Erribosomak: definizioa, kokapena, egitura eta funtzioak

Laburpena

Dokumentu honek erribosomak zer diren azaltzen du: zelulako partikula azpizelular mintzik gabeak, mikroskopio elektronikoarekin bakarrik ikusgarriak. Zelulan non egon daitezkeen, zein motatakoak diren (prokariotoak eta eukariotoak), zein osagaiz osatuta dauden eta proteinen sintesian duten funtzioa ikasiko du irakurleak.

Funtsezko puntuak

Erribosomak mintzik gabeko partikula azpizelularrak dira, aletxo esferikoen formakoak.
Zelula gehienetan daude, espermatozoideetan izan ezik; globulu gorrietan oso urriak dira.
Prokariotoen erribosomak 70 S-koak dira (azpiunitateak 50 S eta 30 S); eukarioten erribosomak 80 S-koak (60 S eta 40 S).
Bi azpiunitate dituzte, proteinez eta ARN erribosomikoz osatuak, eta ARNm irakurri behar duten unean baino ez dira elkartzen.
Erribosomek %80 ur dute eta proteinen sintesia egiten dute.
Ahalmen bat ARN kate batean 5 eta 40 erribosoma bitartean itzultzen dutenean polisoma edo polirribosoma osatzen da.

Frogatu zeure burua

Definizioa

Mintzik gabeko partikula azpizelularrak dira, aletxo esferikoen formakoak, mikroskopio elektronikoarekin baino ezin dira ikusi.

Kokapena Zelulan

Erribosomak zelula guztietan egon daitezke, espermatozoideetan izan ezik. Hala ere, globulu gorrietan oso urriak dira.

Modu desberdinetan egon daitezke erribosomak:

Aske, zitosolean (isolatuta edo polisoma edo polirribosoma izeneko taldeetan).
Sare endoplasmatiko zimurreko mintzaren kanpoaldera atxikita.
Kanpoko mintz nuklearreko alde zitoplasmikora atxikita.
Aske, mitokondrien matrizean eta kloroplastoen estroman.

Erribosoma Motak

Bi mota daude:

Erribosoma prokariotoak: 70 S-ko sedimentazio-koefizientea dute. Azpiunitate handiak 50 S-ko koefizientea dauka, eta txikiak, 30 S-koa.
Erribosoma eukariotoak: 80 S-ko sedimentazio-koefizientea dute. Azpiunitate handiak 60 S-ko koefizientea dauka, eta txikiak 40 S-koa. Mitokondrietako eta kloroplastoetako erribosomek prokariotikoen antzeko tamaina dute.

S unitatea (Svedberg)

S unitatea: Ultrazentrifugazioaren eraginpean (abiadura handiko zentrifugazioa) dagoen osagai zelular bat sedimentatzeko abiadura adierazten duen neurria da. Svedberg (S)-tan neurtzen da.

Egitura eta Ultraegitura

Erribosoma prokariotikoek eta eukariotikoek antzeko egitura dute. Euren proteinekin eta ARNarekin osaturiko bi azpiunitate dituzte (bata handia eta bestea txikia); horiek zitosolean bananduta daude, eta erribosomak ARNm-a irakurri behar duenean baino ez dira batzen.

Osagaiak

Erribosomak honako hauekin daude osatuta:

Proteina erribosomikoekin.
ARN erribosomikoarekin.
Ur kantitate handiarekin (%80).

Funtzio Nagusiak

Proteinaren sintesia erribosometan gertatzen da, bai zelula prokariotoetan eta bai eukariotoetan.

Proteinen sintesirako, azpiunitate handi bat eta txiki bat lotu behar dira. Proteinen sorkuntza amaitu ondoren, bi azpiunitateak banandu egiten dira.

ARN kate bat zenbait erribosomek (5etik 40ra bitartean) itzultzen dute, eta horrek polisoma edo polirribosoma eratzen du.

Ohiko galderak

Zer dira erribosomak?

Mintzik gabeko partikula azpizelularrak dira, aletxo esferikoen formakoak. Mikroskopio elektronikoarekin baino ezin dira ikusi.

Zein da erribosomen funtzio nagusia?

Proteinen sintesia egitea da erribosomen funtzio nagusia, bai zelula prokariotoetan eta bai eukariotoetan.

Non daude erribosomak zelulan?

Zitosolean askeak egon daitezke, sare endoplasmatiko zimurreko mintzari atxikita, kanpoko mintz nuklearraren alde zitoplasmikoan atxikita, edo mitokondrioen matrizean eta kloroplastoen estroman.