Diptongoak eta hiatoak
- Diptongoak: Zuberoan ua > ai egiteko joera dago (Nor-Nork saileko zukako adizketan). Zuketan eta hitanoan au > ü egiten da. Ekialdeko euskaran ai > i egiten da (Izan, Edin eta Nor-Nork adizkietan) eta ai > ei ere gertatzen da.
- Hiatoak: u bokala a eta e bokalekin batzen denean, -i- bokal epentetikoa sartzen da tartean.
- Asimilazioak: Zuberoan i-u > u-u > ü-ü asimilazioa gauzatzen da.
Kontsonanteak eta bustidura
- Kontsonanteak: Zubererak 6 kontsonante gehiago ditu (z, s, x, tz, ts, tx), bereziki /z/ eta /z/ txistukari ahostunak, maileguetan eta bokal artean.
- /j/ fonema: Frantsesaren antzeko ahoskera du.
- /h/ fonema: Hitz hasieran, bokal artean, eta l, n, r kontsonante ozenen ondoren agertzen da; herskari hasperenak ere maiz dira.
- Bustidura: Automatikoa da (i bokalaren eraginez hurrengo kontsonantea palatizatzen da) eta adierazkorra (/ll/).
Morfologia: Izenordainak, atzizkiak eta deklinabidea
Izenordainak eta atzizkiak
- Izenordainak: (n)ihur, ihun aditzondoak eta nihaur, hihaur, guhaur, zuhaur egiturako izenordain indartuak.
- Atzizkiak: -on eta -ion > -ü sudurkaria; -ot/-kot (txikigarriak); -sa (femeninoa); arra- (berriz/berriro); -ñi (txikigarria) eta -kal.
Deklinabidea
- Nork singularrean -ak eta pluralean -ek.
- Nori kasuan pluralean -er.
- Norekin kasuan -kilan; destinatiboan -endako.
- Nondik kasuan -(e)tarik edo -(e)tatik; izen bizidunetan -ganik.
- Nondik izen berezietan -rik, arruntetan -tik.
- Nora izen berezietan -ra, -rat, arruntetan -ala, -alat.
Aditza eta sintaxia
Aditzaren ezaugarriak
- Aspektu burutugabean eta aditz izenetan -iten forma erabiltzen da.
- Geroaldian, -n batekin amaitzen diren aditzetan -en hartzen da.
- Partizipioa eta aditzoina bereizten dira: aditzoina ahaleran, aginteran eta subjuntiboan erabiltzen da.
- Ahalera: -t(z)en + ahal.
Sintaxia
- Galdegaia: Perpaus neutroetan BA- eransten da. Laguntzailea aditz nagusiaren aurrean jartzen da galdegaia indartzeko.
- Osagarriak: Aditz izenaren osagarria noren kasuan doa.
- Perpaus motak: Kausazkoak (-kotz, -(e)lakotz, -tekotz, beit-, ki), denborazkoak (-(e)larik, -(e)ino) eta moduzkoak (-rik).