Proteinen Egitura, Funtzioak eta Propietateak: Gida Osoa

Proteinen Propietateak

Aminoazidoen Izaeraren Arabaera

Jokabide Kimikoa eta Disolbagarritasuna: Proteinek, aminoazidoak bezala, azido eta base gisa joka dezakete, eta, ondorioz, pH-aren aldaketak indargabetu ditzakete. Disolbagarritasuna konformazioaren araberakoa da, eta masa molekular handia dutenez, dispertsio koloidalak eratzen dituzte.

Espezifikotasuna: Izaki bizidunen proteinen propietateak desberdinak dira espezie bakoitzean, eta espezie beraren barruan ere, zenbait kasutan, aldatu egiten dira indibiduo batetik bestera. Propietate hori da transfusioetan eta transplanteetan gertatzen diren ukapenen eragilea. Proteina batzuek, proteina homologo deiturikoek, funtzio bera betetzen dute hainbat espezietan.

Desnaturalizazioa: Prozesu honen bidez, proteinak bere egitura espazial normala galtzen du, eta, ondorioz, propietateak galdu eta bere jarduera biologikoa betetzeari uzten dio.

Proteinen Funtzioak

• Egitura Funtzioa: Proteinek egitura garrantzitsuetan parte hartzen dute, bai zelula-egituretan (adibidez, glukoproteinak, histonak, tubulina eta aktina), bai organikoetan (kolagenoa, elastina eta keratina).
• Erreserba Funtzioa: Proteina batzuek aminoazidoak gordetzen dituzte, enbrioiaren garapenean elikagai gisa erabiltzeko (adibidez, oboalbumina eta kaseina).
• Funtzio Homeostatikoa: Barne-ingurunearen baldintzak egonkor mantentzen laguntzen dute. Oreka osmotikoan parte hartzen dute (proteina batzuk).
• Garraio Funtzioa: Proteina batzuek molekula espezifikoak garraiatzen dituzte organismoaren barruan (adibidez, pameasak eta bonbak, zitokromoak, hemoglobina eta hemozianina, mioglobina, lipoproteinak eta seroalbuminak).
• Defentsa eta Babes Funtzioa: Substantzia arrotzen aurkako defentsa eta babesa ematen diote organismoari (adibidez, immunoglobulinak, tronbina eta fibrinogenoa, eta muzinak).
• Funtzio Hormonala: Prozesu fisiologiko garrantzitsuak erregulatzen dituzte (adibidez, intsulina, glukagona eta somatotropina).
• Funtzio Uzkurkorra: Organismoei lekualdatzeko edo forma aldatzeko gaitasuna ematen diete (adibidez, aktina, miosina eta dineina).
• Funtzio Katalizatzailea: Organismoko erreakzio kimikoak erraztu eta azkartzen dituzte, eta erreakzioetarako beharrezkoa den energia kantitatea murrizten dute (entzima gisa).