisiko-fisiologiko soil bat besterik ez zen objektu partikularrak aurkitzen dituen prozesu psikiko bihurtzen da. Interesak, itxaropenak, iraganeko esperientziak… ere parte hartzen dute prozesu honetan.

Ezagutza Intelektuala

Ezagutza intelektualak hiru betekizun...

Mendekotasun Egoeran Dauden Pertsonen Harreman Motak

Mendekotasun egoeran dauden pertsonei dagokienez, bi harreman mota bereiz daitezke:

1. Borondatezkoa
2. Derrigorrezkoa

Bi kontzeptu garrantzitsu ere aipatzen dira:

• Intrapertsonala: Izaki bizidunak norbera ezagutzeko eta ulertzeko (emozioak, sentimenduak, pentsamenduak,...) duen gaitasunari erreferentzia egiten dio.
• Interpertsonala: Izaki bizidunari besteekin modu egoki batez erlazionatzeko aukera ematen dio; honekin batera, asertibitatea eta enpatia aurkitzen dira lotuta.

Gizarte Trebetasunen Entrenamendua

Erabiltzaileek sozialki onartuak dauden jokaerak ikasiko dituzte, desegokiak direnak aldatu egingo dituzte eta egokiak mantendu. Entrenamendua indibiduala edo taldekoa izan daiteke. Hona hemen teknikak:...

Karlos IV.aren Erregealdia (1788-1808)

Absolutismoaren eta Liberalismoaren arteko Borroka

• Absolutismoa: Erregea eta pribilegiatuak.
• Liberalismoa: Herritarrak.

Frantziako Iraultzaren Eragina

Frantziako Iraultzarekin, jarrerak banatu ziren: batzuk iraultzaren alde, beste batzuk kontra. Erregimen Zaharra amaitu zen.

Isolamendua eta Konbentzio Gerra (1793-1795)

• Erregeak iraultzatik babesteko isolamendua ezarri zuen.
• Lehen ministroek Frantziako Iraultzaren aurkako gerra (Konbentzio Gerra) sortu zuten Europan, Espainian ere bai.
• 1793an Luis XVI.a hil zuten, eta Frantzian errepublika ezarri zen.

Jarrera Aldaketa eta Basileako Bakea

• 1794an Termidorreko Kolpea: Frantzia moderatuagoa bihurtu zen (ez hain iraultzailea), eta Espainiaren jarrera aldatu zen.
• Ondorioak:

1937ko Dekretua: Bizkaiko eta Gipuzkoako Kontzertu Ekonomikoak

1. Testuaren aurkezpena eta sailkapena

Testuaren sailkapenari dagokionez, ezaugarri hauek ditu:

• Maila: Lehen mailako testu historikoa da.
• Forma: Juridikoa, lege-dekretu bat baita.
• Edukia: Ekonomikoa, Euskal Herriko Kontzertu Ekonomikoen deuseztapen partziala (Bizkaian eta Gipuzkoan) jasotzen baitu.
• Helburua: Publikoa da, eta xede du bi probintziei zergak jasotzeko eskubidea kentzen zaiela adieraztea.

Burgosen berretsi zen 1937ko ekainaren 23an, eta hurrengo egunean, ekainaren 24an, argitaratu zen. Nazio-esparruko testua da, Bizkaiari eta Gipuzkoari zuzendua.

Egilea: Francisco Franco (1892-1975)

Francisco Franco Toledoko Infanteria Akademian ikasi zuen militar bat izan zen. Marokoko Gerran...

Hiri sistema bat eskualde edo lurralde bateko elkarrekin antolatutako asentamendu multzoa da.

Euskadiko hiri sistemaren gaur egungo antolamenduaren arrazoiak historikoak eta geografikoak dira, nahiz eta denboran zehar izandako gertaerei zor zaizkien desberdintasun gehienak, kostaldeko industrializazio prozesuak, adibidez, hirigintza prozesuari eragin diolako.

XIX. mendean, batez ere, biztanleria kontzentrazio handiak eta produkzio eginkizun garrantzitsuak zituen hiri-sare bat garatu zen. Ipar-hegoaldea garatzen hasi zen, baina beste guneak tradizionalak izaten jarraitu zuten XX. mendera arte.

Biztanleriaren Banaketa eta Tamaina

Euskal Herriko udalerrien tamaina banaketa nahiko erregularra da. Bilbok ditu biztanle gehien, eta ondoren Euskadiko beste...

Greziako Tragedia eta Komedia

Tragediaren Maisuak

Sofokles: Perfekziorako Bidea

Sofoklesek perfekziora eraman zuen tragedia. 123 lan idatzi zituen eta 7 iritsi zaizkigu.

Berrikuntzak:

• Koruaren protagonismoa murriztu eta hirugarren aktorea gehitu.
• Trilogia baztertu.
• Elkarrizketa erabiltzen du pertsonaien pentsamendua sakontzeko.
• Sofoklesen estiloa Eskilorena baino soilagoa eta argiagoa zen.

Lan garrantzitsuenak:

• Edipo erregea
• Edipo Kolonon
• Antigona

Euripides: Errealismoaren Aitzindaria

Euripidesen lanak ez ziren gustukoak izan, errealistegiak zirelako. 90 antzerki baino gehiago idatzi zituen, 18 iritsi zaizkigu.

Ezaugarriak:

• Pertsonaiak gizakiak dira, ez patuaren menpekoak.
• Ez die jainkoen munduari errespetuz begiratzen.
• Emakumeek garrantzia handia dute.

Lan garrantzitsuenak: