Zein dira Leonardo da Vinciren lan ezagunenak?

Testuaren arabera, bere lan ezagunenak Gioconda, Santa Anako Ama Birjina eta Azken Afaria dira.

Zein ezaugarri ditu Manierismoak?

Edertasun klasikoaren loturak askatzea, proportzioak aldatzea eta idealizazioa bilatzea, espazio kontzeptu berria eta bigarren mailako osagaien garrantzia dira ezaugarri orokorrak.

Goi Errenazimendua eta Manierismoa: artea XVI. mendean

Laburpena

Dokumentuak XVI. mendeko artearen bi aldi azaltzen ditu: Goi Errenazimendua (Cinquecento) eta Manierismoa. Leonardo da Vinci, Michelangelo, Rafael eta Tizianoren ezaugarriak, lan nagusiak eta teknikak laburbiltzen ditu. Manierismoaren jatorria, ezaugarriak eta Italiako eskola manieristak ere azaltzen ditu, pintura eta eskulturan.

Funtsezko puntuak

Goi Errenazimendua XVI. mendearen lehen zatian kokatzen da, eta Leonardo da Vinci, Michelangelo, Rafael (Florentzia eta Erroma) eta Tizianoren (Venezia) izena lotzen da.
Leonardo da Vinci-k argiari, itzalari eta aireko perspektibari garrantzi handia eman zien, sfumatto teknika eta decorum teoria erabiliz.
Venezia-ko artistek kolorea marrazketa baino gehiago landu zuten, eta Giorgionek olio-pinturan oihalaren gainean zuzenean pintatzeko teknika erabiltzen lehena izan zen.
Manierismoa XVI. mendearen bigarren zatian garatu zen, harmonia klasikoa ordezkatuz irizpide pertsonal eta subjektiboagoekin.
Manierismoaren ezaugarri nagusiak dira edertasun klasikoaren loturak askatzea, proportzioak aldatzea, espazio berria eta bigarren mailako osagaien garrantzia.
Michelangelo izan zen Cinquecentoko eskultore garrantzitsuena eta Manierismoaren aitzindaria, David eta Pietà Rondanini lanekin.

Frogatu zeure burua

Goi Errenazimendua (Cinquecento)

Goi Errenazimendua XVI. mendearen lehen zatiari dagokio. Artista nagusiak hauek izan ziren:

Florentzia eta Erroma: Leonardo Da Vinci, Michelangelo eta Rafael.
Venezia: Tiziano.

Bigarren zatitik aurrera Manierismoa sortu zen. Ezaugarri nagusiak:

Irudiaren batasunaren bilaketa.
Obraren osagaiak konposizioaren mendean ezartzea.
Forma geometriko soilen erabilera konposizioa egituratzeko.
Marrazketaren nagusitasuna kolorearen aurretik.

Pintura

Leonardo Da Vinci

Errenazimenduko artista osoa zen (pintorea, marrazkilaria, eskultorea, arkitektoa, idazlea...). Edertasuna idealizatu gabe izadian aurki daitekeela uste zuen. Garrantzi handia eman zien argiari, itzalari eta aireko perspektibari, bolumena nabarmenduz.

Teknikak eta Teoriak:

Aireko Perspektiba: Ikuslearengandik hurbilen dauden formak kolore-tonu biziagoetan eta forma garbiagoetan azaltzen dira, urrunago ageri direnak baino, haien ertzak ez baitira horren garbiak.
Sfumatto: Ertz lausotuen teknika, irudien batasuna indartzen zuena.
Decorum: Teoria honen arabera, adina eta gizarte maila kontuan harturik aurkeztu behar ziren pertsonaien keinuak, jantziak eta giroa.

Lan ezagunenak: Gioconda, Santa Anako Ama Birjina eta Azken Afaria.

Michelangelo

Artista diziplina anitzekoa zen. Ez zuen izadiaren imitazio zehatza bilatu, edertasuna mundu materialean Jainkotasunaren isla zela uste baitzuen. Irudikatu zituen gorputzak indartsuak, adoretsuak eta biribilak dira, gorputzaren idealizazioa eginez.

Margolan nagusiak: Kapera Sixtinoko ganga eta Azken Judizioa.

Rafael Sanzio

Cinquecentoko hiru artista handienetan gazteena zen, eta prestigio handia lortu zuen. Gaztetan Peruginoren dizipulua izan zen. Ama Birjinaren eta Familia Santuaren irudi ugari landu zituen.

Lan nagusia: Atenasko Eskola.

Veneziako Pintura

Artista veneziarrek kolorea landu zuten marrazketa baino gehiago, eta oihalean zuzenean pintatzeko ohitura zabaldu zuten.

Giorgione

Bera izan zen olio-pinturan, oihalaren gainean zuzenean pintatzeko teknika erabiltzen lehena.

Tiziano

Veneziako pinturako jeinu handiena izan zen, zahartzaroko lan guztiz manieristekin bukatu zuena. Margotzeko modu berri bat asmatu zuen eta erretratugile bikaina izan zen.

Lan inportanteenak: Venus eta Urbinoko Venus.

Manierismoa

Manierismoa XVI. mendearen bigarren zatian garatu zen. Giro nahasiaren ondorioz, harmonia klasikoa arrotza zen, eta Errenazimenduko edertasun kanonak irizpide pertsonal eta subjektiboagoek ordezkatu zituzten. Estilista eta aristokratikoa zen, Europako errege eta Aita Santuari zuzendua.

Manierismoaren Jatorria eta Arrazoiak

Nagusitasun ekonomikoa galdu zuen Italiak XVI. mendean.
Berebiziko zirrara eragin zuen elizaren barruan protestanteen erreformak.
Italia Frantzia eta Espainiaren arteko gerren gertaleku bihurtu zen.

Manierismoaren Ezaugarriak

Manierismoa autore eta giro bakoitzaren arabera aldatzen zen, baina ezaugarri orokorrak hauek ziren:

Edertasun klasikoa (loturak askatu).
Proportzioak aldatu eta idealizazioa bilatu.
Espazioaren kontzeptu berria (eszenak desegin).
Bigarren mailako osagaiek garrantzia hartu.

Italiako Eskola Manieristak

Erroma
Parma
Florentzia
Venezia: Bi margolari nagusi: Tintoretto eta Veronese.

Tintoretto

Ekintza kokatzen zen espazio arkitektonikoa aldatzeko joera zuen, eta ohiz kanpoko konposizioak eta ikuspegiak txertatzeko. Koloreak garrantzi handia zuen. Lan aipagarria: Oinen Garbiketa. Ondorengo pinturan eragin handia izan zuen.

Eskultura Manierista

Errenazimenduko edertasuna, batasuna, osotasuna eta oreka bilatu ziren oinarritzat harturik. Hala ere, XVI. mendeko bigarren laurdenean Manierismoa nagusitu zen, Giambologna bezalako artistek Errenazimendu garbiko irizpideak hautsiz.

Michelangelo (Eskulturan)

Cinquecentoko eskultore garrantzitsuena eta Manierismoaren aitzindaria izan zen.

David: Giza-espeziearen biluziaren azterketa bikaina eskaini zuen.
Pietà Rondanini: Diagonalean zehazturiko konposizio ez-egonkorra.

Egitura fisiko oso handiak indar espiritualaren isla ziren, titanen irudikapena bilatuz.