Reimseko Katedrala: Arkitektura Gotikoaren Analisi Gidatua
Reimseko Katedrala: Sarrera
Aurrean dugun irudi ikusgarria Frantzian dagoen Reimseko katedral gotikoa da. 1211 eta 1275 urteen artean eraiki zen eta Jesusen amari, Mariari, eskainita dago. Reims hirian dago, Frantziako hiriburu Paristik 160 km-ra. Reimseko artzapezpiku Aubry de Humbert-ek agindu zuen eraikitzea, eta hainbat arkitektok hartu zuten parte.
Eraikuntzan erabilitako material nagusia harria da, harlandua, hain zuzen ere.
Katedralaren Egitura Arkitektonikoa
Oinplanoa eta Barrualdea
Oinplanoak gurutze latindar forma du. Hiru nabe ditu transeptua baino lehen, eta bost transeptuaren ondoren. Transeptua ere hiru nabekoa da eta disimulatuta ageri da. Absidea deanbulatorio edo girola batez inguratuta dago, eta bertatik bost absidiolo zabaltzen dira, forma pentagonaleko burua osatuz eta gune honi argitasun handia emanez.
Barrualdeari dagokionez, erdiko nabeak 38 metroko altuera du, eta eraikin osoak 138,75 metroko luzera eta 30 metroko zabalera. Gurutze-gangaz estalita dago, eta gangaren alboko bultzadei eusteko arbotanteak erabili ziren. Alboko nabeak hiru mailatan banatuta daude:
- Arku-sailak
- Triforioa
- Klaristorioa
Fatxada Nagusia eta Eskulturak
Katedralaren fatxada nagusia, mendebaldera begira dagoena, Frantziako beste katedral askoren antzekoa da. Hiru kaletan banatuta dago, eta kale bakoitza nabe bati dagokio. Aldi berean, hiru maila ditu: ateen maila, galeriarena eta arrosetoiarena. Modu honetan, horizontaltasuna eta bertikaltasuna nabarmentzen dira.
Hiru ateak estatuez gainezka daude; Chartresko katedralak soilik ditu Reimsekoak baino estatua gehiago. Erdiko atea Ama Birjinaren omenez egina da, eta haren gainean markoztatutako arrosetoi bat du. Marko hori bera ere eskulturaz apainduta dago. Arrosetoi honi “Erregeen Galeria” deitzen zaio, eta bertan Klodoveoren bataioa irudikatzen da.
Transeptuetako fatxadak ere eskulturez hornituta daude. Iparraldekoak Reimseko apezpikuaren irudia, Azken Afariaren irudikapena eta Jesusen irudi bat ditu. Hegoaldekoak, berriz, profeta eta apostoluz apaindutako arrosetoi bat du. Koroaren gainean, berunez estalitako egurrezko kanpandorre bat dago, 18 metrokoa. Fatxada nagusiko bi dorreek 86 metro neurtzen dituzte, eta, besteak beste, David eta Goliaten arteko borroka eta Ama Birjinaren koroatzea irudikatzen dituzte.
Testuinguru Historikoa: Arte Gotikoa
Arte Gotikoaren Sorrera eta Esanahia
Katedral hau, bere garaiko beste guztiak bezala, distira gotikoaren ideiari estuki lotuta dago, garaiko gizarteak behar zuen ikuspegi berriari erantzunez. Katedrala kontaktu eta goratze espiritualeko eraikintzat hartzen zen. Arkitektura gotikoa tresna boteretsu bihurtu zen XII. mendean, hiri-bizitza azkar eraldatzen ari zen gizarte baten barruan. Hiria arlo politiko eta ekonomikoan (gorantz zihoazen merkataritza-harremanen isla) garrantzi handiz birsortu zen, burgesia aberatsaren eta hiriko kleroaren eraginarekin batera. Ondorioz, landa-eremuko komunitate monastikoen eraikuntza erlijiosoen beharra katedralak ordezkatu zuen, oparotasun zibilaren ikur berri gisa. Frantziaren barnean, duintasun berri baten bilaketari erantzunez sortu zen Reimseko katedrala.
Arte Gotikoa XII. mendearen erdialdean sortu zen Frantzian, mende hasierako aldaketa teknologiko, filosofiko, erlijioso, ekonomiko, politiko eta sozialen ondorioz. Hirien garapenak bizimodu eta pentsamolde berriak ekarri zituen. Burgesia bezalako talde sozial berriak agertu ziren, eta unibertsitateetan natura eta zientziak ikasten hasi zirenez, kulturaren eta artearen garapen-prozesuari ekin zitzaion. Aldaketa horiekin guztiekin, artea errealistagoa eta naturalistagoa bihurtu zen. Erromanikoko Pantokratorra Ama Birjinak ordezkatu zuen, salbaziorako bitartekari gisa.
Gotikoaren Etapak eta Hedapena
Gotikoak hiru etapa nagusi izan zituen:
- Klasikoa
- Manierista
- Flamigeroa (aberastasun dekoratibo handikoa)
Arkitektura gotikoan, katedrala hiriaren ikur eta hiritar ororen batasun espiritualaren oinarri bilakatu zen. Katedralaren barruan, gizakia Jainkoarekin harremanetan jartzen zen eta salbazioa gertuago ikusten zuen.
Arkitektura Gotikoa Europan
Frantzian, arkitektura gotikoa XII. mendean sortu zen, aurrekari nagusitzat San Benitoren ordenak hedatutako gotiko zistertarra izanik. Gotikoa XIII. mendean iritsi zen unerik gorenera. Reimsekoaz gain, hauek dira adibide nagusiak: Pariseko Notre Dame, Amiens eta Chartres, guztiak aldi klasikokoak. Beirateen garrantziaren adibide nagusia, berriz, Parisko Sainte-Chapelle eliza da.
Ingalaterrako gotikoa oso berezi eta originala izan zen: burualde zuzena eta girola gabea, gurutzadura bikoitza, bolumen trinkoak eta bertikaltasun gutxi. Estilo primitiboaren adibide da Salisburyko katedrala. Geroago, XIV. mendean, estilo dekoratua garatu zen, ornamentazio aberats eta trazeria konplexuko gangekin (adibidez, Gloucester eta Canterburyko katedralak). Azkenik, 1350 inguruan, estilo perpendikularra sortu zen, abaniko-itxurako gangetan (palma-ganga) oinarritua, Westminsterko Henrike VII.aren kapera eta Windsorreko San Jorgeren kapera adierazgarri direlarik.
Italian, eragin klasikoaren ondorioz, gotiko oso berezia sortu zen: leiho txikiduna, arbotante gabea eta horizontaltasuna nabarmentzen zuten kolore txandakatuko marmol-bandekin apaindua. Adibide nagusia Sienako katedrala da. Gotiko zibila luxuzko jauregietan gauzatu zen, hala nola Veneziako Dukearen Jauregian eta Florentziako Signoria Jauregian.