Santo Tomasen Zalantza: Silosko Erliebe Erromanikoa

Santo Tomasen Zalantza: Silosko Monasterioko Erliebea

Kronologia: XII. mendearen hasiera (gutxi gorabeherako datazioa).
Estiloa: Erromanikoa.
Teknika: Harriz egina, tailu-prozedura erabiliz.
Kokapena: Silosko monasterioko klaustroa.

Gaia eta Ikonografia

Gaia ebanjelioetatik dator: apostoluei Kristo berpiztua agertu ondoren, Tomas euren artean ez zegoenez, honek berpizkundean sinesteari uko egiten dio bere zauriak ukitu arte. Oraingoan, Jesus Tomasekin agertzen da eta bere eskuak zaurietan sar ditzan bultzatzen du. Beraz, ekintza horren une zehatza jasotzen da.

Analisi Formala eta Estilistikoa

Erliebe txikia da, jatorriz polikromatua, tailuaren erauzketa-teknikaren bidez egina. Isozefalia duten hiru erregistro horizontaletan banatzen da, goiko erregistroan izan ezik, non irudiak okertu egiten diren arkura egokitzeko.

Beste erliebe batzuekin alderatuta, nolabaiteko asimetria dago; ekintza nagusia gure ezkerrean agertzen baita, Tomasek hatza Jesusen zaurian sartzen duen unea jasoz. Hala ere, Kristoren garrantzia honako ezaugarri hauen bidez adierazten da:

• Hierarkia: Tamaina handiagoa du (perspektiba hierarkikoa).
• Begirada: Apostolu gehienek berari zuzentzen diote begirada.
• Gestoa: Besoa diagonalean altxatzeak indarra ematen dio irudiari.

Antinaturalismorako Joera

Oro har, antinaturalismoa da nagusi, ezaugarri hauekin:

• Sakonera falta: Irudiak hainbat altuera-mailatan gainjarrita agertzen dira, espazio osoa hartuz; hau da, horror vacui efektua agertzen da.
• Geometrizazioa: Izaera eskematikoko irudikapen-forma bat da, aurpegietan eta gorputzari egokitzen zaizkion tolesduretan geometrizaziorako joera duena.

Testuinguru Historikoa eta Funtzioa

Kultura teokratikoa nagusi den garai honetan, garrantzi handia dute elizak eta, bereziki, nobleziak eta monarkiak sustatutako monasterioek. Monasterio handiak buruaskiak ziren eta klaustroaren inguruan antolatzen ziren; bertan, monjeek denbora gehiena paseatzen eta otoitz egiten ematen zuten.

Erliebe hauek, beraz, euren ibilaldi eta otoitzetan hausnartu beharreko gaien oroigarri moduko bat ziren. Santo Domingoko klaustroaren erliebeetan zenbait egilek parte hartu zuten bi une nagusitan: XI. mendearen amaieratik XII. mendearen hasierara, eta XII. mendearen amaieran.