Nekazaritza tradizionala eta modernoa: teknikak, lugorra eta ureztapena
Laburpena
Testuak nekazaritza tradizionalaren ezaugarriak alderatzen ditu gaur egungo nekazaritza produktibistarekin. Espezializazioa, teknika modernoak, nekazaritza intentsiboa, lugorra eta ureztapena azaltzen ditu, bai eta Euskal Herriko nekazaritzaren bilakaera ere.
Funtsezko puntuak
- Nekazaritza tradizionalean polilaborantza, teknika atzeratuak eta laborantza-sistema estentsiboa nagusitzen dira, eta ekoizpena urria da.
- Gaur egungo nekazaritza produktibista da: espezializatua, teknifikatua eta intentsiboa, merkaturako ekoizpen ugariarekin.
- Makina berrien erabilera 1960. urte inguruan gora egin zuen, baina ustiategi txikiek kolektibo erabilera gomendatzen dute kooperatiben bidez.
- Lugorrak lurraren emankortasuna berreskuratzen du atseden hartuz, baina nekazaritza-ekoizpena murrizten du.
- Ureztapen intentsiboak frutak eta barazkiak landatzeko erabiltzen dira; ureztapen estentsiboak labore industrialak eta bazka-laboreak.
- Azalera ureztatua izugarri hazi da, nahiz eta banaketan alde handiak egon.
Nekazaritza Jarduera
Egitura
Nekazaritza tradizionalaren ezaugarriak:
- Polilaborantza
- Teknika atzeratuak
- Laborantza-sistema estentsiboa
Ondorioz:
- Ekoizpen urria
- Autokontsumorako erabilia
Gaur egungo nekazaritza:
- Ustiategi produktibistiak
- Espezializazioa
- Teknifikazioa
- Intentsifikazioa
- Ekoizpen ugaria merkatuan saltzeko
Espezializazioa:
Nekazaritzan, espezializaziorako joera dago, eskualde bakoitzean, ongien ekoizten diren produktuetan.
Teknika modernoak:
- Makina berrien erabilera gora egin zuen 1960. urte inguruan. Makina asko zaharkituta daude eta gutxi erabiliak, ustiategi gehienak txikiak direlako. Beraz, makinen erabilera kolektiboa egitea, kooperatiben edo zerbitzu-enpresen bitartez gomendagarria da.
- Pestizida eta ongarri kimikoen kontsumoak gora egin du duela gutxi. Azken urtetan, kontsumo hori egonkortu egin da, ingurumen-arrazoiengatik eta ongarri organikoen sustapenagatik.
- Hazi hautatuak eta labore transgenikoak. Produktuak zenbait propietatez hornitzeko eta haien errendimenduak areagotzeko erabiltzen dira.
- Naturako baldintzak gainditzeko teknikak. Laborantza behartuan, klima aldatzen da: mikroklima bero eta hezeak sortu egiten dira plastikozko egiturak erabiliz. Hauek iraunkorrak dira. Lurzorua ere aldatu egiten da honen ondorioz; hareaztatzearen bidez, lurra prestatzen da.
Nekazaritza intentsiboaren garrantzia:
Nekazaritza intentsiboaren garrantzia areagotu egin da, lehorreko laborantza lugorriak behera egin duelako eta nekazaritza ureztatua hedatu delako. NPBren helburua estentsifikazioa areagotzea da.
Lugorria:
Lurrari atseden hartzen uzten zaio denboraldi batean, lurzoruaren emankortasuna berreskuratzeko. Lugorraren abantaila nagusia, lurraren atseden naturala errespetatzen duela da, baina badu arazo bat ere; nekazaritza-ekoizpena murrizten dela.
Ureztapena:
Prezipitazioetan eroritako urez gain, ur gehigarria botatzen zaie laboreei.
- Ureztapen intentsiboetan, zenbait uzta lortzen dira. Teknika honekin frutak eta barazkiak landatzen dira.
- Ureztapen estentsiboetan, uzta bakarra lortzen da. Hemen, labore industrialak eta bazka-laboreak landatzen dira.
Azalera ureztatuak izugarri egin zuen gora. Banaketan alde handiak egon ziren.
Deskargatu
PDF Word HTMLOhiko galderak
Zein dira nekazaritza tradizionalaren ezaugarri nagusiak?
Polilaborantza, teknika atzeratuak eta laborantza-sistema estentsiboa dira. Ondorioz, ekoizpena urria da eta autokontsumorako erabiltzen da.
Zer da lugorra?
Lurrari denboraldi batez atseden hartzen uzten zaion praktika da, lurzoruaren emankortasuna berreskuratzeko. Lugorrak lurraren atseden naturala errespetatzen du, baina ekoizpena murrizten du.
Zein da ureztapen intentsiboaren eta estentsiboaren arteko aldea?
Ureztapen intentsiboan uzta ugari lortzen da eta frutak eta barazkiak landatzen dira. Ureztapen estentsiboan uzta bakarra lortzen da, labore industrialak eta bazka-laboreak landatuz.
Frogatu zeure burua
Berrikuspen-txartelak
Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.
Testa
AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.