Hasiera / Apunteak / Ekonomia /

Eskaria, eskaintza eta merkatu egiturak: lehia perfektua, monopolioa eta oligopolioa

Ekonomia-n eguneratua2,98 KB

Laburpena

Dokumentuak eskaria eta eskaintzaren funtsezko faktoreak azaltzen ditu, bai eta merkatu motak ere: lehia perfektua, monopolioa eta oligopolioa. Lehia perfektuaren ezaugarriak eta bilakaera, monopolioaren jatorria eta oligopolioaren funtzionamendua jorratzen ditu. Ikasleek kurben mugimenduak eta merkatu egitura bakoitzaren ezaugarriak ulertuko dituzte.

Funtsezko puntuak

  • Eskariaren kantitatea behera egiten da ordezko ondasunen prezioa jaisten denean, ondasun osagarrien prezioa igotzen denean edo errenta erabilgarria jaisten denean.
  • Eskaintzaren kurba eskuinerantz mugitzen da eskainitako kantitateak igotzen direnean, eta ezkerrerantz behera egiten dutenean.
  • Lehia perfektuan ondasun homogeneoak saltzen dira, enpresek ez dute prezioan eraginik eta inbertsio txikiak egin behar dira.
  • Monopolioan enpresa bakar batek ekoizten du; jatorria baliabideen esklusibitatea, lege eskubideak, monopolio naturala edo kostu abantailak izan daitezke.
  • Oligopolioan enpresa gutxi batzuek ekoizten dute eta prezioan eragina dute; kolusioa ilegala da.
  • Oligopolioaren koluziorik gabeko estrategien artean daude merkataritza politika, prezio-gerrak eta prezioaren lidergoa.

Frogatu zeure burua

Eskaria eta Eskaintza: Funtsezko Faktoreak

Eskatutako kantitateak behera egitean

  • Ordezko ondasunen prezioa behera.
  • Ondasun osagarrien prezioak gora.
  • Errenta erabilgarriak behera.
  • Moda aldaketa.

Eskaintzan eragiten duten faktoreak

  • Eskainitako kantitateak gora: Eskaintzaren kurba eskuinerantz mugitzen da.
  • Eskainitako kantitateak behera: Eskaintzaren kurba ezkerrerantz mugitzen da.

Merkatu Motak eta Lehia Egiturak

1. Lehia Perfektuko Merkatua

Merkatu ekonomia ideala da, non ondasun eta zerbitzuak borondatez trukatzen diren merkatuak finkatu duen prezioan. Enpresek ez dute prezioan eraginik, eta guztiak berdintasunezko baldintzetan aritzen dira lehian.

Ezaugarriak

  • Ekoizpen merkea: Egin beharreko inbertsioak txikiak dira.
  • Merkatu homogeneoa: Ekoizle batetik bestera ez dago alderik kalitatean edo diseinuan.

Bilakaera

  1. Hazkundea: Saltzaile batek ezohiko mozkinak lortzen baditu, beste batzuek imitatuko diote.
  2. Asealdia: Gehiegizko eskaintza dago, eta saltzaileak lehiatzen dira prezioak jaitsita.
  3. Geldialdia: Gehiegizko eskaintzaren ondorioz, batzuek dendak itxi behar dituzte.
  4. Egonkortzea: Geratzen diren gutxiek bezeroak berreskuratzen dituzte.

2. Lehia Inperfektuko Merkatuak

Monopolioa

Lehiarik ez dago. Enpresa bakar batek ekoizten du ondasun edo zerbitzua.

Monopolioaren Jatorria
  • Baliabideak eskuratzeko esklusibitatea: Berak bakarrik eskaini ahal du produktua.
  • Lege eskubideak izatea: Patenteak (asmakizuna patentatu) edo Administrazio emakida (sektore publikoak esklusiboa du).
  • Emandako zerbitzuaren ezaugarriak (Monopolio Naturala): Efizienteagoa da enpresa bakar batek ematen badu.
  • Kostu abantailak: Enpresa batek lehiakideek baino kostu txikiagoan ekoizten badu, merkatuan nagusituko da.

Funtzionamendua: Herrialdeek monopolioaren aurkako legeak eta Lehia Defentsarako Auzitegiak dituzte.

Oligopolioa

Enpresa gutxi batzuek ekoizten dute produktua, baina prezioan eragina dute. Adibidez: petrolioa eta telefonia.

Ezaugarriak
  • Enpresa gutxi dira.
  • Merkatua homogeneoa da: produktuek behar berdinak asetzen dituzte eta trukagarriak dira.
  • Kapital inbertsio handiak: enpresa handien esku dago soilik.
Oligopolioaren Funtzionamendua

Batzuetan lehiatu eta beste batzuetan kolusioak egiten dituzte (ilegala da).

Koluziorik Gabeko Estrategiak
  • Merkataritza Politika: Enpresek lehiakideek zer egingo duten aztertu eta horren arabera jarduten dute.
  • Prezio-gerrak.
  • Prezioaren Lidergoa: Lider den enpresak prezioa finkatzen du.

Deskargatu

PDF Word HTML

Ohiko galderak

Zer gertatzen da ordezko ondasunen prezioa jaisten denean?

Ordezko ondasunen prezioa jaisten denean, haien eskariak behera egiten du. Hori dela eta, eskariaren kantitatea jaitsi egiten da testuaren arabera.

Zein da monopolioaren jatorria?

Monopolioa baliabideen esklusibitatean, lege eskubideetan (patenteak edo administrazio emakidak), monopolio naturalean edo kostu abantailetan oinarritu daiteke.

Zer da oligopolioa?

Oligopolioa enpresa gutxi batzuek produktua ekoizten duten merkatu egitura da, eta haiek prezioan eragina dute. Adibide gisa petrolioa eta telefonia aipatzen dira.

Frogatu zeure burua

Berrikuspen-txartelak

Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.

Testa

1. Zein faktorek eragiten dute eskariaren kantitatea behera egitean?
2. Zer gertatzen da eskainitako kantitateak gora egiten duenean?
3. Zein da lehia perfektuaren ezaugarri bat?
4. Zer da monopolio naturala?
5. Zein estrategia da oligopolioan koluziorik gabe erabiltzen dena?
6. Zein da oligopolioaren ezaugarri bat?

AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.