Errenazimentuko arkitektura eta eskultura: ezaugarri nagusiak eta ordezkariak
Laburpena
Testuak Errenazimentuko arkitekturaren eta eskulturaren ezaugarri nagusiak azaltzen ditu, Antzinateko ereduen berreskurapena, perspektiba eta naturalismoa azpimarratuz. Italiako Quattrocento eta Cinquecento garaietako eta Espainiako eta Euskal Herriko ordezkari nagusiak ere aurkezten dira, bai arkitekturan bai eskulturan.
Funtsezko puntuak
- Arkitektura errenazentistak Antzinateko forma klasikoak berreskuratu zituen, ordena arkitektonikoetan oinarritutako diseinuarekin.
- Elementu klasikoak: zutabea, taulamendua, frontoia, arkua, pilarea, atea eta leihoa.
- Quattrocentoan Brunelleschi nabarmendu zen (Santa Maria del Fiore katedraleko kupula); Cinquecentoan Bramante eta Michelangelo.
- Eskultura errenazentistaren ezaugarri nagusia naturalismoa da: errealismoz irudikatzea, anatomiaren lanketa eta biluziak.
- Sakontasuna adierazteko stiacciato teknika erabiltzen zen; materialik nagusia marmola zen, brontzearekin batera.
- Espainian Estilo Herreratarra (El Escorial) eta Platereskoa izan ziren; Euskal Herrian Joanes Antxieta eskultorea nabarmendu zen.
Arkitektura Errenazentista
Antzinateko forma arkitektonikoak berreskuratu ziren, arkitektura klasikoaren printzipio eta eskema jakinak jarraituz:
- Ordena arkitektonikoetan oinarritutako diseinua.
- Elementu klasikoen berreskurapena: zutabea, taulamendua, frontoia, arkua, pilarea, atea eta leihoa.
- Giza arrazoian eta Antzinateko ereduen prestigioan oinarritutako espazioen antolaketa.
Arkitektura kalkulu arrazionalerako eta apaindura zibilerako tresna bihurtu zen.
Garaiak eta Ordezkariak
- Quattrocentoa (Florentzia): Brunelleschi (Santa Maria del Fiore katedraleko kupula, Inuzenteen ospitalea).
- Cinquecentoa: Bramante (San Pietro in Montorio, Belvedereko eskailera) eta Michelangelo (Biblioteca Laurenzianako eskailera, San Pedro basilikako kupula).
- Espainia: Platereskoa eta Errenazimendu garbia (Lorenzo Vazquez, Pedro Machuca - Carlos V.aren Jauregia); Estilo Herreratarra (Juan Bautista de Toledo, Juan de Herrera - El Escorial).
- Euskal Herria: Euskal gotikoa (Oñatiko Unibertsitatea, San Telmo komentua).
Eskultura Errenazentista
Eskulturaren ezaugarri nagusiak Antzinate klasikoaren berreskurapena eta perspektibaren aplikazioa dira.
- Naturalismoa: Irudiak errealismoz irudikatzea da eskultorearen kezka nagusia.
- Teknika: Biluziak, arropen azterketa eta anatomiaren lanketa funtsezkoak dira.
- Perspektiba: Sakontasuna adierazteko stiacciato teknika erabiltzen da.
- Motak: Mukulu borobila (irudi bakarra edo multzoa, zaldizkoa, etzana) eta erliebea.
- Materialak: Marmola (nagusia) eta brontzea.
- Gaiak: Giza gorputza, haur eta gaztetxoen eskulturak, zaldizko estatuak eta bustoak (errealismoa eta indibidualtasuna).
Garaiak eta Ordezkariak
- Quattrocentoa (Florentzia): Ghiberti (Paradisuko ateak), Donatello (San Jurgi, David), Verrocchio (Condottiero), Pollaiuolo (Herkules eta Anteo).
- Cinquecentoa: Cellini, Michelangelo (David, Pieta).
- Espainia: Diego de Siloe, Alonso Berruguete, Juan de Juni.
- Euskal Herria: Joanes Antxieta (San Pedro elizako erretaula).
Deskargatu
PDF Word HTMLOhiko galderak
Zer ezaugarri ditu Errenazimentuko arkitekturak?
Antzinateko forma arkitektoniko klasikoak berreskuratzen ditu, ordena arkitektonikoetan oinarritutako diseinuarekin. Espazioen antolaketa giza arrazoian eta Antzinateko ereduen prestigioan oinarritzen da.
Zein dira Errenazimentuko eskulturaren ezaugarri nagusiak?
Naturalismoa, anatomiaren lanketa eta perspektibaren aplikazioa dira nagusiak. Sakontasuna adierazteko stiacciato teknika erabiltzen zen.
Nor izan ziren Errenazimentuko ordezkari nagusiak Italian?
Quattrocentoan Brunelleschi, Ghiberti, Donatello eta Verrocchio nabarmendu ziren. Cinquecentoan Bramante, Michelangelo eta Cellini.
Frogatu zeure burua
Berrikuspen-txartelak
Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.
Testa
AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.