Gizarte zientziak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Potsdamgo Konferentzia eta Gerra Hotzaren Hasiera

Lehenik eta behin, ikus dezakegu testu hau komunikazio politiko bat dela, eta Potsdamgo Konferentzian hartutako akordioen ideia nagusiak azaltzen zaizkigula. Komunikazio politiko hau 1945eko abuztuaren 2an transmititu zen, eta akordio hauek Europan Bigarren Mundu Gerra (BMG) bukatu zenean idatzi ziren. Hauen helburua, bereziki, Alemania nazia eta berarekin batera ekartzen zituen ideologia, erregimen eta sistema judizial nazi guztiak ezabatzea zen. Nahiz eta Asian gerrak jarraitu, abuztuaren 6an eta 9an Japonian (Hiroshima eta Nagasakin, bereziki) bi bonba atomiko bota zituen AEBk.

Alemaniaren Banaketa eta Okupazioaren Helburuak

Lehenengo puntuan, Alemaniaren baldintzarik gabeko errendizioaren ondoren,...

Gizarteratzea eta Kohesioa

1. Gizarteratzea eta kohesioa: Belaunaldi berriei arauak, balioak, sinesmenak, sentitu eta pentsatzeko moduak… transmititu behar zaizkie, gizartearen oreka eta biziraupena ziurtatzeko.

Eskolaren bidez, gizabanakoak partaidetzako taldearen bizitza-estiloarekin eta bizimoduarekin interakzionatzen du. Taldean sentitzeko, pentsatzeko eta jokatzeko moduak ezagutzen ditu. Egunerokotasuna ahalbidetzeko arauez eta legeez jabetzen da. Rolak eta estatusak barneratzen ditu...

Aldaketa Soziala Laguntzea

2. Aldaketa soziala laguntzea: Munduan, gizartearen egonkortasuna eta jarraitasuna ziurtatzeko, aldaketa sozialak beharrezkoak dira. Eskolak, kasu honetan, aldaketa hauek eman daitezen laguntzen du: zientzia, teknologia, garapenaren ideia,

Esplorazioen Garaia: Mundu Berriaren Aurkikuntza

XV. eta XVI. mendeetan europarrek aparteko lurraldeak esploratu zituzten. XV. mendean, europarrek munduaren ezagutza mugatua zuten; oso gauza gutxi zekiten Saharaz hegoaldeko Afrikari buruz, eta ez zekiten Amerika, Ozeania eta Antartika existitzen zirenik ere.

Merkataritza Bide Berrien Bilaketa

Europan oso preziatuak ziren produktu exotikoak, eta bidean barna ekartzen zituzten produktu horiek. Hala ere, 1453an turkiarrek Konstantinopla konkistatu zutenean, Zetaren Bidea etenik geratu zen. Ondorioz, merkatari europarrek bide alternatiboak bilatu behar izan zituzten Asiara iristeko.

Nabigaziorako Tresna eta Teknologia Berriak

Esplorazioak errazteko, hainbat tresna eta mapa garatu ziren:

• Koadrantea: Latitudearen

Zientziaren Jatorria eta Sorrera

K.a. VI. mendean, Grezian, unibertsoaren sorrerari, osaerari eta halako auziei heltzeko modu berri bat sortu zen. Hala, errealitatearen inguruko jarrera kritiko eta jakin-minezko jarrera beretik sortu ziren zientzia eta filosofia, eta, hasieran, diziplina bereizezinak ziren.

Zientziaren Ezaugarri Nagusiak

Esperimentazioa

Galileok, bere metodo zientifiko berriarekin eta behaketari emandako garrantziarekin, ekarpen garrantzitsua egin zuen. Lehena izan zen azterketak egiteko tresnak erabiltzen; esate baterako, teleskopioa. Galileok hasitako joera hori aurrerantzean geraezina izango zen zientzian.

Matematizazioa

Galileok argi eta garbi adierazi zuen naturak funtzio matematikoen bitartez azaldu daitezkeen jarraibide erregularrak...

Decrolyren Pedagogia: Oinarrizko Printzipioak

1. Behaketa

Behaketari dagokionez, haurra objektuekin, izakiekin eta gertaerekin harremanetan jarri behar da. Horretarako ariketa batzuk egiten dira, eta haurrek zentzumen ezberdinez jasoko dituzte naturako elementuak. Gainera, haurrek materiala eskura eduki behar dute. Garrantzitsua da ikasgelan naturako elementuak edukitzea.

Jasotako material ukigarriekin kontaktu zuzeneko ariketak oso baliagarriak dira zentzumenak garatzeko. Horrela, haurren zentzumenekin jolastuz, hauei interesa piztuko zaie eta beren kabuz errealitatea ulertzeko gai izango dira. Kasu hauetan, irakaslearen lana behatzea da.

2. Asoziazioa

Asoziazioari dagokionez, material abstraktuagoak sartzen dira hemen (argazkiak, irakurgaiak.....

