Lurraren historia geologikoa eta biologikoa epeka

Geologia2,9 KB

Hadearra

  • GerGeo: Meteorito euria. Sumendien jarduera. Atmosfera primitiboa (CO2 asko). Hidrosfera agertu.
  • NoHa: Big Bang eztandaren ondoren.
  • NoBu: Lehen izaki bizidunen agerpena.
  • FoGi: Estromatolitoak x 3

Arhearra

  • GerGeo: Planeta hoztuz doa eta lurrazal solidoa sortzen da. Horrekin batera plaken tektonika hasi da.
  • GerBio: Jarduera biologikoaren frogarik zaharrenak (3.800 m.u.). Zianobakterioak (fotosintesia egiten hasi).
  • NoHa: Lehen izaki bizidunen agerpena.
  • NoBu: Oxigenoa metatu da atmosferan. Rodinia superkontinentea eratu da.

Proterozoikoa

  • GerGeo: Ozeanoan eta atmosferan oxigenoa pilatu da. Rodinia superkontinentea eratu da. Glaziazioak ("Elurrezko bola").
  • GerBio: Zelula eukariotak eta aerobioak (oxigenoa behar dutenak). Organismo zelulaniztunak (Ediakarazko fauna).
  • NoHa: Oxigenoa metatu da atmosferan.
  • NoBu: Rodinia zatitzean.

Paleozoikoa

  • GerGeo: Rodiniaren zatiketa. Ozono-geruzaren eraketa. Pangea eratu da.
  • GerBio: Bizidunen eztanda: Alga zelulanitzak, ornogabe itsastarrak, arrainak, landare lehortarrak, intsektuak eta araknidoak, anfibioak, konifero eta iratze erraldoiak, lehen narrastiak.
  • NoHa: Rodinia zatitu eta klima egokiak tartekatu dira.
  • NoBu: Permiarraren desagerpen handia. Sumendien jarduera handiek berotegi-efektua indartu dute. Pangea eratzean, kostaldea eta itsas-plataformak.
  • FoGi: Trilobiteak, Goniatiteak, Pecopteris.

Mesozoikoa

  • GerGeo: Pangea banatu da, klima lehorra, Alpetar orogenia. Bukaeran: Kontinenteek gaur egungo kokapena lortu dute, klima tropikal hezea.
  • GerBio: Narrastien garaia, dinosauroak, intsektu sozialak, lehen ugaztunak, ammoniteak itsaso guztietan. Landareen dibertsifikazioa (koniferoak zein angiospermoak). Angiospermoak: hazia fruituaren barruan duten landareak.
  • NoHa: Meteorito erraldoi baten erorketa. Bulkanismo-jarduera bizia, zeinaren bidez ingurumen-baldintzak okertu ziren. Dinosauroen iraungipena.
  • FoGi: Amoniteak, Belemniteak, dinosauroen hezurrak.

Zenozoikoa

  • GerGeo: Alpetar orogenia bukatua. Panamako istmoa sortu da. Kasko polarrak sortu dira. Glaziazioak eta glaziazio arteko aldiak tartekatu dira.
  • GerBio: Ugaztunen dibertsifikazio azkarra. Hegaztien dibertsifikazioa (terapodoetatik abiatuta). Zuhaitz hostoerorkorrak eta landare belarkarak.

Deskargatu

PDF Word HTML