Hasiera / Apunteak / Filosofia eta etika /

Marxismoaren eragina filosofian, artean eta kulturan

Filosofia eta etika2,4 KB

Marxismoaren eragina filosofian

Gaur egungo pentsamendu garaikidean Lukács, Gramsci eta L. Althusser bezalako egileek eragin handia izan dute, humanismoa, estrukturalismoa eta eurokomunismoa bezalako korronteak garatuz.

Marxismo humanista eta estrukturalista

Marxismo humanista (Lukács eta Bloch)

  • Gizakia ardatz: Askatasunaren eta duintasunaren jabe.
  • Ekonomia garrantzitsua izan arren, gizakien tresna da eta haren zerbitzuan dago.

Marxismo estrukturalista (Althusser)

  • Marxismo humanista Marx gaztearen ideologia baino ez dela dio.
  • Marxismoa errealitatea ezagutzeko metodo zientifikoa da.

Frankfurteko Eskola edo Teoria Kritikoa

1930eko hamarkadan sortutako ikertzaile taldea (Horkheimer, Marcuse, Adorno...), Marx eta Freuden teorietan oinarrituta.

  • Helburuak: Teoria marxistaren kritika, berrikuntza, diziplinartekotasuna eta gogoeta filosofikoa.
  • Ekarpen nagusiak:
    • Positibismoaren kritika.
    • Masa kulturaren kritika.
    • Utopia negatiboa.
    • Kapitalismo berantiarrari buruzko analisiak.

Frankfurteko Eskolaren 2. belaunaldia

1960ko hamarkadatik aurrera, erreferente nagusiak hauek dira:

  • Jürgen Habermas (1929)
  • Karl Otto Apel (1922)

Ekarpen garrantzitsuak: Kapitalismo berantiarrari buruzko gogoeta morala, gizarte demokratikoa eta diskurtsoaren etika.

Marxismoaren aurkako kritikak

Pentsamenduaren espektro ideologiko osotik jaso ditu kritikak. Nabarmenena:

  • Karl Popper (1902-1994): Ikuspegi liberal klasikotik, "gizarte irekiak" defendatzen ditu totalitarismoaren aurrean. Historiaren norabidea aurreikusi nahi duten teoria historizistak eta ikuspegi utopikoak kritikatzen ditu.

Marxismoaren eragina arte eta kulturan

  • Sobietar iraultza: Arte esperimentalaren "laborategia" izan zen (Vladimir Maiakovski, Sergei Eisenstein).
  • Errealismo sozialista (1930eko hamarkada): Bertolt Brecht-en antzezlanetan eragin handia izan zuen.
  • Arte konprometitua: Marxismoaren arrastoa hainbat artista eta idazleren lanetan ikus daiteke, hala nola, Langile baten galderak liburu baten aurrean lanean.

Deskargatu

PDF Word HTML