Zein da almidoiaren osaera?

Almidoia %30 amilosaz eta %70 amilopektinaz osatuta dago. Biak α-D-glukosaren polimeroak dira.

Zein da glukogenoaren funtzioa?

Glukogenoa animalien erreserba polisakaridoa da. Muskuluetan eta gibelean gordetzen da.

Zein funtzio betetzen du zelulosak?

Zelulosak funtzio egiturazkoa du landareetan, zelula-paretaren osagai nagusia delako.

Gluzidoak, lipidoak eta proteinak: sailkapena, egiturak eta funtzioak

Laburpena

Dokumentu honek gluzidoen, lipidoen eta proteinen sailkapena eta egiturak laburbiltzen ditu. Disakaridoak, polisakaridoak eta heterosidoak aztertzen dira, baita lipido saponifikagarriak, zeridoak eta konjokatuak ere. Proteinen funtzio nagusiak (egiturazkoa, garraioa, defentsa, hormonala eta uzkurkorra) ere azaltzen dira.

Funtsezko puntuak

Maltosa, laktosa, sakarosa eta zelobiosa dira disakarido nagusiak, eta bakoitzak bere loturak eta iturriak ditu.
Almidoia amilosaz (%30) eta amilopektinaz (%70) osatuta dago, landareen erreserba polisakaridoa da.
Glukogenoa animalien erreserba polisakaridoa da, muskulu eta gibelean, amilopektina baino adarkatuagoa.
Zelulosa β(1-4) lotura duen β-D-glukosaren polimeroa da, landareen zelula-paretaren egiturazko osagaia.
Azilglizeridoek erreserba energetikoa, isolamendu termikoa eta babes mekanikoa eskaintzen dituzte.
Proteinek egiturazko, garraio, defentsa, hormonal eta uzkurkor funtzioak betetzen dituzte.

Frogatu zeure burua

Gluzidoak, Lipidoak eta Proteinak: Funtzioak eta Egiturak

Gluzidoak

Disakaridoak

Maltosa: α-D-glukosa + α-D-glukosa α(1-4). Maltan.
Laktosa: β-D-galaktosa + α-D-glukosa β(1-4). Esnearen azukrea.
Sakarosa: α-D-glukosa + β-D-fruktosa α(1-2). Kainabera, erremolatxa azukrea.
Zelobiosa: β-D-glukosa + β-D-glukosa β(1-2). Zelulosa eratzen du.

Polisakaridoak

Homopolisakaridoak

Almidoia: %30 amilosa, %70 amilopektina.
Amilosa: α-D-glukosaren polimeroa; α(1-4).
Amilopektina: α-D-glukosaren polimeroa: α(1-4) erdiko nukleoa, α(1-6).
Funtzioa: Landareen erreserba polisakaridoa.
Kokapena: Sustraietan (azenarioetan), tuberkuluetan (patata), hazietan (babarrunetan...).
Liseritzeko entzimak: β-amilasa α(1-4), α-amilasa α(1-4), α(1-6) glukosidasa. Listua, urin pankreatikoak.
Glukogenoa: Amilopektinaren antzekoa, baina adarkatuagoa. Pisu molekular handikoa.
Funtzioa: Erreserba animalietan.
Kokapena: Animalien muskulu eta gibelean.
Zelulosa: β-D-glukosaren polimeroa β(1-4).
Funtzioa: Egiturazkoa landareetan (zelula pareta).
Kitina: N-azetiglukosaminen polimeroa β(1-4).
Funtzioa: Egiturazkoa (ornogabeen eskeletoan, onddo eta liken pareta zelularra...).

Heteropolisakaridoak

Pektina: Kokapena: Landare zelula-paretan (sagarra...). Funtzioa: Gelifikatzailea.
Agar-agarra: Kokapena: Alga gorrietan. Funtzioa: Egiturazkoa, gelifikatzailea.
Gomak: Funtzioa: Landareen zauriak ixteko.
Hemizelulosak: Kokapena: Landareen zelula-paretan. Funtzioa: Egiturazkoa.
Mukopolisakaridoak: Funtzioa: Egiturazkoa animalietan. Azido hialuronikoa: Ehun konjuntiboan. Heparina: Antikoagulatzailea.

Heterosidoak

Zati gluzidikoa + zati ez-gluzidikoa

Peptidoglukanoak: Bakterioen pareten mureinan.
Glukoproteinak: Lubrifikatzailea.
Antigenoak: Globulu gorriena.
Glukoproteinak eta Glukolipidoak: Mintzean.

Lipidoak

Saponifikagarriak

Gantz-azidoak: CH₃-(CH₂)n-COOH ASEAK CH₃-(CH₂)n-CH--(CH₂)n-COOH.
Azilglizeridoak: Funtzioa: Erreserba energia. Iragazkaitzailea, isolatzaile termikoa (gantz-panikula). Babes mekanikoa (kolpeak). Kokapena: Animalien gantz-panikulan (azalaren azpian, organoen inguruan). Landareen hazi eta fruituetan.

Zeridoak

CH₃-(CH₂)₂₈-CH₂OH + HO-C-(CH₂)₁₄-CH₃ Funtzioa: Babestea, iragazkaitzailea. Kokapena: Hostoak, fruituak, belarriak estaltzen.

Konjokatuak

Lipoproteinak: HDL: Kolesterola. LDL: Kolesterol txarra. VLDL: Triazilglizerido ugari dituzte. QM: Gantzak garraiatu.
Glukolipidoak: Mintz plasmatikoan.

Proteinak

Egitura funtzioa: Glukoproteinak (Mintz zelularrak eratu), Histonak (Kromosomak osatu), Kolagenoa (Tendoiak, hezurrak, kartilagoak osatu).
Garraio funtzioa: Parmeasak eta ponpak (Mintzeko proteinak, molekulak garraiatu), Zitokromoak (Elektroiak garraiatu -mitokondriak eta kloroplastoak-), Hemoglobina eta Hemozianina (Oxigenoa garraiatu, ornodunen eta ornogabeen odolean).
Defentsa eta babes funtzioa: Inmunoglobulinak (Organismoan molekula arrotzak -antigenoak-).
Funtzio hormonala: Intsulina eta glukagoia (Glukosaren metabolismoa erregulatu).
Funtzio uzkurkorra: Aktina eta miosina (Muskuluen uzkurdura eragiten duten miozuntzexkak osatu).