Meiosia: Zelulen Ugalketa eta Gametoen Ekoizpena
Meiosiaren definizioa
Meiosia zelulen ugalketaren formetako bat da, gonadetan sortzen da gametoak ekoizteko. Meiosia zelula diploide batek lau zelula haploide sortzen dituen zelula-banaketa prozesu bat da.
Prozesu hau bi dibisiotan gauzatzen da: Meiosia I eta Meiosia II. Biak fase berberak dituzte: profasea, metafasea, anafasea eta telofasea.
Meiosia I
I. meiosian, zelula diploide bateko kromosomak berriz banatzen dira.
- I. Profasea: Lehen zatiketa meiotikoa prozesuaren arorik konplexuena da, eta bost azpifasetan banatzen da: leptotenoa, zigotenoa, pakitenoa, diplotenoa eta diazinesia.
- I. Metafasea: Etapa honetan, ardatzaren zuntzak osatuta daude eta kromosomak zelularen erdialdean kokatzen dira (plaka ekuatoriala).
- I. Anafasea: Kromosomak uniformeki banatzen dira. Kromosoma homologoen banaketan, bikote bakoitzarentzat, amaren kromosoma polo batera zuzentzen da eta aitarena alderantziz. Beraz, polo bakoitzean dauden amaren eta aitaren kromosomen kopurua ausaz aldatzen da meiosi bakoitzean.
- I. Telofasea: Zelula bakoitzak kromosoma kopuruaren erdia du, baina kromosoma bakoitzak kromatida pare bat mantentzen du.
Meiosia II
Meiosia II: kromosoma bakoitzaren kromatidak jada ez dira berdinak birkonbinazioaren arabera. II. meiosiak kromatidak banatzen ditu bi zelula sortuz, bakoitza n kromosomekin (haploide), eta kromosoma bakoitzak kromatida bakarra du.
- II. Profasea: Kromosomek laburtzen eta loditzen jarraitzen dute. Zentrioloen arteko eremua eratzen da, zelularen poloetara mugitu direnak.
- II. Metafasea: Ardatzaren zuntzak kromosomen zentromeroekin lotzen dira. Azken hauek zelularen plano ekuatorialean zehar lerrokatzen dira. I. eta II. metafaseak erraz bereiz daitezke: I. metafasean kromatidak lauko sortetan (tetrada) kokatzen dira eta II. metafasean bi multzotan (mitosian bezala).
- II. Anafasea: Kromatidak, euren zinetokoroetan ardatzaren zuntzei lotuak, banandu egiten dira eta kontrako poloetara mugitzen dira.
- II. Telofasea: Polo bakoitzean bikote homologo bakoitzeko kide bat dago. Bakoitza bikoiztu gabeko kromosoma bat da. Bilgarri nuklearrak berriz mihiztatzen dira, gune akromatikoa desagertzen da, kromosomak pixkanaka luzatzen dira kromatina-hariak sortzeko, eta zitozinesia gertatzen da.