Populazioak ekosistemetan: autorregulazioa

Populazio bat espazio jakin batean harremanetan bizi diren espezie bereko banakoen multzo bat da, parametro demografiko batzuekin, hala nola jaiotza- eta heriotza-tasekin.

Populazio baten hazkundea faktore biotikoen eta abiotikoen multzoak mugatzen du.

Hazkunde-kurbak

Baliabide mugagabeak dituen ekosistema ideal batean, J formako kurba bat lortzen da. Hazkunde esponentziala izateko, baldintza bereziak behar dira. Baldintza normaletan, eta baliabideak mugatuak direnean, populazioa esponentzialki handitzen da, ingurumen-erresistentziak hazkundea geldiarazten duen arte. Une horretatik aurrera, populazioa poliki handitzen da eta gutxi gorabehera iraunkor geratzen da balio jakin baten inguruan. Hazkunde hori...

Jolasaren Teoriak: Ikuspegi Klasikoak eta Modernoak

Herbert Spencerrek azaldu zuen jolasaren jatorria soberako energian dagoela. Haren arabera, pertsonok egunero energia kopuru bat dugu, eta hori, lehenik, oinarrizko beharrak asetzeko erabiltzen dugu. Haur eta gazteen kasuan, ez dutenez lan edo ardura handirik, energia horren zati bat sobran geratzen da, eta jolasaren bidez kanporatzen dute. Horregatik, Spencerrentzat jolasa ez da ikasteko prozesu bat, baizik eta gorputzak duen energia askatzeko modu bat.

Maria Montessoriren Ikuspegia

Maria Montessorik, ordea, jolasa beste modu batean ulertzen du. Haren ustez, haurrek ez dute jolasten soilik energia askatzeko; jolasa bera da haien ikasteko eta garatzeko bidea. Haurrak ingurua aztertuz eta esperimentatuz...

1. Sarrera: Gizakiaren konplexutasuna

Izaki bizidunak eta animaliak gara. Baina, gizaki gisa, zenbait bereizgarri ditugu: errealitate konplexu bat dugu eta alderdi desberdin batzuk hartu behar ditugu kontuan:

• Alderdi psikologikoa: Gai gara pentsatzeko, sentitzeko, gogoratzeko eta hunkitzeko.
• Alderdi biologikoa: Izaki bizidun animaliak gara, zehazki primateen barruko Homo sapiens espeziea.
• Alderdi soziala eta kulturala: Ezinbestekoa dugu beste gizaki batzuekin harremanetan egotea, izaki sozialak garelako. Gizartean bizi gara, kultura jakin baten barruan.
• Alderdi pertsonala: Pertsonak gara; pentsatzeaz, sentitzeaz eta erabakitzeaz gain, gure pentsamendu, sentimendu eta erabakiez kontziente ere bagara. Gogoetazko kontzientziarako gaitasuna dugu: gure

Historia ekonomikoa: Munduko ekonomia historiaren epe luzeko ikuspegia

Duela gutxira arte, ekonomiaz hitz egitean, mundua laua zen. Gizarte ezberdinen artean bazeuden aldeak, baina oso txikiak ziren etorriko zirenekin konparatuta. Dena aldatzen hasi egin zen 1750–1800 urte inguruan hazkunde ekonomiko modernoaren agerpenarekin. Hazkunde ekonomiko moderno delako hori, honela definituko genuke: per kapitako produktuaren edo langile bakoitzeko ekoizpenaren hazkunde sostengatua, sarritan populazioaren hazkundearekin lotuta eta merkatuaren eraginkortasunaren handitzea baimentzen duten egiturazko erreformen ondorio gisa.

Hazkunde ekonomiko modernoa: definizioa eta osagai nagusiak

Hazkunde ekonomiko modernoaren definizioa kontu handiz azpimarratzen...

Demografiaren Geldialdia

XVII. mendean biztanleria gutxi hazi zen.

Geldialdiaren Kausak

• Uzta txarrak.
• Aldaketa klimatikoa.
• Nekazaritzan teknologia atzeratua (lurrak lantzeko jende asko behar zen).
• Gerra ugari:
  • Hogeita Hamar Urteetako Gerra.
  • Beste gerra asko.
• Izurriteak (merkataritzaren ondorioz oso azkar hedatu zirenak).

Nekazaritza-produkzioaren Krisia

Nekazaritza-produkzioak behera egin zuen.

Kausak

• Klima txarra.
• Gerrak.
• Teknologia urritasuna.

Salbuespena: Ingalaterra eta Herbehereak

Lurraren emankortasuna mantendu zen teknika berriei esker:

• Lugorriaren ordezpena:

  Lugorrian, lurrak mineralak berreskuratzeko urtebetez edo bi urtez ez zen ezer landatzen. Sistema berrian, laborantza arruntak bazka-landareekin ordezkatzen ziren.

  • Adibidez: hirusta, alpapa.
• Espezieak