XIX. eta XX. Mendeetako Literatura Mugimenduak

Errealismoaren ezaugarriak

Zehaztasuna: Errealitatearen analisi zientifikoa.
Behaketa irudimenaren gainetik.
Jarrera salatzailea: Dirua, boterea eta arazo politikoak dira eleberrietako gaiak.
Sinesgarritasuna.
Pertsonaia mota berriak: Burgesia eta langileak.
Eleberria, genero nagusia: Kezka eta arazoak islatzeko bidea.
Hizkuntza argia eta ulergarria: Erregistro desberdinak erabiltzen dira gizarte-mailak irudikatzeko.
Ordena kronologikoa.
Narratzaile orojakilea.
Deskribapenak: Ugariak eta zehatzak dira, bai paisaietan eta baita pertsonaietan ere.
Naturalismoa: Pertsonaien jokabideen oinarrian dauden legeak aztertzen ditu.

Balio burgesen aurka: Bizimodu patxadatsua, ordenatua, negozioak, dirua eta ospea saihestuko dituzte.
Bizimodu bazterrekoa eta arautugabea nahiago: Bakardadea, abentura, drogak, alkohola...
Bohemia.
Bi aurpegi:
- Dandismoa: Burgesei iseka egiten diete, haien gainetik sentitzen dira.
- Malditismoa: Artistak madarikatu sentitzen dira.
Edertasuna artearen justifikazioa da.

Bi joera nagusi hartzen ditu antzerkiak:
- Komedia burgesa: Errealista, burgesiako gaiak jorratzen ditu.
- Drama erromantikoa: Ideologia iraultzailetik aldenduta.
Pertsonaien psikologian sakondu nahi da.
Autoreen garrantzia.

Lehen eta Bigarren Mundu Gerren artean sortu eta garatu ziren.
Aldarrikapena: Literaturak bizitza aldatzeko tresna izan behar du.
Abangoardistak, askotan, aktibista politikoak ere izan ziren.
Abangoardiak literaturan, pinturan, eskulturan, zineman eta abarretan gertatzen dira.
Tradizioaren aurkako joera.
Antierrealistak.
Edertasunak ez dauka garrantzirik, originaltasunak bai.
Artistaren askatasuna muturreraino eraman nahi dute.
Intelektuala da eta kontraesanguratsua haien artean.
Hiru oinarrizko tresna erabiltzen dituzte: umorea, metafora eta bat-batekotasuna.
Abangoardia nagusiak: Kubismoa, futurismoa, espresionismoa, dadaismoa eta surrealismoa dira.