Testu iruzkina mendizabalen desamortizazioa

Historia4,16 KB

Testu Hau formari dagokionez ekonomikoa eta politikoa da,edukiaren aldetik ekonomikoa Da hain zuzen ere nekazal progresista aurrerakoiek eta Mendizabal.Lehen mailako Iturria da,testu ublikoa da herritar guztiei zuzenduta dagoena,Madrilen idatzi Zen 1836ko otsailaren 21ean,egile indibiduala du hain zuzen ere Juan Mendizabal,ogasun ministroa//Ideia nagusiei dagokienez,ideia nagusia Nazioaren jabego bihurtu ziren elizaren lurrak,hau da,elizari kendutako lurrak Salmentan jartzeko zen,horrela,Estatua diruz hornitzeko bide egokia Zen.Gainerako,beste ideia batzuk ere zeuden,hala nola,zor nazionala Murriztu,ondasun desamortizatuak salgai jartzen.Beste helburu atzuk Zituen,adibidez,nekazal ekoizpena eta merkataritza sustatzea eta este Baterakolurralde erosle berri horiek eta absolutista totalak ez zirenak bat Egitea eta liberalismoaren eta Isabel II.Ren babesle sendo bilakatzea//Testuaren..-Desamortizazioa:hau da Elizarenak edo udalenak ziren lurrak edo eraikinak kentzea estatuaren menpen Bihurtu eta gero saltzea dirua lortzeko.-Mendizabal:Mendizabal progresista Aurrerakoia zen eta gobernu honetan ogasun ministroa zen//Aurrekarie dagokionez lehen desamortizazio Neurriak Karlos IVren erregealdian egin ziren,Godoyk 1798.Jesuiten konpainiaren Ondasunak desamortizatu zituenean.Helburua zor publikoari aurre egitea Zen.Orduan Elizaren jabetzak zirenak saldu ziren.Aurrerago hirurteko Liberalean,monastegi batzuen lurrak desamortizatu ziren,baina 1823an Absolutismoa berrezarri zenean prozesua moztuta geratu zen//Testuinguruari dagokionez,1836an Herrialdeak XVIII.Mendearen amaieratik zituen arazo ekonomikoez gain aurre egin behar izan zion gerra karlistari eta eta ezegonkortasun Politikoari.Erreginaordeak Fernan VII hiltzean liberalen babesa bilatu behar Izan zuenKarlosen jarraitzaile absolutisteei aurre egiteko.Estatu liberalen Eraikuntza neurri ekonomiko liberalizatzaileak hartzea eskatzen zuen,era Honetan,iraganeo aztarnarekin amaitzeko.Mendizabal negozio-gizon aurrerakoia Gobernuan sartu zen eta estatuko zorra murrizteari eta talde sozial berriak Erakartzeari ekin zion.Horrela bada desamortizazioaren zatirik handiena bi Liberal aurrerakoik egin zuten;Mendizabalek(elizaren desamortizazoa)eta Madoz(desamortizazo zibila) biak Isabel IIren erregealdian.1836ko dekretuak elizaren Ondasunak nazionalizatu zituen enkarte publikoan saltzeko.Horretarako finkak Lur saileta banatu ziren.1844ra arte Elizaren ondareen %66inguru jarri zen Salmentan.Data horretan moderatuak hartu zuten gobernua eta bertan behera utzi Zuten desamortizazioa.Madozen legeak berriz udalen herri-lurrei eragin Zien.Testuan irakurtzen dugunez desamortizazioak hainbat helburu Zituen;Estatuaren gastuei aurre egitea(zor publikoa eta gerra karlista)jabetza Sistemaren egitura aldatzeqa eta liberalismoaren aldeko lurjabe txiki eta Ertainez osatutako klase sozial berri bat sortzea.//Desamortizazioaren ondorioei dagokiomez lehenengo eta behin esan behar dugu aldatu egin zuela lurraren jabetza sistema bere salerosketa liberalizatuz;horrez gain,aldaketak sartu zituen landatze sisteman eta produkzioak gora egin zuen lur gehiago landu zirelako.Halaere produktibitateak ez zuen gora egin modernizazioa oso mugatua izan baitzen.Era berean ez zen lortu sortzea liberalismoaren aldeko lurjabe txikien talde bat nekazariek ezin izan baitzuten lurrik erosi.Izan ere,jabetzaren egitura ez zen ia aldatu:latifundioa nagusi zen tokietan nagusitasun hori handitu egin zen eta Espainia iparraldean jabetza txikiak eta ertaina jarraitu zuten.Azkenik aipatu behar dugu desamortizazioak galera handia ekarri zuela arte eta kulturaren ondareari dagokionez hainbat eliza eta komentu erori egin baitziren hutsik geratzeari eta bertako artelan asko galdu egin ziren.Laburbilduz batetik jabe berriek ez zuten inbertitu nekazal-ustiapenak modernizatzeko eta bestetik ez zen sortu jabe ertainen klaserik.Baldintza horietan nekazaritza ezin zen izan Industria Iraultzaren oinarria ez aitzen eratu barne-merkatu sendo bat

Deskargatu

PDF Word HTML