Diseinua eta ingeniaritza ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

arauak inf^a=inf// in^-a=0//inf^3-inf^2=inf// 1/inf=o///inf/inf^2=0// inf^3/inf^2=inf// inf^2/-in=-in

indetermi: inf/inf 0/0 0·inf inf-inf 1^inf// lopital o/o edo inf/inf bakoitza deribatu eta x ordzkatu// arrazionalizatu koonjokatuarekin zatitu eta bidertu.// 1^inf kasuak limx-c f(x)^g(x)= e^linx->c [f(x)-1).G(x)

jarraitasuna: jarraitua izateko ezker eskubi puntuan berdin.// jauzi infin etena: limf(x)ezk edo eskub infinitu denean// jauzi finitu lim f(x)ezk/=lim esk/ jauzi saiesgarr lim ezk=lim esk/=f(x) puntuan desberdin.

asintotak: horizontala: lim inf/7 bertika izendatzailea=0// zeiharra: y=mx+n m(limx>inf funtzioa/x) n (lim>inf(funtzioa- mx)

deribatuak: y = kx y' = k //y= ku  y'= ku'// y = u + v − w  y'= u'+v'−w'//y = u.V ...

Sistemaren Inmunitatearen Kontzeptuak

Inmunitate-sistema: organismo batek kanpoko edota barneko erasoen aurrean defendatzeko duen mekanismo multzoa da.

• Kanpokoak: fisiko-kimikoak edo biologikoak.
• Barnekoak: esatebaterako zelula tumoralak.

Mekanismoen multzoa:

Elementuak:

• Molekulak: antigorputzak eta histamina.
• Zelulak: linfozitoak eta beste leukozito mota.

Prozesu Biologikoak (gertaerak):

• Sukarra: tenperaturaren igoera.
• Hantura: infekzioa daukagunean gertatzen da.

Inmunitate Sistema Motak

Bi mota daude:

1. Sortzetiko sistema inmunitarioa: horrekin jaiotzen gara.
2. Hartutako sistema inmunitarioa: berariazkoa eta egokitzailea, ez dugu honekin jaiotzen erditze momentuan garatzen dugu.

Organoak

Organo primarioak:

Hezur muina eta timoa: bertan sortzen dira sistema inmunitario...

Analgesiko antipiretikoak eta antiinflamatorio ez esteroideoak

Erresistentzia fisikoa

Erresistentzia fisikoa denbora luzez jarduera fisiko intentsua mantentzeko gaitasuna da. Jarduera hori ondoren muskulu-, zirkulazio-, arnas-, metabolismo- eta energia-sistemek elkarlanean bultzatzen dute, eta soportatzeko gaitasuna eta nekearen ondorengo berreskurapena hobetzen dira.

Erresistentzia muskularra eta kardiorespiratorioa

Erresistentzia muskularrak muskulu-talde batek jarduera luzeetan mantentzen duen tonua adierazten du. Erresistentzia kardiorespiratorioak, berriz, VO₂ kontsumoa hobetzen du: oxigenoaren hartze maximoa, hau da, arnasketaren bidez hartutako oxigenoa eta odolak garraiatutakoa.

Oxigeno-kontsumoa eta defizita

Jarduera fisikoaren hasieran oxigeno-defizita sortzen da, eta amaieran defizitu hori konpentsatzen...

Zenbaki Errealen Sailkapena (ℝ)

ℝ → Zenbaki errealak

• ℚ → Zenbaki arrazionalak
  • ℤ → Zenbaki osoak (… −3, −2, −1, 0, 1, 2, 3 …)
  • • ℕ → Zenbaki arruntak (1, 2, 3, 4, …)
  • Hamartar zehatzak (adibidez, 2,5 = 5/2)
  • Periodiko puruak (adibidez, 0,333… = 1/3)
  • Periodiko mistoak (adibidez, 1,1666… = 7/6)
• 𝕀 → Zenbaki irrazionalak (adibidez, √2 ≈ 1,414…, π ≈ 3,1415…)

Zenbaki Hamartar Periodikotik Zatikira Bihurtzea

Adibidea:

N = 0,2525...

10N = 2,525...

100N = 25,525...

100N - N = 25,525... - 0,2525...

__________

99N = 25

N = 25/99

Multzoen Oinarrizko Eragiketak

Bildura (Batuketa, ∪)

Bi multzoren batuketa (edo batasuna) da. Bi multzoetako elementu guztiak biltzen ditu, bikoiztu gabe.

