Politika eta Zuzenbide Kontzeptu Garrantzitsuak

Historia2,83 KB

  • Etika: Moralaz arduratzen den filosofiaren adarra da.
  • Politika: Bizitza publikoaren antolakuntzan esku hartzen duten elementu multzoa da.
  • Botere Politikoa: Herrialde batek duen boterea da.
  • Legitimitatea: Legeekin bat datorren justifikazioari egiten dio aipamen, hizkera arruntean.
  • Botere Absolutua: Ez dago botere zatiketarik eta boterea pertsona bati dagokio modu absolutuan. Herritarrek ez dute eskubiderik.
  • Botere Demokratikoa: Herritarrek beren borondatez ordezkariak aukeratzen dituzte. Botere banaketa egiten da.
  • Demokrazia: Gobernu sistema honetan herriak subiranotasuna erabiltzen du ordezkarien bidez.
  • Estatua: Gizarte bat zuzentzen duten arauak ezarri edo inposatzeko ahalmena duten erakunde multzoa da.
  • Autonomia Erkidegoa: Espainiako antolamendu konstituzionalaren barnean dagoen lurralde entitatea.
  • Aldundia: Probintzia bateko administrazioa da.
  • Parlamentua: Beste parlamentu autonomikoek dituzten zeregin berberak ditu, nahiz eta egitura bestelakoa izan.
  • Udala: Tokiko oinarrizko erakundea da, herritarrak hurbiltzen dituen herri administrazioa.
  • Epailea: Botere judiziala aurrera eramateko arduraduna da.
  • Arartekoa: Euskal Autonomia Erkidegoko herriaren defendatzailea den erakunde independente eta burujabea da, eta giza eskubideen defentsa du zeregin nagusia.
  • Europako Parlamentua: Boto zuzenen bidez Europar Batasunean hautatzen den erakunde bakarra da.
  • Sufragio Unibertsala: Adinez nagusiak diren gizon-emakume guztiei onartzen zaien botoa emateko eskubidea da.
  • Aniztasun Politikoa: Alderdi bat baino gehiago egotea eta beren ideiak azaltzeko askatasuna izatea.
  • Estatu Konstituzionala: Estatuaren oinarrizko antolamendu eta gobernu arauak biltzen dituen konstituzioa edukitzea.
  • Botereen arteko banaketa:

    • Botere Legegilea:

      Legeak egiten ditu eta botere betearazlea kontrolatzen du, legegintzako boterea.
    • Botere Betearazlea:

      Legeak aplikatzen ditu eta administrazioa zuzentzen du.
    • Botere Judiziala:

      Legeak betetzen direla eta horiek konstituzionalak direla zaintzen du, epaitegien bidez.
  • Herritarren Partaidetza: Herritarrek boto eskubidea izatea da.
  • Hauteskundeetarako Zerrendak: Hautagaiak aurkezten dituzten zerrendak.
  • Gehiengo Sinplea: Hauteskundeetan erabiltzen den formula, sistema horren arabera, eserlekuak botoen ordenaren arabera banatzen dira.

Deskargatu

PDF Word HTML