Mugimendu Modernoa eta Nazioarteko Estiloa: Mies eta Le Corbusier

Mugimendu Modernoa Bigarren Mundu Gerraren Aurretik eta Nazioarteko Estiloa Gerra Ostean

Bigarren Mundu Gerra baino lehen, Mugimendu Modernoa sortzen ari zen. Mugimendu honen bultzatzaile garrantzitsuenetakoa Mies van der Rohe izan zen. Gerra ostean, aldiz, Nazioarteko Estiloa sortzen hasi zen, eta hemen Le Corbusier arkitektoa aurkitzen dugu. Bi arkitekto hauek arkitekturaren lau maisuetako partetzat hartzen dira, XX. mendeko arkitekto garrantzitsuenetakoak bihurturik.

Mies van der Rohe: Gerra Aurreko Modernitatea

Hastapenak eta Eraginak

Mies van der Rohe Akisgranen, bere sorterrian, familiako enpresan hasi zen lanean eta, geroago, Berlinera joan zen arkitektura ikastera. Bertan, Peter Behrensen estudioan lan egin zuen. Haren eraginpean, eraikuntza-teknika aurreratuetan eta Prusiako klasizismoan oinarritutako arkitektura garatu zuen. Errusiar konstruktibismoa eta De Stijl talde holandarraren estetika ere gustuko zituen.

Garai hartan proiektu berritzaileak egiten hasi zen, altzairua eta beira erabiliz; era berean, Schinkel arkitekto klasikoarengandik zenbait ideia mailegatu zituen. Behrensen lantegian Walter Gropius ere ezagutu zuen. Berlinen lan egin zuen Bigarren Mundu Gerra iritsi zen arte.

Filosofia eta Estiloa: "Gutxiago Gehiago Da"

Mies Ameriketako Estatu Batuetara erbesteratu zen nazismoaren gorakadaren ondorioz, eta Chicagon kokatu zen, Teknologia Institutuko Arkitektura Sailean lan eginez, unibertsitateko campusa berrantolatzearen truke. Bere lanik esanguratsuenak han egin zituen.

Less is more (Gutxiago gehiago da) eta God is in the details (Jainkoa xehetasunetan dago) esaldiengatik da ezaguna. Mies espazio neutroak eta kontenplaziozkoak sortzen saiatu zen, materialen eta egituraren egiazkotasuna erabiliz. Bere azken lanak arkitektura unibertsal eta sinplifikatu baten bilaketari eskainitako bizitzaren emaitza dira.

Adibide Esanguratsua: Hiru Patiodun Etxea

Bere lan esanguratsuetako bat Hiru Patiodun Etxea da. Partzela adreilu bistako harresi batez inguratuta dago, eta T formako etxe bat kokatzen da partzelan, hiru patio sortuz. Harresiko atetik igaro bezain laster, 20 metroko luzerako ibilbide bat aurkitzen dugu, etxeko sarreraraino eramaten gaituena, eta pasabidearen alboan patio handiena dago. Beste bi patioak txikiagoak dira: bata gune sozialari dagokio eta bestea logelari edo gune pribatuari.

Sabaiak horizontaltasuna ematen dio etxeari, egitura osatzen duten eta geometrikoki kokatutako metalezko zutabeen gainean eusten baita. Zorua 1x1 metroko modulazio batez osatuta dago partzela osoan, kanpoaldearen eta barnealdearen arteko erlazioa sortuz. Barneko itxiturak oihal gisa funtzionatzen dute, De Stijl estiloaren antzera. Dekorazio klasikoa (eskultura eta pintura) obran integratuta dago, eta eraikuntza-material merkeak erabiltzen ditu.

Le Corbusier: Gerra Osteko Nazioarteko Estiloa

Arkitekto Polifazetikoa eta Bidaiak

Bigarren Mundu Gerraren ondoren Nazioarteko Estiloa sortu zen, eta haren bultzatzaile nagusia Le Corbusier izan zen. Berpizkundeko gizakiaren prototipoa da, garaiko Michelangeloren antzekoa. Denetarik egin zuen, eta bere lanetan bi joera desberdin aurki daitezke, batzuetan bateratu egiten direnak. Bere burua ingeniari gisa ikusten zuen, naturaren ingeniari gisa, eta bi alderdi landu zituen:

• Alderdi zientifikoa: zorrotza, arautua.
• Alderdi arbitrarioa: sentimenduek eragindakoa, ederra/itsusia, akatsak dituena.