Adibidea:

A = {1, 2, 3}

B = {3, 4, 5}

A ∪ B = {...

Landareen erreinua organismo bizien talde garrantzitsua da. Hona hemen haien ezaugarri nagusiak:

• Zelulaniztunak dira.
• Landare-zelula eukariotoak dituzte.
• Autotrofoak dira (beren elikagaia sortzen dute).
• Fotosintesia egiten dute.
• Substratuan finkatuta daude.
• Argirantz orientatu daitezke (fototropismoa).

Ezaugarri Zehatzagoak

Zelula Egitura

Landare-zelulak, animalia-zelulekin alderatuta, hainbat ezaugarri berezi dituzte:

• Zelula-pareta dute, zelulari egitura ematen diona.
• Kloroplastoak dituzte fotosintesia egiteko.
• Ur-bakuola handi bat izaten dute.

Nutrizioa eta Mugikortasuna

Landareak autotrofoak direnez, energia lortzeko modu espezifikoa dute:

Fotosintesiaren Garrantzia

Fotosintesia prozesu kimiko nagusia da, non argi-energia eraldatzen den energia kimiko bihurtzeko...

Energia Berriztagarri Ez Direnak

1. Ikatza

• Jatorria: Harri estratifikatu erregaia, beltza, landare-hondakinek milioika urtetan izandako deskonposizioaren eraginez sortua.
• Ekoizpena: Txikia, inportatu behar.
• Kokapena: 13 arro handitan (Asturias, Leon, Palentzia, Teruel). Inportazioa (Estatu Batuak, Hegoafrika, Australia, Indonesia).
• Helburua: Industria siderurgikoa eta zementu-industria (etxeko berogailua eta elektrizitatearen ekoizpena).

2. Petrolioa

• Jatorria: Olio minerala, kolore ilunekoa eta hidrokarburoen nahasteak osatzen du.
• Ekoizpena: Txikia, inportazio garestiak.
• Kokapena: Mediterraneoko kostaldean eta Burgosen.
• Helburua: Garraiorako, industriarako eta produktu kimikoak lortzeko.

3. Gas Naturala

• Jatorria: Hidrokarburo gaseosoen nahastea (metanoa

Nekazaritza Espazioaren Erabilera

Banaketa Espazioan

• % 32 laborantza-lurrak, % 14,5 belardi natural eta bazkalekuak, eta % 35 baso-lurrak.
• % 18 bestelako lurzoruak.
• Nekazaritzak pisua galdu du abeltzaintzaren mesederako.
• Landa-espazioan erabilera berriak: aisialdia, turismoa, etxebizitzak.

Nekazaritza Jarduera: Eraldaketa Egiturari eta Teknikari Erreparatuz

• Nekazaritza tradizionala.
• Espezializazioa.
• Nekazaritza-egiturako aldaketak.

Teknika Modernoak

Teknika modernoak: mekanizazioa, pestizidak, ongarriak, hazi hautatuak eta transgenikoak. I+G+B eskatzen duten teknikak:

• Lur estalpea.
• Harez estaltzea.
• Lurzoru artifizialak.
• Berotegiak.
• Laborantza hidroponikoak.

Nekazaritza Intentsiboaren Gorakada

• Nekazaritza intentsiboak pisua irabazi du: ureztaketa gehiago, lurgorri

1. Hondakinen Kudeaketarako Hierarkia

1. Prebentzioa

Substantzia, material edo produktu bat hondakin bihurtu aurretik hartutako neurriak dira, helburu hauek murrizteko:

• Hondakinen kantitatea, produktuen berrerabilpena edo haien bizitza erabilgarriaren luzapenaren bidez.
• Osasunean eta ingurumenean sortutako hondakinen inpaktu negatiboak murriztea, materialen eta energiaren aurrezpena barne hartuta.
• Material eta produktuen substantzia kaltegarrien murrizketa.

2. Berrerabilpenerako Prestaketa

Balorazio-operazioa da, egiaztapen, garbiketa edo konponketan datzana. Horren bidez, hondakin bihurtu diren produktuak edo haien osagaiak erabiltzeko prestatzen dira, inolako aurre-eraldaketarik gabe.

• Funtsezkoa: Behin eta berriz erabiltzean datza.
• Onurak:
  • Prebentzioa