Beste ikastaroak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Ondorioak

Ondorio demografikoak

Bizkaian eta Gipuzkoan biztanleria oso azkar haziko zen, eta Araban eta Nafarroan, berriz, askoz motelago. Hazkunde horren arrazoietako bat kanpotik etorritako eskulan ugari izan zen. Bestetik, heriotza-tasaren igoera bat gertatu zen, honako kausa hauek tarteko: elikadura txarra, higiene falta, lan-baldintza kaskarrak eta pilatuta bizitzea. Aldi berean, jaiotza-tasak igo egin ziren.

XIX. mendearen amaieran, hustubide eta ur-hornidura zerbitzuak hobetu ziren. Horri esker, gaixotasun batzuk desagertu ziren, eta jendeak urte gehiago bizi ahal izan zuen.

Langileen bizi-baldintzak

Langileen egoera oso txarra zen. Langileak ez ziren espezializatuak, eta beren lana edonork egin zezakeenez, soldata oso baxuak jasotzen zituzten....

Sarrera: Industrializazioaren hastapenak

Industrializazioa nekazaritzaren ordez industria nagusi den aldaketa da. XIX. mendearen azken laurdenean hasi zen Hego Euskal Herrian, Hirugarren Gerra Karlistaren ondoren, iraultza liberalek industria garatzeko aukerak eman zituztenean. 1841ean Espainian muga-zerga bateratua ezarri zen; horrek barne-merkatu bateratua sortu zuen, eta Euskal Herriko enpresek Espainiako merkatuan saltzeko aukera izan zuten.

Industrializazioa bultzatzeko faktore nagusiak hauek izan ziren: burdin mehatze aberatsak, portu eta itsasadarretatik hurbil egotea, eskulan trebea, negozio eta itsas tradizioa, eta diputazioen laguntzak. Hori dela eta, industria Bilbo eta itsasadarraren inguruan garatu zen (meatzaritzan), eta Gipuzkoan...

1. Britainia Handia: Industria Iraultzaren Hasiera

1.1. Zer da Industria Iraultza?

Industria Iraultza ekoizpeneko prozesuetan masiboki makinak erabiltzen hastearen ondorioz sortutako aldaketa ekonomiko eta sozial garrantzitsuen multzoa da. Britainia Handian hasi zen, XVIII. mendearen inguruan, eta nekazaritza-ekonomiatik ekonomia industrialera eta landa-gizartetik hiri-gizartera igarotzea ekarri zuen.

• Industria Iraultzan bi fase bereizten dira: Lehen Industria Iraultza, 1760. urtearen inguruan hasitakoa, eta Bigarren Industria Iraultza, 1870. urtearen inguruan hasita.

1.2. Hazkunde Demografikoa

XVIII. mendera arte Britainia Handiko biztanleriaren hazkundea motela izan zen, jaiotza- eta heriotza-tasak altuak zirelako. Mendearen bigarren erdian, jaiotza-...

1. Lanpostuaren analisia

Lanpostua langilearen eta erakundearen egitura eta emaitzen arteko lotura da. Lanpostu bateko ezaugarriak, eskakizunak, trebetasunak eta erantzukizunak identifikatzean eta modu egituratu eta ordenatuan adierazteko prozesua da. Honek bi emaitza nagusi ditu: lanpostuaren deskribapena eta lanpostua egin ahal izateko beharrezkoak diren zehaztapenak.

2. Lanpostuaren analisiaren helburua

Erakundeak giza baliabideen kudeaketa egokia egin ahal izateko, informazio fidagarria, kantitate eta kalitate egokian izatea da.

3. Lanpostuaren analisiak eragindako eremuak

Lanpostuaren analisiak hainbat eremutan eragina du:

• Lanpostuaren egitura
• Erakundearen egitura
• Kontrol maila eta aginte-irismena
• Errendimendu-irizpideak
• Langileen erredundantzia

ELISA teknikak: IgA eta antigenoak

Zergatik erabiltzen dugu S. cerevisiae antigeno gisa? IgA espezifikoa detektatu ahal izateko.

Lagin guztiek IgA espezifikoaren maila bera izango dute antigenoaren aldean? Ez. Absorbantziaren intentsitatea lagineko antigorputz-kantitatearekiko proportzionala denez, absorbantzia altuagoa duten laginek IgA kontzentrazio handiagoa dute.

Zer funtzio du kontrol negatiboak? Sistema osoak ondo funtzionatzen duela ziurtatzen du, antigorputzik gabe seinalerik ez dela ematen bermatuz.

Zer adierazten du absorbantzia handia duen zuri batek? Zuriak fondo optikoa neurtzen du; absorbantzia handia badu, sistemak auto-absorbantzia handia duela edo interferentziak daudela adierazten du.

Zergatik da garrantzitsua kontrol positiboa?

