Islama eta Arkitektura: Al-Andalusen Bilakaera

Islama:

Herri barbaroen inbasioaren ondoren, arabiarrek imperio zabal bat eraiki zuten. Zibilizazioaren eta inperio islamarren sorburua Arabia zen. Biztanleria politeista zen, hiri nagusiak Medina eta Meka. Mahomak Arabiako herria erlijiobakarrean bateratzea lortu zuen islamizatuz. Baia, geroago, ez zuen arrakasta izan, beraz, alde egin zuen eta hor Muslimen egutegia hasi zen. Islama erlijiob monoteista da, oso sinplea, eta sinesme eta betebeharrak Koranean daude.

Arkitektura: Adierazpen Garrantzitsua

Arkitektura adierazpen garrantzitsua da, dekoratiboa asko landu zen. EZAUGAR:

• Material pobreak: adreilu, egur, igeltsua ez ziotelako garrantzi handirik eman iraupenari.
• Pilare eta zutabe meheak euskarri gisa.
• Eutsi beharreko elementuak: arku mota ezberdinak: gerra-arku, zorrotz, erdi-puntu, mokarabezkoa.
• Eraikinak estaltzeko gangak eta kupula erabili ziren.
• Dekorazio garrantzia: narne aldean eta muruari itsatsita.

Hiru mota: auaturikea (landare forma), epigrafikoa (Koranaren bertsoak), geometrikoa...

Islamaren Eraikin Garrantzitsuak

Islamaren eraikin garrantzitsua mezkita da, otoitz egin eta biltzeko lekua. Madrasa: ondoan eskola eta ospitale.

Al-Andalus Bilakaera

Torik 711 urtean errege bisigodoa garaitu zuenetik, Granadako erresuma islamarra errege katolikoek konkistatu arte, zortzi mende igaro ziren. Abderraman I.a Kordobara iritsi zenean Al-Andalus independente bihurtu zen. Abderraman III.ak Kordobako kalifatoa ezarri eta independentzia erlijiosoa eskuratu zuen. Kordoba mendebaldeko hiriburu nagusi izan zen. 1212 urtean, musulmanen domeinua Granadako erresuma mugatu zuen.

Kordobako Etapa

Kordobako mezkita: 780 urtean hasi eta X. mendearen amaiera arte lau aldiz handitu zuten.

1. Abderraman I.a eliza bat zegoen tokian, materiala, kolomak, kapitela aprobetxatu.
2. Biztanleria handitu zen, Abderraman II.ak lehengo nabeak beste zortzina koloma ilare luzatu zituen.
3. Alhaken II.ak 12 koloma ilara nabe berri, masqura, arku gingilduak eta gurutzatuak.
4. Populazio handia, Al-Mansurek, mezkita hegoalderantz luzatu zenez, ekialderantz 8 nabekin, ondorioz mihraba ez zen erdian gelditu.

Taifa Erresumen Garaia

Erainen tamaina txikitu eta helburuak xumetu ziren. Kanpoaldeko ornamentazioa ugaritu zen. Kapitelak luzatu eta landare dekorazioa nagusitu zen.

Afrikako Dinastia

• Almorabideak: aurreko etapako dinastiaren kontra. Monteagudoko jauregia.
• Almohadeak: luxua ekiditzeko joera nagusitu zuten. Sevilla honen hiriburu.

Giralda/urrezko dorrea arte nazaria. Muslmanek Granada izan ezik dena galdu zuten. Honek, nazarien dinastia gobernatu zuen. Granadako Alhambra.