Le Corbusierrek bi bidaia garrantzitsu egin zituen. Lehenengoan, Vienan egon zen bitartean, Hoffmann eta Sezession mugimendua ezagutu zituen, eta arkitektura-estilo horiek bereganatu zituen. Parisen, berriz, Perreten bulegoan lan egin zuen; hormigoi armatuaren aitzindaria zen hark material horren garrantzia irakatsi zion.

Geroago, bigarren bidaian, arkitektura klasikoa ezagutu zuen. Bidaia horretan, bidearen eta arkitekturaren arteko erlazio zuzena ulertu zuen, eta hortik bere arrapalaren teoria ondorioztatu zuen.

Arkitekturaren Bost Puntuak eta Modulor Sistema

Bidai horien ondoren, bere proiektuetan eragina izango zuten arkitekturaren bost puntuak ezarri zituen:

• Pilotisen erabilera, oinplano librea lortzeko.
• Sabai lauak.
• Terraza-lorategia.
• Leiho horizontal jarraituak.
• Fatxada librea.

Bigarren Mundu Gerraren ondorioz, Frantziako Estatuaren hegoaldera joan zen margotzera eta idaztera; proiektatzeko aukerak gutxitu zitzaizkionez, bere teoria lantzen hasi zen eta gaur egun Modulor izenez ezagutzen dugun neurri-sistema asmatu zuen. Modulor sistema giza gorputzaren neurrietan oinarrituta dago, eta, horri esker, eraikinen proportzioak giza proportzioekin bateratzea lortu zuen.

L'Esprit Nouveau eta Pabiloia

Pinturaren gaia lantzen zuen L'Esprit Nouveau aldizkaria sortu zuen, Frantziako arte-aldizkari garrantzitsua. Hainbat gai jorratzen zituzten, purismoa ardatz hartuta. Le Corbusierrek aldizkariarentzat bere izena zeraman pabiloi bat diseinatu zuen Parisko Nazioarteko Erakusketarako.

Pabiloia Le Corbusierrentzat arkitekturari buruzko ideiak modu probokatzailean adierazteko aukera izan zen. Garai hartan Art Nouveau arte apaingarri gisa ikusten zen; ondorioz, ideia horiek guztiak azaltzea ezohikoa izan zen, eta proiektuak kontrako erreakzioak sortu zituen.

Pabiloiak espazio bizigarrien forma berri bat erakusten zuen, dekorazioaren sinbolo guztiak ezabatuz. Arkitektura uneoro presente dagoela adierazi nahi zuen. Hormigoi armatuak eta altzairuak arkitekturari eskaintzen dizkioten aukerak erakutsi zituen, industrializazioaren elementuekin artea egin zitekeela frogatuz.

Bi Maisuen Konparaketa eta Ondarea

Le Corbusierrentzat, Miesentzat bezala, pribatutasuna garrantzi handiko gaia zen. Eraikineko elementuak modu burutsuan sintetizatzen zituen. Miesek, aldiz, publikoaren eta pribatuaren arteko mugak ezabatzea bilatzen zuen, modulazio bera erabiliz. Le Corbusierrek ere etxea patio-lorategi baten inguruan kokatzen zuen, horrela natura bereganatuz. Bi maisu hauentzat natura arkitektura sortzeko elementu bat baitzen.

Argi dago bi arkitekto hauen eragina izugarria izan dela. Gaur egungo arkitekturak Miesen arkitekturaren sinpletasuna baina garrantzia ulertu du: espazio hutsa, garbia. Eskalaren proportzioak, proportzio klasikoak jarraituz, eta material zehatzen erabilera kontuan hartzen dira. Le Corbusierren arkitekturaren bost puntuak ere gaur egun jarraitzen dira; eraikin mota askotan ikus daitezke kontzeptu horiek. Arkitektura arina, dinamikoa eta industrializatua gaur egungo arkitekturaren deskribapena izan liteke gaur egun ere.

" } paur egun ere.