Velázquez: bizitza, formazio-urteak eta obrak

1. Sevilla: formazio-urteak — naturalismoa eta tenebrismoa

Velázquez-en bizitza eta obrak: 1. Sevilla: formazio-urteak, naturalismoa eta tenebrismoa. Velázquez Sevillan jaio zen eta hiri hartan bertan ikasi zuen. Aita jatorriz portugesa, eta ama sevillarra zuen. Francisco Pacheco pintorearen tailerrean ikasi zuen, eta haren alabarekin ezkondu zen 1619an. Bi alaba izan zituzten. Sevillan pintatutako obretan Caravaggioren molde naturalistak eta tenebrista teknika antzematen dira. Gai nagusiak pikariak eta bodegoiak izan ziren; baita erlijioko eszenatxo batzuk ere. Obrarik garrantzitsuenak honako hauek dira: "Atsoa arrautza frijitzen", "Sevillako urketaria" edo "Kristo Martaren eta Mariaren etxean".

2. Madril: gorte-urteak eta erretratistika

2. Madril: Felipe IVaren gorteko pintorea (1623–1629). 1622an Madril aldera jo zuen gortean lan egiteko; hasieran arrakasta handirik gabe itzuli behar izan zuen Sevillara. Hala ere, 1623an berriro Gortean sartu zen. Ondoren Felipe IVaren faborea jaso zuen, eta erregeak bere ganberako pintore izendatu zuen; arrakasta handia lortu zuen erretratu batekin. Urteetan erregearen eta gorteko gizon ospetsuen erretratuak egingo zituen, Van Dyck-en estiloaren trazei jarraituz.

1628an Rubensen etorrerak eragin nabarmena izan zuen bere estiloan: pintzelada handiagoak eta kolore bero, aberats, argitsu eta alaiagoak nagusitu ziren bere obretan. Rubensek, halaber, pintura mitologikoa lantzera bultzatu zuen —adibidez, "Mozkorrak" (1628). Rubensek Italiara bisitatzea gomendatu zion, Errenazimentuko estilo piktorikoan sakontzeko. Batzuek uste dute Rubensek lagundu ziola Italiara bidaia egiteko baimena lortzen.

2.1. Rubensen eragina eta estiloaren bilakaera

• Pintzeladaren aldaketa: tarteanagoak eta handiagoak.
• Kolore-paleta: beroago eta aberatsago.
• Pintura mitologikoaren lehen saiaketak.

2.3. Italiara eginiko lehen bidaia (1629–1631)

Italiara eginiko lehen bidaia (1629–1631): Bidai honetan, Velázquez-ek venezia-eskolako kromatismo aberatsa bereganatu zuen. Tizianoren koloreek eta bizitasunak eragin handia izan zuten bere ondorengo obretan. Bere estiloan hemendik aurrera honako ezaugarriak nagusituko dira:

• Kromatismoa (kolore aberatsak eta sendoak).
• Tenebrismoaren pixkanaka desagerpena.
• Gorputz biluzien eta pertsonaien errealismoarekiko interesa.

Garai honetako obrarik garrantzitsuena "Vulkanoren sutegia" (1630) da. Bertan agertzen dira gorputz biluziak, Merkurio jainkoa eta herri xumea —dena modu errealistan tratatuta—; baita bodego-elementuak eta argitasunaren erabilera nabarmena ere. Begi-bistan dago Italiako lehen bidaiaren eragina obra honetan.