Proteinen Sintesia: Itzulpenaren Mekanismoa eta Faseak

Itzulpena: Proteinen Sintesiaren Mekanismoa

Proteinen sintesia ARN mezulariaren kodoien ordenaren arabera ematen da. Elementu hauek parte hartzen dute:

• ARNt aktibatuak (aminoazil-ARNt)
• Erribosomak: zitosolean aske edo EEB lotuta. Hiru gune dituzte:
  • A lokusa: aminoazil-ARNt berria sartzeko lekua
  • P lokusa: sortzen den peptidoa gordetzeko lekua
• ARN mezularia: proteina bakoitzeko desberdin bat. 5'-3' zentzuan irakurtzen da.
• Faktore proteikoak:
  • Hasierakoak
  • Elongaziokoak
  • Amaierakoak

Aurrefasea: Aminoazidoen Aktibazioa

Aminoazidoa ARNt-ri lotzen zaio bere 3' muturrean dagoen CCA kodoiari. Aminoazil-ARNt sintetasa entzimak erreakzioa katalizatzen du, ATP baten gastuarekin. Aminoazido-ARNt konplexuari transferentzia-konplexua deritzo.

Itzulpenaren Faseak

Proteinen Sintesiaren Hasiera

Hasierako bi seinale behar dira: AUG hasiera kodona eta ARNm-ko txanoa. Itzulpena, txanotik hurbilen dagoen AUG kodonetik hasten da. Ondorioz, proteinen lehen aminoazidoa Metionina (Met) izan ohi da, itzulpenaren amaieran askotan ezabatzen dena.

Txanoaren hidrolisiaz lortzen den energiarekin, ARNm-a erribosomaren azpiunitate txikira lotzen da. Ondoren, erribosomaren azpiunitate handia akoplatzen da, hasierako konplexua eratuz.

Elongazioa

Bigarren eta hurrengo aminoazidoen gehiketa gertatzen den fasea da. Hiru fasetan banatzen da:

1. 1. FASEA: P lekua ARNt-Met-ek okupatzen du eta A lekua hurrengo ARNt-rako hutsik dago. A lekuan aminoazil-ARNt berria sartzen da.
2. 2. FASEA: P lekuan dagoen Met eta ARNt-ren arteko lotura apurtzen da. Peptidil transferasa entzimak bi aminoazidoen arteko lotura peptidikoa katalizatzen du. Ondorioz, A lekuan dipeptidoa dago.
3. 3. FASEA: Erribosoma hiru nukleotidoz desplazatzen da 5'-3' norabidean. P lekuko ARNt-a askatzen da, dipeptidil-ARNt A lekutik P lekura desplazatzen da eta A lekuan aminoazil-ARNt berria sartzen da.

Prozesuan energia gastua dago eta elongazio-faktoreek parte hartzen dute.

Sintesiaren Amaiera

A lekura amaiera kodoi bat (UAA, UAG edo UGA) heltzean, amaiera faktore proteikoa A lekuan lotzen da. Peptidoaren eta ARNt-aren arteko lotura hidrolisatzen da eta proteina katea askatzen da. Erribosomaren azpiunitateak banatzen dira.

ARNm oso luzea bada, erribosoma bat baino gehiago ari da itzulpena egiten aldi berean (polierribosoma).