Ondasunen Prezioak eta Merkatuaren Inbestigazioa
1. Ariketa
A) ¿Por qué sube el precio del aceite?
- Produktuaren ekoizpena behera joan da, orduan kantitate gutxiago ekoizten da, horregatik prezioa igotzen da.
B) Grafikoa
C) Oreka puntua
- Eskariaren eta eskaintzaren kurba bat egiten duen puntua da, erosleak eta saltzaileak ados jartzen dira prezioan eta kantitatean.
D) Eskariaren faktoreak
1- Ondasunaren prezioa.
2- Lotutako ondasunen prezioa: Ondasun osagarriak eta Ordezko ondasunak.
3- Errenta erabilgarria: Behe mailako ondasunak, Ondasun arruntak eta Luxezko ondasunak.
4- Kontsumitzailearen lehentasunak.
E) Esan zein den ondasun osagarria eta zein ordezko ondasuna eta zergatik
- Ondasun osagarria: Aceite de oliva: Ezin da bat kontsumitu bestea kontsumitu gabe.
- Ordezko ondasuna: Aceite de orujo: Produktu bat kontsumitzeari uztea, behar berdina asetzen duen beste bat kontsumitzeko.
F) Eskaintzaren faktoreak
1-Ekoizpen kostua: Kostuak gora egiten badute, etekina txikitu eta enpresek eskaintza murriztu.
2-Enpresaren helburuak: Enpresa asko salduko duela uzte badu, salduko den kopurua gora eta gutxi saldu orduan kopurua behera.
G) Esan zein den: Behe mailakoa, arrunta edo luxezko ondasuna
- Arrunta da: Errenta gehiago jasotzean, produktuen eskaera igotzen da.
H) Elastikotasuna
- Ondasun baten prezioa aldatzean, eskatutako ondasunen kantitatea zenbat aldatzen den neurtzen du.
2. Ariketa
A) Zein da: Lehia monopolista, oligopolioa edo monopolioa
- Lehia monopolista da: Enpresa asko antzeko produktuak eskatzen dituzte eta enpresa desberdinak dituzte. Eragina dute prezioan.
B) Lehia perfektuaren ezaugarriak
1- Enpresa asko: Ekoizle eta enpresa asko etekinak daudenean sartzen dira merkatuan.
2- Produktu desberdintzerik gabeko merkatua: Produktu berdina denda desberdinan.
3- Prezioaren gardentasuna: Erosleak eta saltzaileak prezioaren informazio guztia dute.
4- Sartzeko eta irteteko askatasuna: Nahi dutenean sartu eta joan.
C) Zergatik egin dute merkatuaren inbestigazioa?
- Kartelen erruz, legez kanpokoak direlako eta merkatu librea ez dagoelako.
D) Kartelak
- Enpresen elkarketak informalak dira, merkatuko lehiakideak gutxitzeko edo paretik kentzeko sortutakoak, enpresa bakoitza independentziari eusten dio.