Altxamendu militarra eta gobernuaren erantzuna

Altxamendu militarra

Espainiako Errepublikak oso etsai boteretsuak zituen 1936rako. Frente Popularraren garaipenaren ondoren, Errepublikaren aurkako talde batzuek egoera horri amaiera ematea erabaki zuten, baita boterea estatu-kolpe baten bidez berreskuratzea. 1936ko otsaileko bozketen ondoren, irabazleek erreformak egiten hasi ziren berriro; horrek Gobernuaren aurkako erreakzio kontserbadorea eragin zuen. Gizarte-gatazkek gora egin zuten, eta indarkeria areagotu egin zen: atentatuak eta indar arerioen arteko enfrentamendu zuzenak izan ziren, eta orduan egoera gaiztotu egin zen. Sistema demokratikoa hondoratzeko, Mola jenerala buru zuen militar talde batek estatu-kolpe bat prestatu zuen. Asmo horri...

1. Sarrera: Primo de Riveraren diktadura

Primo de Riveraren diktadura 1923an hasi eta 1931ra arte luzatu zen etapa politikoa izan zen. Diktadura honek Alfontso XIII.aren babesa izan zuen, eta babes horrek erregearen ospea eta fidagarritasuna kaltetu zituen. Berrezarkuntza eta Alfontso XIII.aren erregetza 1931n amaitu ziren, urte hartako udal-hauteskundeetan indar errepublikarrek irabazi zutenean.

2. Diktaduraren hasiera, etapak eta ezaugarriak

Militarrek Espainiari egonkortasuna eta ohorea itzultzeko aitzakiarekin hartu zuten boterea. Primo de Riverak ordenaren berrezarletzat aurkeztu zuen bere burua, hain zuzen ere, Annualgo Hondamendiaren inguruko ikerketa-txostena (Picasso espedientea) Parlamentuan aurkeztu behar zen momentuan.

Oposizioa gero...

Lehen sektorea: Nekazaritza eta abeltzaintza

Ekoizpen motak eta teknikak

• Nekazaritza intentsiboa: Espazio txikietan produktu kantitate handiak ekoizten ditu; ureztatze-teknikak, ongarriak eta produktu kimikoak erabiltzen ditu. Inbertsio eta kostu handikoa da, baina etekin handikoa.
• Nekazaritza estentsiboa: Lur eremu handietan egiten da eta labore bakarra lantzen du; hektareako produkzio txikia, eskulan gutxi eta inbertsio txikia eskatzen du.
• Abeltzaintza intentsiboa: Ganadua ukuiluratuta egoten da eta pentsuekin elikatzen da; inbertsio handiak eta etekin handiak ditu.
• Abeltzaintza estentsiboa: Aire zabaleko ustiategietan egiten da; abereek beren elikagaiak lortzen dituzte. Arraza autoktonoei eta lan-teknika tradizionalei lotua dago.

Kontzeptu nagusiak

Industria: Definizioa eta Prozesuak

Industria ondasunak eta zerbitzuak sortzeko helburuarekin egiten diren prozesu eta jardueren multzoari deritzo. Industria prozesuek lehengaiak produktu bukatu edo erdi-landuetan bihurtzea izan dezakete, gizakien lana, makineria eta energiaren bitartez.

Industria Motak

Industria mota nagusiak industria astunak eta industria arinak dira. Prozesu hauetan teknologiaren erabilera funtsezkoa da.

Industria 4.0: Kontzeptu Gakoak

Industria modernoak ekoizpen-prozesuak eraldatzen dituzten hainbat teknologia eta kontzeptu biltzen ditu:

Konbergentzia Teknologikoa eta Automatizazioa

Zehaztasun eta eraginkortasun handiagoz funtzionatzen duten sistema automatizatuak ezartzea.

Sare Konexioa

Produkzio-prozesuan parte hartzen duten...

Gailu bat behar duten prozedurak (Mota 6)

(R) Ordezkapena (Sustitución)

• Egitura anatomiko bat ordezkatzen duen gailu bat jartzea.
• Adibidea: Aldakaren erabateko ordezkapena.
• Atzizkiak edo esamoldeak: -plastia.

(H) Txertaketa (Inserción)

• Gailu ez-biologiko bat sartzea egitura anatomiko bat ordezkatu gabe.
• Adibidea: Bi ganberako taupada-markagailuak sartzea.

(P) Kentzea (Retirada)

• Gailu bat egitura anatomiko batetik ateratzea.
• Adibidea: Taupada-markagailuak kentzea.

(U) Osagarria (Suplemento)

• Egitura anatomiko baten funtzioa indartzen eta hobetzen duen gailu biologiko/sintetiko bat jartzea.
• Adibidea: Gerrialdeko vertebroplastia perkutaneoa.
• Atzizkiak edo esamoldeak: Berriro ere, re-.

(2) Aldaketa (Cambio)

• Anatomia-egitura batetik gailu bat kendu, eta gailu