Landaredi Potentziala eta Europar Batasuna
Landaredi Potentziala
Eremu jakin batean, gizakiaren jarduerak ekosistema naturala aldatuko ez balu, izango litzakeen landaredi egonkorra, hau da, lurralde batean berez sortzen den landaredia (lurraren, klimaren, higaduraren eta abarreko faktoreen arabera). Inguru bateko landarediar gizo esku-hartzearen ondorioa denean, 2. mailako landaredia deritzogu. I. penin. 3 mota: boreal-alpetarra, eurosiberiarra eta mediterraneoa.
Ekintza-gunea
Goi- eta behe- presioko airearen inguruak dira lurrazaleko zirkulazioan. Beraz, bi mota: Goi presioa edo antizikloia: 1.016 milibarretako presio atmozferiko baino gehiagoko aire zona da. Haizeak horren inguruan mugitzen dira erlojuko orratzen noranzkoan (ipar hemisferioan). Eguraldi egonkorra sortzen du. I. penintsulan eragileak: Azoreetakoa, Polar Atlantikoa, Eskandinaviakoa, Europar kontinentekoa eta I. Penin. barruko aldekoa. Behe presioa, depresioa edo borraska: 1.016 milibarretako baino gutxiagoko aire zona da. Haizeak horren inguruan mugitzen dira erlojuko orratzen kontrako noranzkoan (Ipar h.). Eguraldia ezegonkorra sortzen du, askotan euritsua. I. penin. eragileak: Islandiakoa, Genoako Golkokoa, Europa Kontinentekoa, Ipar Afrikakoa eta Penintsula barruko aldekoa.
Europar Batasuna
Integrazio ekonomikoa eta estatu kideen arteko lankidetza indartzea nahi duen nazioz gaindiko europar erakundea da. Maastricht-eko edo Europar Batasunaren Itunk Europar Batasuna sortu zuen 1992an, 12 kiderekin: Frantzia, Belgika Herbehereak; Luxenburgo, Italia, Alemania, Danimarka, Britania Handia. Irlanda, Grezia, Espania eta Portugal. Akordio honen xedeak hauek ziren: behin betiko merkatu bakarra ezarri, moneta bakarra (euroa) ipini, Atzerriari eta segurtasunari buruzko politika bateratua lantzeko, justizia eta barne arazoak lankidetzan aritzeko konpromisoa. Geroago berte herrialde batzuk saru ziren, 1995ean, Suedia, Finlandia eta Austria; 2004an, Estonia, Letonia Li, Polonia, Txekia Eslovakia, Hungaria, Eslovenia, Malta eta Zipre; 2007an, Errumania eta Bulgaria= 27 herri.
Autonomia Erkidegoa
1978ko Espaniako konstituzioan oinarritutako entitate politiko administratiboa. Mugako probintziek, uharteko, uharteko lurraldeak edo izaera historikoko eskualdeak probintziak osatzen dute. Legegintza-autonomia eta autogobernu-gaitasuna dute beren eskumeneko gaietan. Entitate politiko-administratiboak:16 erkidego autonomo, 2 hiri autonomi C eta M (legegintza gaitasunik ez) eta Nafarroako foru komunitatea. Auto. E. bateko erakundea nagusiak: parlamentua, Gobernu kontseilua, Justizia Auzitegi Nagusia eta Gobernuaren ordezkaria.