Zer ezartzen zuen 1967ko Lege Organikoak?

Espainia erregerik gabeko erresuma zela eta subiranotasun nazionala banaezina zela aldarrikatzen zuen. Estatuburuak legeak onesten zituen eta hiru ejerzitoen buruzagitza zuen.

Zer izan zen Baionako Ituna?

1945eko martxoaren 31n alderdi politiko anitzek sinatutako akordioa zen. Diktadura amaitzeko eta demokrazia berrezartzeko helburua zuen.

Frankismoaren azken urteetako dokumentuak: 1967ko Lege Organikoa, Baionako Ituna eta Añoveros gotzainaren hitzaldia

Laburpena

Dokumentu honek frankismoaren azken urteetako hiru testu historiko biltzen ditu: 1967ko Estatuaren Lege Organikoa, 1945eko Baionako Ituna eta 1974an Antonio Añoveros Bilboko gotzainak irakurritako hitzaldia. Ikasleek erregimenaren egitura politikoa, oposizioaren akordioak eta Elizaren jarrera ulertuko dituzte. Testuak laburrak dira eta zati batzuk nahasiak dauden arren, gako historikoak ematen dituzte.

Funtsezko puntuak

1967ko Lege Organikoak Espainia erregerik gabeko erresuma gisa definitzen zuen eta Estatuburuari hiru ejerzitoen buruzagitza ematen zion.
1973an Carrero Blanco izendatu zuten Gobernuburu, eta hura ETAk erail ondoren 1974an Arias Navarro izendatu zuten.
1945eko Baionako Itunak oposizio politiko anitzek diktadura amaitzeko eta demokrazia berrezartzeko egindako akordioa adierazten du.
Baionako Itunaren 5. puntuak Don Joanen monarkia konstituzionalaren aldeko asmoa jasotzen du.
Baionako Itunaren 3. puntuak Euskal Herriak independentzia lortzeko kontsulta eskatzen du.
1974ko Añoveros gotzainaren hitzaldiak Euskal Herriko errepresioa salatu eta Elizari erregimenaren aurka jartzeko eskatu zion.

Frogatu zeure burua

Testua: Estatuaren Lege Organikoa (1967)

Natura: Historikoa, azalpen-argudiozkoa, juridikoa. 1967ko urtarrilaren 11n BOEn argitaratua, publikoa eta hedapen nazionalekoa.

Eduki nagusia: Frankismoaren luzapena bilatzen duen legea, bi erakunde nagusiren sorreraren bidez: Estatuaren Buruzagitza eta Gobernuburutza, biak Mugimendu Nazionalaren barnean.

Egitura eta botereak

Espainia erregerik gabeko erresuma da.
Subiranotasun nazionala eta banaezina aldarrikatzen da.
Estatuburua: Subiranotasun nazionalaren pertsonifikazioa da; legeak plazaratu eta onesten ditu, hiru ejerzitoetako buruzagitza du (jeneralisimoa), justizia banatzen du, indultu-eskubidea du eta kanpo-harremanak kontrolatzen ditu.
Gobernuburua: 1973an Carrero Blanco izendatu zuten, eta hau erail ondoren, 1974an Arias Navarro.

Joan Karlos printzea monarkia berrezartzeko aukeratu zuten (bere aita baztertuz, liberalismoaren aldekoa zelako). Francoren ondoren, Joan Karlos I.a Estatuburu eta Carrero Blanco (geroago Arias Navarro) Gobernuburu izatea aurreikusi zen.

Aurrekariak: Erregimena finkatzea eta ekonomia-erreforma (Opus Dei).
Gertakariak: Lege Organikoa eta aldaketak gizartean.
Ondorioak: Frankismoaren agonia.

Testua: Baionako Ituna (1945)

Natura: Historikoa, azalpen-argudiozkoa, politikoa. 1945eko martxoaren 31n egina, alderdi politiko anitzek sinatua, publikoa, nazioarteko hedapenekoa eta kolektiboa.

Helburua: Oposizioko alderdi eta sindikatuen akordioa diktadurarekin bukatzeko eta demokrazia berrezartzeko, aurreko tirabirak konponduz.

Puntu nagusiak

5. puntua: Lausanako manifestuan (1945eko martxoa), Don Joanek (Joan Karlos I.aren aita) monarkia konstituzional bat eratzeko asmoa agertu zuen, frankismoa ordezkatuz.
3. puntua: Euskal Herriak independentzia lortzeko kontsulta egiteko eskaera.

Testua: Antonio Añoveros (1974)

Natura: Historikoa, azalpen-argudiozkoa, politikoa. 1974ko otsailaren 24an irakurria. Egilea: Antonio Añoveros, Bilboko gotzaina. Publikoa eta eskualdeko hedapenekoa.

Eduki nagusia: Euskal Herriak bizi duen erregimenaren errepresioa salatzea eta, aldi berean, Elizari bere papera aldatzeko eta erregimenaren aurka jartzeko eskatzea.