Lehia Perfektuko eta Inperfektuko Merkatuak: Ezaugarriak eta Sailkapena
Lehia Perfektuko eta Inperfektuko Merkatuak
Lehia Perfektuko Merkatuak
Merkatu-ekonomia idealean, ondasunak eta zerbitzuak borondatez trukatzen dira merkatuak finkatutako prezioan, eskaintza-eskarien legeen funtzionamendu askearen ondorioz. Enpresa bakar batek ere ez du prezioan eraginik.
Lehia Inperfektuko Merkatuak
Merkatu ohikoenak dira. Enpresa batek edo batzuek dute prezioan eragiteko ahalmena, neurri txikiagoan edo handiagoan.
- Monopolioa: Enpresa bakarra da, eta berak bakarrik finkatzen du prezioa, beste inork esku hartu gabe.
- Oligopolioa: Enpresa gutxi batzuek jarduten dute, baina nahikoa tamaina dute prezioan eragina izateko, baldin eta baten batek eskaintza aldatzea erabakitzen badu.
- Lehia Monopolista: Enpresa askok eskaintzen dituzte antzeko produktuak, funtzio bera dutenak. Lehia monopolistan, enpresak saiatzen dira produktuek nolabaiteko bereizgarritasuna izan dezaten, bezeroak leialtzeko. Bakoitzak bere produktuak bereizten ditu marka, logotipo eta abarrekin.
Merkatuak Sailkatzeko Irizpideak
- Kontzentrazio-maila: Merkatuan dauden enpresen edo saltzaileen kopurua da. Saltzaileen kopurua zenbat eta handiagoa izan, orduan eta txikiagoa izango da kontzentrazio-maila. Lehia inperfektuko merkatuetan, enpresen kontzentrazio-maila zenbat eta handiagoa izan, orduan eta eragin handiagoa izango dute ekoizten duten ondasunaren prezioan.
- Eragina prezioan: Saltzaileek eragin handia izaten dute prezioan, eta hori ez dator bat Adam Smithek defendatutako merkatu askearen ideiarekin.
- Homogeneotasun-maila: Merkatua homogeneoa izateko, produktuek trukagarriak izan behar dute; hau da, edozein produktuk bestea ordezkatu dezake, kalitatean, diseinuan edo eginkizunean alderik ez dagoelako.
- Lehiaren intentsitatea: Enpresek merkatuan aritzeko erabiltzen dituzten tentsio-mailek nahiz merkataritza-politikek osatzen dute, hain zuzen, lehiaren intentsitatea.
- Gardentasun-maila: Saltzaileek nahiz erosleek produktu jakin baten inguruan egiten diren transakzio guztien prezioari buruz duten informazio-kantitatea adierazten du.
- Sartzeko eta irteteko askatasuna: Merkatu batean sartzeko edo irteteko izaten diren oztopoei hesiak esaten zaie.