Testu iruzkina mendizabalen desamortizazioa
Testu
Hau formari dagokionez ekonomikoa eta politikoa da,edukiaren aldetik ekonomikoa
Da hain zuzen ere nekazal progresista aurrerakoiek eta Mendizabal.Lehen mailako
Iturria da,testu ublikoa da herritar guztiei zuzenduta dagoena,Madrilen idatzi
Zen 1836ko otsailaren 21ean,egile indibiduala du hain zuzen ere Juan
Mendizabal,ogasun ministroa//Ideia nagusiei dagokienez,ideia nagusia
Nazioaren jabego bihurtu ziren elizaren lurrak,hau da,elizari kendutako lurrak
Salmentan jartzeko zen,horrela,Estatua diruz hornitzeko bide egokia
Zen.Gainerako,beste ideia batzuk ere zeuden,hala nola,zor nazionala
Murriztu,ondasun desamortizatuak salgai jartzen.Beste helburu atzuk
Zituen,adibidez,nekazal ekoizpena eta merkataritza sustatzea eta este
Baterakolurralde erosle berri horiek eta absolutista totalak ez zirenak bat
Egitea eta liberalismoaren eta Isabel II.Ren babesle sendo bilakatzea//Testuaren..-Desamortizazioa:hau da
Elizarenak edo udalenak ziren lurrak edo eraikinak kentzea estatuaren menpen
Bihurtu eta gero saltzea dirua lortzeko.-Mendizabal:Mendizabal progresista
Aurrerakoia zen eta gobernu honetan ogasun ministroa zen//Aurrekarie dagokionez lehen desamortizazio
Neurriak Karlos IVren erregealdian egin ziren,Godoyk 1798.Jesuiten konpainiaren
Ondasunak desamortizatu zituenean.Helburua zor publikoari aurre egitea
Zen.Orduan Elizaren jabetzak zirenak saldu ziren.Aurrerago hirurteko
Liberalean,monastegi batzuen lurrak desamortizatu ziren,baina 1823an
Absolutismoa berrezarri zenean prozesua moztuta geratu zen//Testuinguruari dagokionez,1836an
Herrialdeak XVIII.Mendearen amaieratik zituen arazo ekonomikoez gain aurre egin
behar izan zion gerra karlistari eta eta ezegonkortasun
Politikoari.Erreginaordeak Fernan VII hiltzean liberalen babesa bilatu behar
Izan zuenKarlosen jarraitzaile absolutisteei aurre egiteko.Estatu liberalen
Eraikuntza neurri ekonomiko liberalizatzaileak hartzea eskatzen zuen,era
Honetan,iraganeo aztarnarekin amaitzeko.Mendizabal negozio-gizon aurrerakoia
Gobernuan sartu zen eta estatuko zorra murrizteari eta talde sozial berriak
Erakartzeari ekin zion.Horrela bada desamortizazioaren zatirik handiena bi
Liberal aurrerakoik egin zuten;Mendizabalek(elizaren desamortizazoa)eta
Madoz(desamortizazo zibila) biak Isabel IIren erregealdian.1836ko dekretuak elizaren
Ondasunak nazionalizatu zituen enkarte publikoan saltzeko.Horretarako finkak
Lur saileta banatu ziren.1844ra arte Elizaren ondareen %66inguru jarri zen
Salmentan.Data horretan moderatuak hartu zuten gobernua eta bertan behera utzi
Zuten desamortizazioa.Madozen legeak berriz udalen herri-lurrei eragin
Zien.Testuan irakurtzen dugunez desamortizazioak hainbat helburu
Zituen;Estatuaren gastuei aurre egitea(zor publikoa eta gerra karlista)jabetza
Sistemaren egitura aldatzeqa eta liberalismoaren aldeko lurjabe txiki eta
Ertainez osatutako klase sozial berri bat sortzea.//Desamortizazioaren ondorioei dagokiomez lehenengo eta behin esan behar dugu aldatu egin zuela lurraren jabetza sistema bere salerosketa liberalizatuz;horrez gain,aldaketak sartu zituen landatze sisteman eta produkzioak gora egin zuen lur gehiago landu zirelako.Halaere produktibitateak ez zuen gora egin modernizazioa oso mugatua izan baitzen.Era berean ez zen lortu sortzea liberalismoaren aldeko lurjabe txikien talde bat nekazariek ezin izan baitzuten lurrik erosi.Izan ere,jabetzaren egitura ez zen ia aldatu:latifundioa nagusi zen tokietan nagusitasun hori handitu egin zen eta Espainia iparraldean jabetza txikiak eta ertaina jarraitu zuten.Azkenik aipatu behar dugu desamortizazioak galera handia ekarri zuela arte eta kulturaren ondareari dagokionez hainbat eliza eta komentu erori egin baitziren hutsik geratzeari eta bertako artelan asko galdu egin ziren.Laburbilduz batetik jabe berriek ez zuten inbertitu nekazal-ustiapenak modernizatzeko eta bestetik ez zen sortu jabe ertainen klaserik.Baldintza horietan nekazaritza ezin zen izan Industria Iraultzaren oinarria ez aitzen eratu barne-merkatu sendo bat