Lehen hezkuntza mailako Biologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Nutrizio Funtzioa eta Parte Hartzen duten Aparatuak

Nutrizio-funtzioari dagozkion prozesuak gauzatzeko, hainbat aparatu ditugu koordinatuta. Hasteko, elikagaiak xehatu egin behar dira; horrela, beren baitan dituzten substantzia nutritiboak substantzia sinpleago bihurtzen dira. Digestio-aparatuak gorputzarentzat substantzia nutritibo izan daitezkeen osagaiak ateratzen ditu. Arnas aparatuak, arnasketaren bidez, mantenugaien erreketarako behar den oxigenoa hartu eta sortzen den karbono dioxidoa kanporatzen du. Ondoren, zirkulazio-aparatuak digestio-prozesuan bereizitako mantenugai sinple horiek eta arnasketaren bidez lortutako oxigenoa bizidunen zelula guztietara eramaten ditu, odolaren bidez. Zeluletan, metabolismo zelular deritzogun erreakzio...

Ugaltze-Funtzioak

Ugaltze-funtzioak izaki bizidunei gizabanakoak sortzea ahalbidetzen die. Emakumezkoen gemetoari obulua deritze eta gizon espermatozoidea, horren ondorioz zelula berri bat sortzen da: zigotoa edo zelula-arrautza.

Gizonezkoaren Ugaltze-Aparatua

Testikuluak: Haien barruan, hodi seminiferoak daude eta horien barruan eratzen dira espermatozoideak.

Epididimoak: Espermatozoideak heltzeko prozesuan parte hartzen dute.

Hodi Deferenteak: Espermatozoideak uretrara eramateko hodiak dira.

Semen-Besikulak: Semena sortzen dute.

Prostata: Espermatozoideak elikatzeko substantziak jariatzen dituzte.

Uretra: Espermatozoideak hodi horretatik kanporatzen dira.

Zakila: Prepuzioa glandea biltzen duen azala da. Ugalketa gerta dadin.

Prepuzioa: Prepuzio glandea...

Biziaren Sorrera

Biomolekulen Sorrera

Lurraren lehenengo atmosfera ez zen oso erreaktiboa, eta nitrogenoa (N2), karbono dioxidoa (CO2) eta ur-lurruna zituen osagai. Egitura horiek baldintza bereziak zituzten inguruneetan.

Meteoritoetan eta beste planeta batzuetan aurkitutako biomolekulak ikusita, pentsa daiteke substantzia horiek Lurrean bazeudela hasiera-hasieratik, Eguzki-sistema eratzen zen bitartean. Edo, bestela, substantzia horien sintesi masiboa gertatu ahal izan zela, eta geroagoko meteorito-talken ondorioz heldu zirela gure planetara.

Lehenengo molekula haiek orduko ozeanoko inguru bero eta ez oso sakonetan pilatu omen ziren, bertan erreakzionatu eta biomolekula konplexuagoak eta egonkorragoak sortu zituzten.

Lehenengo Zelulen Sorrera

Funtsezko...

Fixismoa: Eboluzioaren Ukapena

Fixismoaren aitzindariak Lineo eta Cuvier izan ziren. Lineok izaki bizidunen sailkapen bat proposatu zuen, espezieak eta generoak bereiziz. Fixismoak espezieen aldakortasun eza defendatzen du, espezie guztiak sorkuntzatik berdinak eta independenteak direla baieztatuz. Fixismoak erlijioarekin bat egiten du (EEBB).

Lamarckismoa: Erabileraren eta Deserabileraren Legea

Lamarckismoaren arabera, izaki bizidunak eboluzionatu egin dira ingurunera moldatzeko. Moldaketa horretan, gehien erabiltzen diren organoak garatu egiten dira, eta gutxien erabiltzen direnak, berriz, atrofiatu egiten dira. Funtzioak organoa sortzen du. Lortutako ezaugarri edo egokitzapen berriak ondorengoetara transmititzen dira, herentziaren bidez. Hominido...

Proiektua: Kamioiaren Deskarga Sistema Pneumatikoa

Deskribapena: Langileak "P1" eta "P2" kamioiaren barruan daude. "P2" eta "P4" kanpoan kokatuta daude. Sistema honen funtzionamendua honako hau da:

1. Langileak "P1" edo "P2" sakatzen badu, presiodun airea 3/2 balbulatik gora joango da, EDO balbulara iritsiz.
2. Ondoren, airea zilindrora sartuko da, zurtoina irtetea eraginez. Horrela, kamioian dagoen hondarra deskargatu ahal izango da.
3. Jarraian, langileak "P3" edo "P4" sakatuko du. Presiodun airea 3/2 balbulara helduko da, eskuineko EDO balbulara iritsiz.
4. Airea zilindro barrura sartuko da, zurtoina barrura sartzea eraginez. Kamioia prest geratzen da beste karga bat hartzeko.

Proiektua: Zilindroaren Kontrol Pneumatikoa Abiadura Erregulazioarekin

Deskribapena: