Zelularen Funtzioak: Zatiketa eta Erlazioa

Mitosia: Zelularen Zatiketa

Metafasea

Bi kromatidak lotzen dituzten zentromeroetan zinetokoroak daude. Disko hauei zuntz zinetokorikoak lotzen zaizkie. Beste zuntzak polo batetik bestera kokatzen dira. Kromatidak erdialdean kokatzen dira, zuntz zinetokorikoekin ekuatore-plaka osatuz.

Anafasea

Kromatidak banatzen dira zuntz zinetokorikoengandik, eta bi kromosoma-talde bereizten dira, bakoitza zelularen polo batera abiatuz.

Telofasea

Bi kromosoma-sortak poloetan daude eta zuntzak zitoplasman banatzen dira. Aktinari esker, zelula erditik ixten doa, azkenean guztiz banandu arte. Sortutako zelula berriak ama-zelula baino txikiagoak dira, baina hurrengo interfasean hazten dira haren ezaugarriak lortzeko.

Mitosia landare-zeluletan

Prozesua desberdina da, landare-zelulak pareta zelularra duelako eta zentriolorik ez. Bi kromosoma-taldeak banandu ondoren, zitozinesian, Golgiren aparatuak sortutako xixkuek fragmoplastoa edo erdiko xafla eratzen dute. Gero, zelulakume bakoitzak jariatutako zelulosarekin, erdian pareta zelular berria sortuko da.

Zelularen Erlazio-funtzioa

Erlazio-funtzioa inguruneko baldintzak sumatzean eta bizirauteko erantzun egokiak ematean datza. Horretarako, zelulek estimuluekiko sentikortasuna izan behar dute.

Sentikortasuna eta Estimuluak

• Argiarekiko sentikortasuna: Argiarekiko sentikorrak diren zelulek argia hartzeko espezializatutako organuluak dituzte.
• Substantzia kimikoekiko sentikortasuna: Substantzia kimiko batzuen aurrean sentikorrak badira, mintz plasmatikoaren kanpoaldean kokatutako proteina hartzaileek erreakzionatuko dute.

Erantzunak: Mugimendua

Zelulak estimuluen aurrean dituen erreakzioak mugimenduak izan ohi dira.

Taktismoa

Zelula estimuluaren iturrira hurbiltzen bada, taktismoa positiboa da; aldentzen bada, berriz, negatiboa.

Barne-mugimenduak (Ziklosia)

Zelula barnean, korronte zitoplasmikoen bidezko barne-mugimenduak gerta daitezke. Erantzun mota honek zelularen organuluen higidura eragiten du.

Lekualdatze-egiturak

• Pseudopodoak: Zitoplasmaren aldi baterako luzakinak dira, zelula herrestan mugiarazten dutenak.
• Zilioak eta flageloak: Mintz plasmatikoz inguratutako eta zelulatik kanpora luzatzen diren egitura finak dira.
  • Zilioak: txikiak eta ugariak dira. Bortizki eragiten dute, eta ondoren, hasierako posiziora itzultzen dira.
  • Flageloak: handiak eta gutxi (bakarra edo batzuk) dira. Oinarrian sortu eta muturreraino hedatzen den uhin-itxurako mugimendu leuna dute.