XX. mendeko eleberrigintza: Berrikuntzak eta joerak

unitatea: XX. mendeko eleberrigintzaren berritzea

Nobelagintzak errotik berritu zituen ordu arteko idazmoldeak.
Mende honetan gero eta ilunagoa bihurtuz zihoan errealitateari egin beharko zion aurre.
Garai berriei kontamolde berriak egokituko zaizkiela.
Irakurleei ere parte hartze handiagoa eskatuko zitzaiela eleberri bat irakurtzean.
Bukatu dira eleberri errealistan pertsonaiei buruz eskaintzen zitzaizkigun xehetasun eta zehaztapen zerrenda luzeak.
Ilunak suertatzen ziren pasarteei buruzko azalpenak bukatuko dira.
Irakurleek izen zehatzik gabeko pertsonaiekin egingo dute topo.
Bukaeratik hasten diren eleberriekin.
Argumentu zehazgaitzak dituzten testuekin.
Izatearen absurdoa mugetaraino eramanez.
Denbora narratiboa irauliz.
Kontamolde eta estiloak berrituz.
Pertsonaien kontzientziak testuratuz.
Kontaketaren abenturan murgilduko gara.

Clarissa Dallowayren egun bateko 12 ordutan gertatutakoa da kontagai.
Londreseko Big Ben erlojuak zehazten dituen orduen joan-etorriak.
Hirugarren pertsonan antolatuta.
Pertsonaia nagusiaren bizikizun eta oroitzapenak azaltzen zaizkigu, etengabe tartekatzen diren flash-back-en bidez.
Kontrapuntuaren teknika maisuki erabiliz, langile baten zoramena eta suizidioa dira hizpide.

Lehen Mundu Gerra pizteko garaiko giro zurrunbilotsu eta hitsa maisuki iradoki zuen.
Herioaren presentziak menderatzen duen Venezia malenkoniatsu horretan, artista edadetu batek gazte batekin duen harreman konplexua kontatzen zaigu.
Alferrikakoa izango zaio protagonistari bere aurpegia makillajez margotzea; herioak, kolera gisa mozorrotua, mundu honetatik eraman egingo gaitu.

Surrealismoak gizakiaren askatasun integrala nahi du; horretarako, zenbait bide erabiltzen ditu:

Inkontzientziaren inpultso erreprimituak agerian jarriz, errealitate arruntaren mesprezua dakar beste benetakoago batera joateko, kontzientziaren ondoan lurperatuta.
Politikan konpromisoa hartu, sistema kapitalistaren injustizietatik askatzeko.
Hizkuntza arrazoiaren domeinuetatik ateraraziz, idazketa automatikoaren bidez (bere horretan dagoen pentsamendua, ordenatu gabe eta aldaketarik egin gabe): hitzen elkartze libreak, pentsaezinezko metaforak, ametsezko irudiak...