Metabolismoa: Katabolismoa, Anabolismoa eta Arnasketa Zelularra

Metabolismoa: Bi Prozesu Nagusiak

Metabolismoak bi prozesu mota nagusi hartzen ditu bere baitan:

• Katabolismoa: Narriadura-prozesuak.
• Anabolismoa: Sintesi prozesuak.

Prozesu katabolikoak eta anabolikoak ez dira aldi berean gertatzen, ezta zelulako leku berean ere. Hala ere, egokituak daude elkarren artean. Energiaren transferentziak bitartekari metabolikoen bidez egiten dira, batez ere elektroiak garraiatzen dituzten koentzimak eta ATP molekulak erabiliz.

Metabolismoaren erreakzioak oxidazio-erredukzio prozesuak dira, edo erredox prozesuak.

Katabolismoa: Narriadura eta Energia Askapena

Metabolismoaren narriadura-fasea da katabolismoa. Bertan, molekula organikoak eta erreduzituak narriatu egiten dira, produktu bakunago eta oxidatuago bihurtuz. Hauek dira katabolismoaren ezaugarriak:

• Prozesu exergonikoak dira, hau da, energia askatzen dute.
• Askatutako energiaren zati handiena ATP molekulak sintetizatzeko erabiltzen da, ADP eta Pi molekulak oinarri hartuta.
• Molekula organikoen oxidazioa eragiten dute.
• Bide konbergenteak dira: konposatu kopuru handitik abiatuta, produktu gutxi lortzen da.

Anabolismoa: Sintesia eta Energia Beharra

Metabolismoaren sintesi-fasea da anabolismoa. Bertan, molekula bakunak eta oxidatuak erabiliz, molekula konplexuagoak eta erreduzituak sortzen dira. Anabolismoaren ezaugarriak:

• Prozesu endergonikoak dira, hau da, energia behar dute.
• Energia ATP molekularen hidrolisitik dator, ADP eta Pi sortuz.
• Molekulen erredukzioa eragiten dute, NADPH molekulak emandako elektroiak eta protoiak erabiliz.
• Bide dibergenteak dira: kopuru txikiko molekuletatik abiatuta, produktu kantitate handia sortzen da.

Arnasketa Zelularra: Energiaren Ekoizpena

Arnasketa zelularra prozesu konplexua da, energia (ATP) ekoizteko erabiltzen dena. Bi etapa nagusi ditu:

1. Pirubikotik Acetil-CoA-rako Deskarboxilazio Oxidatzailea

Glukolisian lortutako bi pirubato molekulak mitokondrioan sartzen dira eta Acetil-CoA bihurtzen dira. Prozesu honetan:

• NADH molekulak sortzen dira.
• CO2 askatzen da hondakin-produktu gisa.

2. Krebs Zikloa

Matrize mitokondrialean kokatutako bide metaboliko zikloa da. Bertan:

• Acetil-CoA-ren azido azetikoa CO2ra oxidatzen da.
• Elektroiak eta H+ askatzen dira, baita energia ere.

3. Elektroien Garraio Katea eta Fosforilazio Oxidatiboa

Glukosaren oxidazioan sortutako elektroiak eta H+ (NADH eta FADH molekulek garraiatuak) barneko mintz mitokondrialean dagoen elektroien garraio katea batera transferitzen dira. Bertan:

• Elektroiak oxigenoraino garraiatzen dira, eta oxigenoa ur molekulak sortzeko erreduzitzen da (H2O).
• Elektroien garraioan askatzen den energia ATP sintetizatzeko erabiltzen da, ADP eta Pi molekulak oinarri hartuta.